Recherche

Ter gelegenheid van de screeningsdag voor hartfalen op 14 mei in het Erasmusziekenhuis H.U.B waarschuwen drie specialisten – Prof. Jean-Luc Vachiery, Prof. Ana Roussoulières en Dr. Federica Valente – voor de dringende noodzaak om deze ziekte, die vaak te laat wordt vastgesteld, beter op te sporen. Een sluipende aandoening met ernstige gevolgen Prof. Jean-Luc Vachiery: “Hartfalen is geen zeldzame aandoening. We schatten dat bijna 250.000 mensen in België eraan lijden – dat is evenveel als de hele bevolking van Gent!”Hartfalen (HF) is een complexe aandoening waarbij het hart niet in staat is om bloed efficiënt rond te pompen. Symptomen zijn onder meer kortademigheid, extreme vermoeidheid, gezwollen benen en vochtophoping in de longen. Er bestaan verschillende vormen, afhankelijk van de pompwerking van het hart – een belangrijk onderscheid om de behandeling aan te passen.Prof. Ana Roussoulières: “Deze chronische aandoening ontwikkelt zich vaak stilletjes. De symptomen zijn in het begin niet altijd alarmerend, maar het risico stijgt snel: bijna de helft van de patiënten overlijdt binnen vijf jaar na de diagnose.”Naast hartaanvallen of erfelijke ziekten spelen ook leefstijlfactoren zoals weinig beweging, obesitas of diabetes een steeds grotere rol in de ontwikkeling van de ziekte. Door de vergrijzing blijft het aantal gevallen toenemen.  Image NT-proBNP: een eenvoudige maar te weinig bekende test Gelukkig is er vandaag een middel om HF vroegtijdig op te sporen: het meten van NT-proBNP, een biomarker die door het hart wordt afgegeven bij stress.Dr. Federica Valente: “Een eenvoudige bloedafname volstaat. De test heeft een gevoeligheid van 99 %, wat betekent dat een normaal resultaat hartfalen met grote zekerheid uitsluit.”In de eerstelijnszorg verhoogt deze test de diagnostische nauwkeurigheid met 30 % en voorkomt hij tot 25 % van onnodige consultaties bij specialisten. Toch wordt deze test, die al jaren wordt aanbevolen door Europese wetenschappelijke verenigingen, in België nog steeds niet terugbetaald.Prof. Jean-Luc Vachiery: “We zijn een van de laatste landen in Europa waar deze fundamentele test niet wordt terugbetaald. Hij kost amper twintig euro – een verwaarloosbaar bedrag vergeleken met de ziekenhuisopnames die ermee vermeden kunnen worden.”  Image Een dag om te waarschuwen en te handelen Op 14 mei organiseren de teams van de Kliniek voor Pulmonale Hypertensie en Hartfalen van het Erasmusziekenhuis H.U.B een gratis screeningsdag.Op het programma: informatie, gesprekken met specialisten, een snelle NT-proBNP-test, doorverwijzing naar verdere onderzoeken (ECG, echografie) indien nodig, en sensibilisering van het grote publiek.Prof. Ana Roussoulières: “Het doel is om richting een proactieve geneeskunde te evolueren, waarbij mensen met risico’s worden opgespoord vóór de symptomen ernstig worden.”De screening is bedoeld voor iedereen die meer wil weten over zijn of haar hartgezondheid, en in het bijzonder voor mensen met mogelijke cardiovasculaire risicofactoren (hoge bloeddruk, diabetes, familiale voorgeschiedenis, enz.). Een oproep aan overheden en professionals De drie artsen richten een krachtig signaal aan beleidsmakers: integreer hartfalen als een prioriteit binnen het volksgezondheidsbeleid.Dr. Federica Valente: "We kunnen de zorgverleners niet blijven vragen om alleen te strijden voor gestructureerde teams, gespecialiseerde verpleegkundigen of financiering van telemonitoring."Voor huisartsen is de NT-proBNP-test een waardevolle hulp.Prof. Jean-Luc Vachiery: "Het is geen wondertest, maar wel een uitstekend hulpmiddel om patiënten te oriënteren en snel een diagnose te stellen. Mits hij beschikbaar is in de eerste lijn."Voor de patiënten is de boodschap resoluut positief.Prof. Ana Roussoulières: "Hartfalen is geen noodlot. We beschikken vandaag over doeltreffende behandelingen. We moeten gewoon op tijd kunnen ingrijpen." Een evoluerende aanpak De behandeling van hartfalen berust vandaag op een multidisciplinaire en geïntegreerde aanpak, met medewerking van cardiologen, huisartsen, verpleegkundigen, kinesitherapeuten, diëtisten en maatschappelijk werkers.Om professionals te ondersteunen heeft de Belgian Working Group on Heart Failure (BWGHF) verschillende initiatieven ontwikkeld, waaronder het platform “Traject Hartfalen” (https://trajet-insuffisance-cardiaque.be), gratis toegankelijk, met als doel de praktijken te uniformeren en de zorgkwaliteit op nationaal niveau te verbeteren.14 mei: misschien het moment voor een eenvoudige test… die levens kan veranderen. ReferentiesBragazzi NL et al. Burden of heart failure and underlying causes in 195 countries and territories from 1990 to 2017. Eur J Prev Cardiol. 2021;28:1682–1690. https://doi.org/10.1093/eurjpc/zwaa147Lesyuk W, Kriza C, Kolominsky-Rabas P. Cost-of-illness studies in heart failure: a systematic review 2004-2016. BMC Cardiovasc Disord. 2018;18:74. https://doi.org/10.1186/s12872-018-0815-3McDonagh TA et al. 2021 ESC Guidelines for the diagnosis and treatment of acute and chronic heart failure. Eur J Heart Fail. 2022;24:4–131. https://doi.org/10.1002/ejhf.2333Fuat A et al. The diagnostic accuracy and utility of a B-type natriuretic peptide test in a community population. Br J Gen Pract. 2006;56:327–333.Verdú JM et al. NT-proBNP optimal cut-off point for heart failure diagnosis in primary care. Rev Esp Cardiol. 2012;65(7):613–619. https://doi.org/10.1016/j.recesp.2012.01.019Fonseca C et al. NT-proBNP for heart failure diagnosis in primary care: Costs or savings? Rev Port Cardiol. 2022;41:183–193. https://doi.org/10.1016/j.repc.2021.03.009Bayes-Genis A, Rosano G. Unlocking the potential of natriuretic peptide testing in primary care: A roadmap for early heart failure diagnosis. Eur J Heart Fail. 2023;25(8):1181–1184. https://doi.org/10.1002/ejhf.2950 

Eén enkele injectie met Beyfortus® volstaat om je baby de hele winter te beschermen. Maak nu een afspraak! Bescherm je baby vóór de winter Elke winter keert bronchiolitis terug en treft duizenden baby’s in België. De meeste herstellen goed, maar sommige ontwikkelen ernstige ademhalingsproblemen die een ziekenhuisopname vereisen, soms zelfs op intensieve zorgen.Om baby’s zo goed mogelijk te beschermen, organiseren het Kinderziekenhuis Koningin Fabiola (HUDERF) en het Erasme Ziekenhuis van 1 september tot 31 oktober 2025 een immunisatiecampagne voor baby’s die geboren zijn tussen 19 februari en 30 september 2025.Wat is het verschil tussen vaccinatie en immunisatie?Dit gaat niet om een klassiek vaccin:Een vaccin leert het immuunsysteem van het kind zelf antistoffen aan te maken.Bij immunisatie met monoklonale antilichamen (Beyfortus®) krijgt de baby de nodige antistoffen rechtstreeks toegediend om bescherming te bieden tegen het RS-virus, de belangrijkste veroorzaker van bronchiolitis.Eén intramusculaire injectie volstaat om uw baby minstens vijf maanden te beschermen – dus de hele winter van 2025-2026.Een grote internationale studie toonde aan dat immunisatie het risico op hospitalisatie met 83% vermindert bij baby’s jonger dan één jaar.Waarom uw baby beschermen?Bronchiolitis is erg besmettelijk en wordt overgedragen via hoest- en niesdruppeltjes.Bij baby’s kan dit leiden tot:ademhalingsproblemen,voedingsproblemen,en in sommige gevallen een ziekenhuisopname.Immunisatie verlaagt dit risico aanzienlijk en helpt ernstige gevallen te vermijden.En wat met baby’s die nog geboren moeten worden?Als uw baby geboren wordt tussen september 2025 en januari 2026, zijn er twee mogelijkheden:vaccinatie van de moeder tijdens de zwangerschap (Abrysvo®, tussen de 28ste en 36ste week),of immunisatie van de pasgeborene na de geboorte.➝ Eén van beide maatregelen volstaat om uw kind te beschermen.Als uw baby geboren wordt vanaf februari 2026 en tot het einde van het RSV-seizoen, zal de immunisatie rechtstreeks in de kraamkliniek toegediend worden.En als een hospitalisatie toch nodig is?In het Kinderziekenhuis bestaat een gespecialiseerde afdeling die elk jaar baby’s met bronchiolitis opvangt.Ouders kunnen dag en nacht bij hun kind blijven.Bij ernstige ademhalingsproblemen gebruikt het team hoogdebiet-brillen (High Flow), een modern en comfortabel hulpmiddel dat de baby helpt beter te ademen en vaak de nood aan zwaardere ondersteuning vermindert.Praktische informatieWie komt in aanmerking? Baby’s geboren tussen 19 februari en 30 september 2025.Wanneer? Van 1 september tot 31 oktober 2025.Hoe? Afspraak van 10 minuten tijdens specifieke pediatrische consultaties.Bescherming: één injectie met Beyfortus®, grotendeels terugbetaald (enkel het remgeld blijft ten laste van de ouders).Bijzondere gevallen:Baby’s die in oktober 2025 geboren worden, krijgen de immunisatie automatisch in de kraamkliniek.Kinderen van 1 tot 2 jaar komen enkel in aanmerking bij risicofactoren (ernstige prematuriteit, chronische longaandoening, hartafwijking).Maak vandaag nog een afspraakKinderziekenhuis (HUDERF) : 02 477 31 20 – huderf.beErasme Ziekenhuis : 02 555 55 55 – erasme.beMyHUB-app : online afspraak maken Pédiatrie Intégrée et Médecine de l'Adolescent | Hôpital Universitaire des Enfants Reine FabiolaUnité Nourrisson | Hôpital Universitaire des Enfants Reine Fabiola The Lancet Child & Adolescent Health

De kwaliteitsafdeling organiseert gedurende de week een reeks evenementen om alle medewerkers en patiënten bewust te maken van verschillende thema’s rond de kwaliteit van de zorg.  Er worden informatiestands geplaatst in de inkomhallen van de verschillende ziekenhuizen van het H.U.B op verschillende momenten gedurende de week. Deze standen zijn informatie- en gespreksplaatsen waar personeel en patiënten meer kunnen leren over goede praktijken en vragen kunnen stellen.Op woensdag 17 september staat de kwaliteit van zorg centraal tijdens het symposium van de kwaliteitsafdeling, dat zal plaatsvinden op de site van Anderlecht van 17u tot 20u (accreditatie vereist).Om de tevredenheid en de kwaliteit van leven van patiënten gedurende hun zorgtraject te versterken, wordt er een projectoproep « Patiëntervaring» gelanceerd bij medewerkers en patiënten. De kwaliteitsafdeling zal de auteurs van het geselecteerde project begeleiden. Aan de slag met jullie ideeën!Deze week heeft als doel een cultuur van waakzaamheid, uitmuntendheid en continue verbetering in de gezondheidszorg te bevorderen en benadrukt het belang van samenwerking met de patiënt. Kom massaal naar de verschillende evenementen!   Klik hier voor het volledige programma

Ontdek de stemmen van de H.U.B.  Het Universitair Ziekenhuis Brussel (H.U.B.) lanceert zijn eigen podcastkanaal: Hôp’Voices.Een nieuwe ruimte voor vrije en authentieke expressie, waar levensverhalen, getuigenissen en expertise samenkomen. Via dit intieme en voor iedereen toegankelijke format geven we het woord aan patiënten, hun naasten en de zorgprofessionals van het Jules Bordet Instituut, het Erasme Ziekenhuis en het Universitair Kinderziekenhuis Koningin Fabiola.Het doel? Humaniseren, uitleggen, sensibiliseren en inspireren rond de realiteit van het zorgtraject, de ziekenhuisberoepen en de medische vooruitgang.Drie rubrieken vormen de rode draad van de reeks:Patiëntgetuigenissen: beleving, ervaringen in en buiten het ziekenhuis, visie op zorg.De beroepen binnen de H.U.B.: dagelijkse uitdagingen, ambities en loopbanen.Medische innovatie: onderzoek, zorgtrajecten en specialisaties.Elke aflevering biedt een meeslepend en menselijk luistermoment, overal en altijd beschikbaar.Ontdek vandaag nog de eerste afleveringen van Hôp’Voices op Spotify en Deezer.Laat de stemmen horen die de H.U.B. doen leven. SPOTIFY DEEZER Beluister onze drie eerste afleveringen! U hoort:Het verhaal van Nicolas, een patiënt van het Jules Bordet Instituut met een bijzonder parcours...Het getuigenis van Hayet, al 17 jaar verpleegkundige in de oncologie.Dr. Laurence Dedeken vertelt meer over sikkelcelziekte en celtherapie.

Stel u voor dat u 's ochtends wakker wordt en u kunt uw arm niet bewegen, uw mond is asymmetrisch of u kunt niet goed praten. Dan telt elke minuut. U hebt misschien een CVA... Lees meer Interview met Dr. Noémie Ligot, Directeur van de Stroke Unit van het H.U.B. Stel u voor dat u 's ochtends wakker wordt en u kunt uw arm niet bewegen, uw mond is asymmetrisch of u kunt niet goed praten. Dan telt elke minuut. U hebt misschien een CVA. En CVA's zijn niet zeldzaam: volgens wereldwijde gegevens (GBD/WGO, 2018) krijgt een op de vier mensen boven de 25 jaar in de loop van zijn of haar leven een CVA. Wat is een CVA? Een CVA (cerebrovasculair accident) of beroerte treedt op wanneer een deel van de hersenen geen zuurstof en voedingsstoffen meer krijgt. Er zijn twee hoofdtypes:een ischemisch CVA (85% van de gevallen): een bloedstolsel blokkeert een slagader, waardoor het bloed bepaalde delen van de hersenen niet kan bereiken;een hemorragisch CVA of hersenbloeding (15%): een slagader scheurt, waardoor een bloeding in de hersenen ontstaat.De tekens van beide types zijn dezelfde: niet goed kunnen praten, zwakte in een arm of been, verlies of vervaging van het gezichtsvermogen. We kunnen enkel met een CT-scan of MRI het verschil zien.Een TIA: een waarschuwingEen TIA of transiënte ischemische aanval lijkt op een CVA maar verdwijnt snel, vaak op minder dan een uur. Maar hoewel de symptomen snel verdwijnen, moet een TIA worden beschouwd als waarschuwing: het risico op een zwaar CVA in de volgende dagen is groot. Er moet onmiddellijk actie worden genomen. Hoe herkent u een CVA of TIA? De gouden regel: FASTFace: verlamming aan één kant van het gezichtArm: zwakte van een arm of beenSpeech: spraak- of taalstoornissenTime: elke minuut telt, bel onmiddellijk 112Neem elke plotse neurologische stoornis – wazig zien, duizeligheid, gevoelloosheid in een ledemaat – ernstig en ga meteen naar de spoeddienst, zelfs als ze snel weer verdwijnt."Zelfs iets dat voorbij lijkt te gaan, duidt vaak op een dreigend risico op een ernstigere CVA. Ga dus onmiddellijk naar de spoeddienst. Elke minuut telt om de hersenen te beschermen", aldus dr. Noémie Ligot, directrice van de Neurovasculaire kliniek van het Academisch Ziekenhuis Brussel. In de rest van dit artikel zullen we het vooral hebben over het ischemisch CVA, het meest voorkomende type, waarvoor specifieke behandelingen bestaan in de acute fase.De oorzaken variëren afhankelijk van de leeftijd en de gezondheidstoestand:Bij ouderen (65 jaar en ouder) zijn de slagaders kwetsbaarder door de opeenstapeling van cardiovasculaire factoren in de loop van de jaren. Atherosclerose (afzettingen in de grote slagaders) en microangiopathie (beschadiging van de kleine slagaders) komen vaak voor. Atriumfibrillatie (een hartritmestoornis) is ook een belangrijke factor, omdat het kan leiden tot bloedstolsels die meegevoerd worden naar de hersenen. Bij zogenaamde 'jonge patiënten' (jonger dan 45-55 jaar) heeft een CVA vaak een andere oorzaak dan bij ouderen en is het meestal niet te wijten aan de gebruikelijke cardiovasculaire risicofactoren: dissectie van een slagader in de hals (na een trauma, een plotse beweging of tijdens het sporten), bepaalde aangeboren hartafwijkingen zoals patent foramen ovale (n.d.r.: een kleine verbinding tussen de twee bovenste kamers van het hart – de boezems – die bij sommige volwassenen open blijft, terwijl ze bij de geboorte had moeten sluiten), gebruik van drugs zoals cocaïne of amfetaminen, stollingsstoornissen of een infarct dat optreedt tijdens een langdurige migraine met aura (dat laatste zelden). CVA bij jongeren: een waarschuwing Bij jonge patiënten met een CVA moet de diagnose anders worden aangepakt: een gespecialiseerde MRI van de hersenen, een echo van het hart, een doppleronderzoek van de hersenslagaders en een uitgebreid bloedonderzoek. Het doel is om  de precieze oorzaak te begrijpen om de behandeling aan te passen en een recidief te voorkomen. In sommige gevallen wordt er ondanks een uitgebreid onderzoek geen oorzaak gevonden. Dat betekent niet dat er geen oplossingen zijn: aangepaste opvolging en preventieve maatregelen kunnen het risico op een nieuw CVA aanzienlijk verkleinen.Dr. Noémie Ligot: "Zelfs een jonge volwassene zonder klassieke risicofactoren kan een CVA krijgen. De symptomen mogen nooit worden geminimaliseerd." Behandeling en preventie van CVA's: een uitgebreid en snel traject Zoals intussen wel duidelijk is, is tijd een doorslaggevende factor bij een CVA. Hoe sneller de patiënt in het ziekenhuis is, hoe groter de kans dat de gevolgen beperkt blijven. Bij het Academisch Ziekenhuis Brussel voldoet de zorg aan de strengste internationale normen, met een traject dat is ontworpen om supersnel, precies en efficiënt te zijn.1. De acute fase: snel handelen om de hersenen te reddenZodra een patiënt aankomt op de spoeddienst, starten we met de volgende stappen:Een CT-scan van de hersenen, voornamelijk om een bloeding uit te sluiten maar ook om de initiële schade veroorzaakt door ischemie te beoordelen, en een angioscan om de exacte locatie van het bloedstolsel te bepalen en de toestand van de slagaders te beoordelen. Een perfusie-CT-scan, om te bekijken welke delen van de hersenen nog gered kunnen worden en welke al onherstelbaar beschadigd zijn.Op basis van die informatie starten we met de behandeling:Bij een trombolyse wordt een geneesmiddel in de aderen geïnjecteerd om het bloedstolsel op te lossen. Het moet zo snel mogelijk worden toegediend om volledig werkzaam te zijn. Het wordt meestal binnen de eerste 4,5 uur toegediend, maar dankzij de perfusiebeeldvorming kunnen sommige patiënten er nog tot 9 uur na het begin van de symptomen baat bij hebben. Een trombectomie is een endovasculaire ingreep waarbij het bloedstolsel rechtstreeks uit de slagader wordt verwijderd. Dit wordt enkel gedaan wanneer grote slagaders van de hersenen geblokkeerd zijn. Ook deze ingreep moet zo snel mogelijk worden uitgevoerd: hoe eerder ze plaatsvindt, hoe doeltreffender ze is. Ze wordt meestal binnen de eerste 6 uur uitgevoerd, maar dankzij de perfusiebeeldvorming kunnen sommige patiënten er nog tot 24 uur na het begin van de symptomen baat bij hebben. Deze ingrepen worden 24 uur per dag en 7 dagen per week uitgevoerd door een gespecialiseerd team dat klaar staat om onmiddellijk in te grijpen, ook 's nachts en in het weekend.2. Opvolgen en de oorzaak vindenEens het CVA is gestabiliseerd, volgt er een uitgebreid diagnostisch onderzoek:Gedetailleerde beeldvorming om dissecties, vaatafwijkingen of onzichtbare infarcten op te sporen.Een hartonderzoek om atriumfibrillatie of patent foramen ovale op te sporen.Bloedonderzoeken om stollingsstoornissen of ontstekingsfactoren op te sporen."Het doel is om de precieze oorzaak van het CVA te begrijpen om de behandeling aan te passen en een recidief te voorkomen. We vinden niet voor 100% van de gevallen een oorzaak, maar toch kan het team de beste preventiestrategie bepalen voor elke patiënt", aldus dr. Ligot.3. Revalidatie en algemene ondersteuningHet herstel stopt niet bij het ontslag uit het ziekenhuis:Patiënten krijgen vanaf de eerste dagen aangepaste revalidatie (kinesitherapie, logopedie, ergotherapie, neuropsychologie).We bieden psychologische opvolging aan om de stress, angst of depressie die gepaard gaan met het CVA te helpen overwinnen.Het is ook belangrijk om de patiënten en hun familie voor te lichten over risicofactoren en preventie: hoge bloeddruk, roken, cholesterol, lichaamsbeweging, evenwichtige voeding.4. Een uniek referentiecentrumHet H.U.B. heeft een referentie-Stroke Unit met:10 bewaakte bedden waar patiënten met een CVA kunnen worden gemonitord;vasculaire neurologen en interventionele neuroradiologen die specifiek zijn opgeleid om toezicht te houden op elke ingreep;een multidisciplinair team (radiologen, gespecialiseerde spoedartsen en verpleegkundigen, kinesisten, logopedisten enz.) die zich voortdurend bijscholen in de nieuwste technieken;meer dan 120 trombectomieën per jaar en een regelmatige opvolging van de patiënten na een CVA.Het H.U.B. is sinds 2018 door de European Stroke Organisation (ESO) erkend als het eerste gecertificeerde 'Stroke Center' in België, een garantie voor kwaliteit en naleving van de internationale normen. Dankzij deze organisatie krijgt elke patiënt, of dat nu een jonge volwassene of een oudere is, een uitgebreide, snelle en geavanceerde zorg op maat.5. Preventie: actie ondernemen voordat er een CVA optreedtPreventie blijft de centrale pijler:Cardiovasculaire factoren onder controle houden: bloeddruk, cholesterol, diabetes, gewicht.Stoppen met roken en alcoholgebruik beperken.Regelmatige lichaamsbeweging, stress beperken en evenwichtig eten.Te onthoudenEen CVA kan op elke leeftijd optreden, vaak zonder waarschuwing. De symptomen herkennen en onmiddellijk actie nemen kan levens redden en de gevolgen beperken.Elke minuut telt: de symptomen kennen, snel handelen en voorkomen blijft de beste bescherming.Dankzij een uitzonderlijk referentiecentrum kan het H.U.B. een snelle, uitgebreide en persoonlijke zorg bieden, van spoedeisende hulp tot revalidatie, voor elke patiënt, jong of oud.Bronnen: Feigin VL, Nguyen G, Cercy K, Johnson CO, Alam T, et al.  Global, Regional, and Country-Specific Lifetime Risks of Stroke, 1990 and 2016. New England Journal of Medicine. 2018;379(25):2429-2437.  doi: 10.1056/NEJMoa1804492 

Schort aan en gaan! Een meeslepende ervaring in het hart van onze diensten, speciaal voor studenten verpleegkunde.  Het Academisch Ziekenhuis Brussel (H.U.B) nodigt de studenten verpleegkunde uit voor de opendeurdag van het Centrum voor Traumatologie en Revalidatie (CTR), die plaatsvindt op donderdag 16 oktober 2025. Een unieke kans om ondergedompeld te worden in de boeiende wereld van de revalidatieverpleegkunde, en om de essentiële rol van de verpleegkundige binnen het revalidatieproces te ontdekken. Ben jij student verpleegkunde (BA3 of BA4) of pas afgestudeerd? Dan is deze dag op jouw maat! Op het programmaBelevingsbezoeken aan onze zorgafdelingen Praktische workshops: "houding van de zorgverlener – partnerschap met de patiënt" & "preventie via positionering" Persoonlijke uitwisselingen met artsen, verpleegkundigen en gespecialiseerde technologen Ontmoeting met ons HR-team Gezellige momenten om de sfeer van het ziekenhuis te ontdekken Een unieke gelegenheid om al je vragen rechtstreeks te stellen aan zorgprofessionals... en wie weet een stage of job te bemachtigen binnen het H.U.B! Inschrijven De plaatsen zijn beperkt, schrijf je snel in via deze link  

Ter gelegenheid van de lancering van een nationale bewustmakingscampagne voor aangeboren hartaandoeningen wijst het H.U.B. nogmaals op het cruciale belang van de overgang van de pediatrische zorg naar de zorg voor volwassenen. Leer het artikel. Aangeboren hartaandoeningen zijn misvormingen van het hart die al bij de geboorte aanwezig zijn. Elk jaar wordt ongeveer 1 op de 100 kinderen in België geboren met een aangeboren hartaandoening. Dat zijn dus meer dan 1.000 nieuwe gevallen per jaar. Dankzij de medische vooruitgang bereiken de meeste van die kinderen nu de volwassen leeftijd. Maar dat succes brengt nieuwe uitdagingen met zich mee: we moeten voorkomen dat patiënten stoppen met hun medische opvolging wanneer ze volwassen worden (meestal rond 16 of 18 jaar) en de volwassen patiënten gepast opvolgen."De dienst Cardiologie beschikt over uitgebreide expertise die ons in staat stelt de patiënten en hun gezinnen vanaf de prenatale periode tot de volwassen leeftijd te ondersteunen met geïntegreerde, multidisciplinaire zorg", aldus prof. Antoine Bondue, directeur van de dienst Cardiologie van het H.U.B. en voorzitter van het wetenschappelijk comité van de Belgische Cardiologische Liga.Het H.U.B. biedt een gecoördineerd zorgtraject met cardiologen voor kinderen en volwassenen, chirurgen, genetici, psychologen, kinesisten en gespecialiseerde coördinerend verpleegkundigen. Deze omvattende aanpak garandeert niet alleen geavanceerde medische zorg, maar ook psychologische en maatschappelijke ondersteuning voor de patiënten en hun gezinnen."De overgang van de kindercardiologie naar de cardiologie voor volwassenen is een belangrijk moment in het leven van patiënten met een aangeboren hartaandoening. Zonder aangepaste opvolging neemt het risico op complicaties of een late diagnose van hart- en vaatziekten op volwassen leeftijd aanzienlijk toe", benadrukt dr. Hugues Dessy, directeur van de dienst Kindercardiologie van het Universitair Kinderziekenhuis Koningin Fabiola (HUDERF).Een succesvolle overgang naar de zorg voor volwassenen is niet alleen een medische kwestie: het geeft de jonge patiënten de kans om hun studies, carrière en persoonlijke projecten in alle veiligheid voort te zetten."Dankzij een gespecialiseerde en continue opvolging kan de meerderheid van de patiënten met een aangeboren hartaandoening een actief en goed leven leiden", aldus dr. Marielle Morissens, cardioloog gespecialiseerd in aangeboren hartafwijkingen bij volwassenen. Voor meer informatie over aangeboren hartafwijkingen en hun behandeling in het Universitair Ziekenhuis Brussel (pediatrisch en voor volwassenen), klik hier. Een afspraak maken in het Erasmeziekenhuis De overgang van pediatrische naar volwassenenzorg: een sleutelmoment (FR)

Een uniek project om gehospitaliseerde patiënten onder beschermende observatie een verbinding met de buitenwereld te bieden tijdens hun verblijf, ter ondersteuning van hun re-integratie en vooral om isolement en stigmatisering tegen te gaan.  In het Erasme Ziekenhuis wordt een uniek project opgestart in de psychiatrie-eenheid Zuid-Oost. In samenwerking met de vzw Similes en het netwerk Family Home Support (FHS) lanceert het team een initiatief met de naam 'Pont de COnnexion' (Verbindingsbrug). Het doel? Patiënten die onder beschermende observatie zijn opgenomen een band met de buitenwereld bieden tijdens hun verblijf, om hun re-integratie te ondersteunen en vooral isolement en stigmatisering tegen te gaan.Een nieuwe wind in een dienst die vaak verkeerd wordt begrepenOp de 9e verdieping van het Erasme Ziekenhuis H.U.B. zorgt de Psychiatrie-eenheid Zuid-Oost voor mensen in acute crisis die op verzoek van een rechter onder observatie zijn opgenomen. Het gaat om patiënten wiens psychisch lijden tijdelijke opvang in een beveiligde omgeving vereist. Maar die omgeving, die noodzakelijk is, blijkt beperkend te zijn."Mensen zien de psychiatrie vaak als een gesloten, zelfs zorgwekkende wereld", legt Axelle Dejardin, klinisch psychologe, uit. ""Wat we hier echter proberen te doen is opnieuw banden en begrip op te bouwen en mensen met een psychische stoornis de hand te reiken, zonder hen te reduceren tot hun diagnose." Image Een ongekende band met de buitenwereld  Het project Pont de Connexion, dat in oktober 2025 van start gaat, is ontstaan uit een gedeelde vaststelling van collega's met verschillende functies, met name: Axelle Dejardin, psychologe; Mariana Athanassiu, gespecialiseerd docente; Jalila Nsis, psychiatrisch verpleegkundige; Sigried Apper, maatschappelijk werkster en Ulrich Tchamba, psychiatrisch verpleegkundige; dr. Youssouf Ramdani, psychiater: maar al te vaak worden patiënten na de observatieperiode van 40 dagen ontslagen zonder externe hulp, zonder begeleiding, waardoor het risico op terugval en heropname stijgt.Dat is waarbij de vzw Similes en het Family Home Support-netwerk (FHS) kunnen helpen, een groep psychosociale hulpverleners die opgeleid zijn om te luisteren en steun te bieden aan patiënten en hun naasten.Hun aanpak? Open Dialogue: een model uit Finland dat gebaseerd is op transparantie, inclusie, respect voor ieders tempo en gezamenlijke gesprekken. Patiënten worden betrokken bij hun eigen zorg en mogen belangrijke mensen uit hun dagelijks leven uitnodigen voor bijeenkomsten: vrienden, buren, de huisarts, familie.Al in het ziekenhuis een brug bouwen, niet achterafDankzij dit project kunnen bepaalde patiënten en leden van het Pont de Connexion-team en het FHS-netwerk samenkomen, in het ziekenhuis zelf, in een vriendschappelijke en open ruimte om te praten. "Ze hebben het er niet per se over de behandeling, maar over het leven, projecten, concrete moeilijkheden", aldus Mariana Athanassiu. "Het idee is om de persoon in contact te brengen met zijn hulpbronnen, om banden te reactiveren, zodat een opname onder beschermende observatie geen breuk wordt."Om de twee weken wonen geïnteresseerde patiënten op vrijdag een informatiesessie bij in de opname-eenheid. De andere vrijdag zijn er ontmoetingen tussen de patiënt, het Verbindingsbrug-team en het FHS-netwerk. Image Een proefproject ... en een gezamenlijke ambitie Dit soort begeleiding is zeldzaam in algemene ziekenhuizen en nog zeldzamer in de context van beschermende observatie, waar de vrijheden beperkt zijn. Het team gelooft echter dat dit project een positieve invloed zal hebben op het welzijn van patiënten en verzorgers, de zorg vlotter zal laten verlopen en het aantal herhaalde ziekenhuisopnames zal verminderen. Deze symbolische brug is ook een sterk gebaar voor destigmatisering. "Psychiatrische stoornissen kunnen iedereen treffen. We willen de stilte doorbreken en laten zien dat er menselijke, respectvolle en hoopgevende oplossingen zijn."Eenheid Zuid-Oost: tussen crisis en menselijkheidDe eenheid vangt volwassenen in ernstige crisis (psychose, ernstige stemmingsstoornissen, verslavingsgedrag enz.) op. De verblijfsduur is normaal 40 dagen, zoals bepaald door de vrederechter. Maar de realiteit is complexer. "Het zijn vaak patiënten zonder middelen, zonder netwerk", legt verpleegster Jalila Nsis uit. Door een gebrek aan middelen kunnen sommige patiënten met meerdere diagnoses of met een kwetsbare levenssituatie maar moeilijk een plaats te vinden in een geschikte dienst. Het team probeert daarom met veel creativiteit en solidariteit te reageren op somatische en psychische noodsituaties.Naar een inclusievere psychiatrieEr worden daarom ook allerlei open therapeutische activiteiten aangeboden aan de patiënten en het ziekenhuispersoneel, zoals creatieve workshops, ontspanningssessies en bewegingsworkshops. Een manier om de onzichtbare muren tussen vakgebieden, beroepen en pathologieën te doorbreken.De eenheid wil het imago van de psychiatrie verbeteren en de hardnekkige clichés bestrijden. Er wordt een informatiescherm bij de ingang geplaatst en er zullen brochures beschikbaar zijn. En het team hoopt dat andere ziekenhuizen hun voorbeeld zullen volgen.Het Pont de Connexion-project belichaamt een eenvoudige overtuiging: de psychiatrie kan en moet een ruimte zijn voor herstel, ontmoeting en zingeving. "Een ziekte wist een persoon niet uit. Ze mag nooit de rechten, waardigheid of behoefte aan banden van een patiënt wegnemen", besluit Axelle Dejardin. Image Pont de Connexion – te onthouden:Infosessies voor de patiënten om de 2 wekenBijeenkomsten met vertegenwoordigers van het Family Home Support-netwerk (FHS) in de eenheidLancering: 3 oktober 2025Proefproject door de eenheid Zuid-Oost van de dienst Psychiatrie van het Erasme Ziekenhuis H.U.B.pontdeconnexion [dot] psy [dot] erasme [at] hubruxelles [dot] be (pontdeconnexion[dot]psy[dot]erasme[at]hubruxelles[dot]be)   Onze team

Een beschermende band om de crisis door te komen en het evenwicht te herstellen Onze eenheid biedt een menselijke en zorgzame opvang van personen met acute psychiatrische aandoeningen die onder dwang worden opgenomen.De eenheid psychiatrische hospitalisatie Zuidoost ontvangt patiënten onder een maatregel van beschermende observatie (wet van 26 juni 1990).Onze opdrachtenEen beschermend kader bieden gedurende de observatiemaatregel (40 dagen).De klinische en psychosociale situatie evalueren in een multidisciplinair team.Therapeutische benaderingen toepassen die respectvol, inclusief en collaboratief zijn.Onze eenheid brengt professionals met complementaire expertise samen, die mét en vóór de patiënt werken.Wij bieden een globale en gepersonaliseerde therapeutische begeleiding aan, waarbij rekening wordt gehouden met verschillende dimensies van het dagelijks leven.Voor meer informatie over het wettelijke kader van deze maatregel, klik hier.Contact opnemen met onze eenheid?Secretariaat en coördinatie van de beschermingsmaatregelen (mevr. Fossion) op 02/555 35 97.Het nieuwe project "Pont de Connexion“ (VERBINDINGSBRUG)Een band met de buitenwereld creëren tijdens een gedwongen opname.Dit vernieuwend programma biedt patiënten die onder dwang worden opgenomen een verbinding met de buitenwereld ter ondersteuning van de re-integratie, en vooral om isolement en stigmatisering tegen te gaan.Tijdens ontmoetingen in open dialoog is het belangrijk geen standpunt op te dringen, maar een ruimte te creëren waar alle stemmen gehoord kunnen worden, zonder hiërarchie.Deze ruimte wordt bedacht mét en vóór elke patiënt, zodat die zich vrij kan uitdrukken in respect en zonder oordeel. Dit schept een klimaat van vertrouwen en veiligheid, en bereidt de patiënt actief voor op de voortzetting van de begeleiding na ontslag uit het ziekenhuis.Meer weten over het programma Pont de ConnexionContact opnemen met het Pont de Connexion-team: Pontdeconnexion [dot] Psy [dot] Erasme [at] hubruxelles [dot] be

Neem contact op met de Multiple Sclerose Kliniek Heeft u een vraag, wilt u een advies inwinnen, een patiënt doorverwijzen of een afspraak maken?Neem contact op met ons medisch secretariaat:Telefonisch op +32 (0)2 555 33 57Via e-mail: SecMed [dot] Neuro [dot] erasme [at] hubruxelles [dot] be (SecMed[dot]Neuro[dot]erasme[at]hubruxelles[dot]be)   Image Missie van de MS-kliniek De Multiple Sclerose Kliniek (MS) van het Universitair Ziekenhuis Brussel (H.U.B) begeleidt MS-patiënten gedurende hun hele levensloop. Onze missie: gepersonaliseerde zorg aanbieden op basis van topexpertise, geavanceerde technologie en een sterk onderzoeksengagement.Wij streven ernaar om:Een snelle en nauwkeurige diagnose te stellenToegang te bieden tot de meest innovatieve behandelingenEen globale en menselijke opvolging te coördineren, afgestemd op elke patiëntFamilies en mantelzorgers te ondersteunenActief bij te dragen aan sensibilisering, opleiding en kennisontwikkeling over MS Image Ons zorgaanbod Volledige en geïntegreerde zorg, afgestemd op de behoeften van de patiënt:Vroege en nauwkeurige diagnoseHoge resolutie MRISpecifieke biomarkersMultidisciplinaire consultatiesInnovatieve behandelingenToegang tot de nieuwste ziektemodificerende therapieën (DMT’s)Nauwgezette opvolging en aanpassingDeelname aan nationale/internationale klinische studiesGepersonaliseerde zorgIndividuele zorgplannenSamenwerking met kinesisten, ergotherapeuten, psychologen, urologen, oftalmologen, enz.Psychologische ondersteuning voor patiënt en naastenLangetermijnopvolgingProactieve monitoringGecentraliseerde medische dossiersBegeleiding in belangrijke levensfasen: adolescentie, zwangerschap, pensioen... Pediatrische zorg Voor patiënten jonger dan 18 jaar bieden wij gespecialiseerde pediatrische zorg aan in het Universitair Kinderziekenhuis Koningin Fabiola (HUDERF). We houden rekening met klinische, therapeutische en ontwikkelingsaspecten, inclusief onderwijs, sport en emotioneel welzijn.Deze unieke aanpak in Franstalig België respecteert het tempo van het kind, zijn maturiteit en de verwachtingen van het gezin.Een multidisciplinair team omvat onder meer neuropsychologen, kinesisten, ergotherapeuten en specialisten in fysische geneeskunde, dermatologie, radiologie, cardiologie en oftalmologie.Wij zorgen voor een vlotte overgang naar de volwassenenzorg, met respect voor het tempo van het kind. Deze overgang wordt begeleid door een gezamenlijke opvolging van het pediatrisch en volwassenenteam, zodat het kind en zijn gezin zich geleidelijk kunnen aanpassen aan deze nieuwe fase in de zorg. Deze aanpak laat de jongere en zijn familie toe om in alle rust kennis te maken met een nieuwe medische omgeving, terwijl de continuïteit van de zorg en begeleiding gewaarborgd blijft. Specialisten HUDERF:Dr Audrey Van Hecke – Kinderneuroloog (coördinator)Baijot Simon – NeuropsycholoogDr Lhoir – OftalmoloogDr Slegers – CardioloogDr El Nemnom – DermatoloogDr Preziosi – RadioloogDr Lombardo – Fysische geneeskundeMme  El Khaldi – VerpleegkundigeContact:Telefoon:+32 (0)2 477 31 44E-mail: neuro [dot] huderf [at] hubruxelles [dot] be (neuro[dot]huderf[at]hubruxelles[dot]be)  Image Image Ons specialistenteam De MS-kliniek maakt deel uit van de dienst Neurologie van H.U.B. Multidisciplinair team onder leiding van MS-expert neurologen:Gespecialiseerde neurologenRevalidatieartsenVerpleegkundigen met MS-expertiseKinesisten en ergotherapeutenKlinisch psychologenMaatschappelijk werkersAndere specialisten in comorbide aandoeningenOnze filosofie: luisteren, expertise en zorg op maat. Onze partners Dienst functionele revalidatiePsychologie en psychiatrieUrologie, oogheelkunde, reumatologie, gynaecologie…Neuro-imaging en klinische biologieKlinisch onderzoekDankzij samenwerking binnen H.U.B vlot kind-volwassene overgang. Nuttige bronnen Of u nu al gediagnosticeerd bent of vermoedt dat u aan multiple sclerose lijdt, wij zijn er om u stap voor stap te begeleiden en te informeren. Daarom bieden wij u een reeks inhoudelijke materialen aan (gemaakt door artsen, onderzoekers, patiëntenverenigingen en volksgezondheidsinstanties) die u enerzijds helpen de ziekte beter te begrijpen en te beheren, en anderzijds u in staat stellen ondersteuningsgroepen te vinden om mee te praten. [PATIËNTENVERENIGING] Belgische MS-Liga [STICHTING] Charcot Stichting [EUROPESE PLATFORMS] European Multiple Sclerosis Platform [H.U.B INFOFICHE] Hoe MS behandelen? Veelgestelde vragen over MS 1. Wat is MS? MS is een chronische aandoening van het centrale zenuwstelsel. Het immuunsysteem valt ten onrechte de myeline aan, wat leidt tot neurologische symptomen. 2. Is MS ernstig? MS verloopt onvoorspelbaar, maar veel mensen leven er langdurig mee. Moderne behandelingen helpen om aanvallen te beperken en het verloop te vertragen. 3. Hoe wordt MS vastgesteld? Via neurologisch onderzoek, MRI en eventueel een ruggenprik. In onze kliniek gebruiken we geavanceerde diagnostische tools. 4. Wat zijn de symptomen van MS? Vermoeidheid, visusstoornissen, gevoelloosheid, coördinatieproblemen, blaasproblemen... 5. Is er een behandeling? Er is geen genezing, maar wel doeltreffende therapieën die het verloop vertragen. 6. Kan ik blijven werken? Vaak wel, mits aanpassingen. Een actief leven blijft mogelijk. 7. Kan ik kinderen krijgen? Zeker. Zwangerschap wordt meestal goed verdragen. We bieden gespecialiseerde opvolging. 8. Welke types MS bestaan er? Relapsing-remittingSecundair progressiefPrimair progressiefUw neuroloog zal dit toelichten. 9. Kan ik psychologische ondersteuning krijgen? Ja. MS kan emotioneel zwaar zijn. Wij bieden hulp aan patiënt en omgeving. 10. Wat zijn mijn rechten als patiënt? De meeste MS-zorgen worden in België terugbetaald door het RIZIV:Consultaties, MRI’sBehandelingen (vaak volledig of gedeeltelijk vergoed)Kinesitherapie, ergotherapieMobiliteitshulpmiddelenOndersteuning bij werkonbekwaamheidOok:Verhoogde tegemoetkoming bij lage inkomensThuiszorgplannenInvaliditeits- en handicapvergoedingenOnze maatschappelijk werker helpt u verder.

In het kader van de Dinsdagen van CVA spraken we met Dr Pascale Chasseur, endocrinoloog in het Erasmeziekenhuis – H.U.B., over de controle van risicofactoren voor een beroerte, en in het bijzonder over obesitas. Ontdek het interview. Pierre, een 58-jarige vader van twee en liefhebber van lekker eten, kreeg acht maanden geleden een CVA. Sindsdien is zijn leven radicaal veranderd."Sportief ben ik nooit geweest", zegt hij met een ietwat schuldige glimlach. "Maar dat mijn extra kilo's op een dag mijn leven zouden bedreigen had ik niet gedacht."Na zijn opname in het Erasme Ziekenhuis werd Pierre doorverwezen naar dr. Pascale Chasseur, een endocrinoloog die gespecialiseerd is in cardiovasculaire risicofactoren die te maken hebben met het metabolisme. Ze volgt veel patiënten zoals hem op met een duidelijk doel: een recidief voorkomen. Image Welke factoren moeten worden gemonitord na een CVA? Hypertensie, diabetes, hypercholesterolemie, roken, gebrek aan lichaamsbeweging, slaapapneu en natuurlijk ... obesitas. Die laatste factor is cruciaal. Het risico op een CVA neemt lineair toe met het overgewicht.« Voor elke extra BMI-eenheid (vanaf een BMI van 20 kg/m2) stijgt het risico op een CVA met 5%.1  Obesitas hangt immers nauw samen met andere risicofactoren: overtollig vetweefsel, met name in de buikstreek, bevordert insulineresistentie, hypertensie, diabetes, hypercholesterolemie ... wat leidt tot atherosclerose en dus ... een CVA.  Een gewichtsverlies van 5 à 10% kan de impact van die risicofactoren aanzienlijk verminderen », zegt Dr. Chasseur  Image Wat kunnen patiënten concreet doen? Pierre maakte de klik door de schok van zijn CVA. "In het begin liep ik verloren. Ik wist dat ik moest veranderen, maar ik wist niet hoe ik daaraan moest beginnen." Dat is iets waarmee het ziekenhuisteam kan helpen.Dr. Chasseur: "Eerst beoordelen we de obesitas en de comorbiditeit ervan samen met de patiënt. Daarna bieden we het nodige advies en begeleiden we de patiënt. We willen de patiënt geen schuldgevoel geven, maar samen een realistisch plan opstellen. Dat vereist een multidisciplinaire aanpak."Bij het Erasme Ziekenhuis omvat dat:een gepersonaliseerde voedingsopvolging, met advies in functie van de levensstijl (bv.: mediterraan dieet);begeleiding bij lichaamsbeweging via het BUCOPA-programma dat helpt om geleidelijk opnieuw te gaan sporten;een geneesmiddelenbehandeling, met name van het GLP-1-type (gemiddeld gewichtsverlies van 13 à 20% 2 op 72 weken tijd, afhankelijk van de studies);een beoordeling voor bariatrische chirurgie, als de patiënt zwaar obees is (BMI > 35-40) met comorbiditeit. Image Helpt vermageren echt om beroertes te voorkomen? Dr. Chasseur: "Ja, zelfs een bescheiden gewichtsverlies van 5 à 10% kan de bloedsuikerspiegel, de bloeddruk, de cholesterol en slaapapneu verbeteren en daardoor het risico op een nieuw CVA sterk verminderen.1 We weten nu dat zelfs binnen de 48 uur na een CVA een goede bloedsuikercontrole een positieve invloed heeft."Een begeleid maar patiëntgericht traject"Het is niet alleen een kwestie van 'minder eten en meer bewegen'. Het gaat hier om een algemene strijd die tijd, zorgzaamheid en psychologische ondersteuning vereist", aldus dr. Chasseur.Pierre bevestigt dat: "Ik heb moeten aanvaarden dat ik hulp nodig had. Het is moeilijk om in de spiegel te kijken. Maar ik kon op de nodige steun rekenen. En ik sta er niet alleen voor."  En thuis, wat kun je doen om je gewicht onder controle te houden? Pierre betrok zijn partner bij zijn inspanningen. "We hebben samen onze gewoonten aangepast. We koken gezonder, we wandelen elke dag. En we motiveren elkaar, dat is belangrijk."Mantelzorgers spelen een cruciale rol. Ze kunnen:De patiënt aanmoedigen om samen te bewegen;Het gezinsdieet aanpassen;Helpen om de biologische evaluaties op te volgen (bloedsuiker, bloeddruk, cholesterol);Een luisterend oor bieden, zonder te oordelen.Dr. Chasseur: "De mantelzorgers spelen een cruciale rol. Ze kunnen de patiënt helpen motiveren om de indicatoren (gewicht, bloeddruk, bloedsuiker) op te volgen, regelmatige controles aanmoedigen en samen op raadpleging komen. Ook het zelfbeeld is belangrijk. We moeten het schuldgevoel wegnemen en de patiënt opnieuw motiveren met de hulp van een psycholoog." Te onthouden:Na een CVA bestaat preventie uit het beheer van cardiovasculaire risicofactoren, met obesitas als belangrijke factor.Een bescheiden gewichtsverlies kan een groot effect hebben op de cardiovasculaire gezondheid.Het Erasme Ziekenhuis (H.U.B.) biedt een multidisciplinaire ondersteuning om patiënten te helpen hun gezondheid weer in handen te nemen.Familie en vrienden kunnen een sturende rol spelen in het proces. « Kleine stappen bestaan niet. Er zijn enkel stappen in de goede richting »  Bronnen:Kernan W.N et al., Obesity, a stubbornly obvious target for stroke prevention, Stroke, 2013; 44: 278-286Aronne L.J et al., Tirzepatide as compared with semaglutide for the treatment of obesity, NEJM, May 2025, Surmount 5 trial 

Ter gelegenheid van de Wereldschildklierdag benadrukt dr. Rodrigo Moreno-Reyes, Kliniekhoofd van de dienst Nucleaire Geneeskunde van het H.U.B., het belang van duidelijke informatie aan het publiek over bestaande oplossingen om de schildkliergezondheid te behouden. Lees meer Ter gelegenheid van de Wereldschildklierdag benadrukt dr. Rodrigo Moreno-Reyes, Kliniekhoofd van de dienst Nucleaire Geneeskunde van het H.U.B. en medeauteur van een recent rapport van de Wereldgezondheidsorganisatie over jodiumtekort in Europa, het belang van duidelijke informatie aan het publiek over bestaande oplossingen om de schildkliergezondheid te behouden. Hij wijst ook op de cruciale rol van steun vanuit de federale en Europese overheden om ervoor te zorgen dat iedereen dagelijks voldoende jodium binnenkrijgt. Wat staat er op het spel bij jodiumtekort? Jodium is een essentieel sporenelement dat via de voeding moet worden opgenomen. De belangrijkste fysiologische functie ervan is als bouwsteen voor de schildklierhormonen thyroxine (T4) en trijoodthyronine (T3). Jodiumtekort ontstaat door een lage aanwezigheid van jodium in de bodem en het grondwater, wat leidt tot een laag jodiumgehalte in lokaal geproduceerd voedsel en drinkwater.“Historisch gezien kwam jodiumtekort veel voor in grote delen van Europa, vooral in bergachtige streken waar ijstijden en hevige regenval leidden tot uitspoeling van jodium uit de bodem. Omdat de geologische kenmerken van de bodem nauwelijks aan te passen zijn, vereist de bestrijding van jodiumtekort een voortdurende inspanning.” Image Jodiumtekort: de situatie in Europa De eerste tekenen van endemische struma (zichtbare zwelling aan de basis van de hals door vergroting van de schildklier) en ernstige verstandelijke beperkingen door jodiumtekort tijdens de zwangerschap (cretinisme) in Europa dateren van het Romeinse Rijk en de middeleeuwen. In de zwaarst getroffen regio’s kwam struma voor bij tot 50% van de pasgeborenen en bijna alle schoolkinderen; gehoorstoornissen waren frequent, en tussen 1 op de 10 en 1 op de 200 kinderen werd geboren met een zware verstandelijke handicap. Dit hoge aantal leidde zelfs tot de uitdrukking “Alpenidioot”, die in meerdere Europese talen ingang vond.“Het gebruik van gejodeerd zout als middel om jodiumtekort te voorkomen is een zeer doeltreffende volksgezondheidsmaatregel, toegepast in de meeste Europese landen met opmerkelijke resultaten. Een eeuw geleden kwam jodiumtekort wijdverspreid voor. Dankzij zoutverrijking zijn aandoeningen zoals endemische struma, hypothyreoïdie en cretinisme, die vroeger vaak voorkwamen, vrijwel verdwenen.”Toch blijft jodiumtekort, vooral in milde vorm, een wijdverbreid probleem in Europa. De gevolgen reiken verder dan een eventuele aantasting van de hersenontwikkeling van de foetus: het verhoogt ook het risico op struma, schildklierknobbels en hyperthyreoïdie bij volwassenen en ouderen, wat aanzienlijke gevolgen heeft voor de volksgezondheid en economie. Kort samengevatStruma is een zichtbare zwelling aan de basis van de hals veroorzaakt door een vergroting van de schildklier, meestal als gevolg van jodiumtekort. De klier probeert meer jodium uit het bloed te halen door groter te worden.Schildklierknobbels zijn kleine knobbeltjes of massa’s in de schildklier. Ze zijn meestal goedaardig en veroorzaken geen klachten, maar kunnen in sommige gevallen hinderlijk worden bij slikken of een teveel aan hormonen aanmaken.Hyperthyreoïdie is een aandoening waarbij de schildklier te veel hormonen aanmaakt, wat het metabolisme versnelt. Typische symptomen zijn:Nervositeit, rusteloosheid, slaapproblemenSnel gewichtsverlies ondanks goede eetlustHartkloppingenOvermatige warmtegevoeligheidEen langdurig jodiumtekort kan bijdragen aan het ontstaan van dergelijke overactieve schildklierknobbels. Image Er is meer bewustwording nodig De bevolking moet beter worden geïnformeerd en de gezondheidsautoriteiten moeten het probleem strikter opvolgen. De dagelijkse jodiumbehoefte bedraagt ongeveer 150 µg voor volwassenen en 250 µg voor zwangere of lacterende vrouwen. Onze voeding voorziet gemiddeld slechts in 50% van deze behoefte, wat het gebruik van jodiumsupplementen noodzakelijk maakt.Vrouwen lopen een groter risico op jodiumtekort dan mannen en hebben ook meer kans op schildklieraandoeningen, onder meer door:Specifieke diëten die de jodiuminname verminderen;Zwangerschappen, waarbij de jodiumbehoefte stijgt voor zowel moeder als baby;Deze chronische, milde tekorten treffen vooral volwassenen en ouderen, van wie de schildklier jarenlang onder druk heeft gestaan om jodium uit een ontoereikend dieet te halen. De situatie is vergelijkbaar in België. Waar komt het jodium in ons lichaam vandaan? Onze jodiuminname komt uitsluitend uit voeding. Een gezond en evenwichtig dieet dekt de meeste voedingsbehoeften, maar bevat vaak niet genoeg jodium.“Weinig voedingsmiddelen bevatten voldoende jodium om de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid van 150 µg te halen. In Europa zijn zuivelproducten goed voor ongeveer 26% van de dagelijkse jodiuminname.”Hoe wordt het jodiumgehalte in het lichaam gemeten?Er bestaat geen individuele test om een jodiumtekort vast te stellen. De jodiumstatus wordt op bevolkingsniveau geëvalueerd op basis van de mediane jodiumconcentratie in de urine.“Om deze evaluatie te verbeteren, hebben we een methode ontwikkeld en gevalideerd (Eur Thyroid J. 2024 Nov 25;13) waarbij de concentratie van thyroglobuline – een eiwit specifiek voor schildklierweefsel – wordt gemeten op filterpapier, aan de hand van bloedmonsters die bij pasgeborenen worden verzameld tijdens de Guthrietest. Talrijke studies hebben aangetoond dat thyroglobuline een zeer gevoelige biomarker is voor variaties in jodiuminname, vooral bij pasgeborenen. Momenteel ronden we, in samenwerking met de dienst Gynaecologie van het Erasmusziekenhuis – H.U.B. en met de onschatbare hulp van de vroedvrouwen, een studie af bij zwangere vrouwen en pasgeborenen. Deze studie vergelijkt de bloedwaarden van deze biomarker met het jodiumgehalte in de urine van zowel moeder als kind. Ook op Europees niveau loopt een gelijkaardig onderzoek.” Image Oplossingen om het jodiumtekort aan te pakken Om het verschil tussen voeding en dagelijkse jodiumbehoefte te overbruggen, is het aanbevolen om ongejodeerd keukenzout te vervangen door gejodeerd zout. Dit is overal verkrijgbaar, maar het etiket moet worden gecontroleerd om te verzekeren dat het effectief jodium bevat. Het gaat er niet om méér zout te consumeren, maar om het gewone zout te vervangen.Keukenzout maakt slechts 10% uit van onze totale zoutinname; de rest komt uit bewerkte voedingsmiddelen, die in Europa doorgaans geen gejodeerd zout bevatten, zoals blijkt uit gegevens van de voedingsindustrie.Melk is eveneens een uitstekende bron van jodium, wat wellicht verklaart waarom kinderen in Europa een betere jodiumstatus hebben dan volwassenen, die minder zuivel consumeren.  De rol van de autoriteiten Om de jodiuminname van de bevolking te verbeteren, moeten overheden duidelijke richtlijnen opstellen voor het gebruik van gejodeerd zout in de voedingsindustrie, met als doel meer producten met gejodeerd zout op de markt te brengen.“Voorlichting en opleiding van zorgverleners, zoutproducenten, de voedingsindustrie en informatie aan het publiek zijn essentieel om kennis over jodiumvoeding, de gevolgen van tekorten en het belang van jodium in het dieet te vergroten.”