Gezondheidsproblemen
Refractaire coeliakie
Nos spécialistes Services associés
Refractaire coeliakie
Gezondheidsproblemen
Anale fistel en anaal abces
Nos spécialistes Services associés
Anale fistel en anaal abces
Gezondheidsproblemen
Hereditaire non-polyposis colonkanker
Nos spécialistes Service associé
Hereditaire non-polyposis colonkanker
Gezondheidsproblemen
Intestinale polyposis-syndroom
Nos spécialistes Service associé
Intestinale polyposis-syndroom
Gezondheidsproblemen
Zeldzame pancreatische ziekten
Le pancréas : Qu'est-ce que c'est ? Le pancréas est une glande située derrière l'estomac qui remplit deux rôles essentiels : la digestion des nutriments, grâce à la sécrétion d'enzymes digestives, et la régulation du taux de sucre dans le sang, grâce à la sécrétion d'insuline. La pancréatite chronique est une inflammation prolongée du pancréas. Au fil du temps, le pancréas se transforme et peut développer des calculs (« pierres ») ou des rétrécissements de son canal principal (sténoses). Ces modifications entraînent des douleurs, une difficulté à digérer les aliments et des troubles de la régulation du sucre dans le sang. La consommation excessive d'alcool est la cause la plus fréquente de pancréatite chronique. Parfois, il y a des altérations génétiques qui explique la pancréatite chronique. Cependant, dans certains cas, aucune cause n'est identifiable : on parle alors de pancréatite chronique idiopathique. Parfois, la maladie est d'origine auto-immune — c'est-à-dire liée à une réaction anormale du système immunitaire contre le pancréas — avec ou sans présence d'anticorps spécifiques dans le sang : on parle dans ce cas de pancréatite auto-immune. Les symptômes Des douleurs abdominales, soit sous forme d'épisodes aigus (accès de pancréatite aiguë), soit de façon continue.Des selles graisseuses (stéatorrhée), liées à une mauvaise digestion des graissesUne perte de poids et une dénutrition, dues à une absorption insuffisante des nutriments.Des anomalies biologiques : manque de certains minéraux (sodium, potassium), de vitamines et d'oligo-élémentsUn diabète, lié à l'atteinte des cellules productrices d'insuline Comment le diagnostic est posé Vous rencontrerez d'abord un(e) spécialiste du pancréas (gastroentérologue), qui fera le point sur vos symptômes et votre histoire médicale et chirurgicale. Des examens complémentaires seront ensuite réalisés :Une prise de sang complète pour évaluer votre état général, la fonction renale, le taux du sucre, le taux des vitamines et des minéraux et l'état de votre foieLe dosage des anticorps dans le sang, si une origine auto-immune est suspectéeUne analyse génetique, selon votre situationUn examen des selles si nécessaireUn scanner et une resonance magnetique pour evaluer votre pancréasUne densitométrie osseuse (pour vérifier la solidité de vos os) Comment peut-on vous soigner La prise en charge fait appel à plusieurs spécialistes travaillant ensemble sous la coordination de votre gastroentérologue:Un(e) diététicien(ne) vous aidera à adapter votre alimentationDes médicaments et des supplements vitaminiques seront prescrits pour controler la douleur et corriger les carencesDes enzymes pancréatique de subtitution si nécessaireDes medicament pour le diabète si nécessaire et un suivi par un(e) endocrinologueDes médicaments specifiques (ex corticoides ou immunosupresseurs) peuvent être indiqués si vous avez une pancréatiqte auto-immuneUne consultation avec un(e) geneticien(ne) sera proposé si nécessaireDans certains cas, une intervention peut être proposée: La lithotritie extracorporelle permet de fragmenter les calculs (pierres) présents dans le canal pancréatique grâce à des ondes de choc (lien lithotripsie endoscopie-nouveau)L'endoscopie peut permettre de déboucher davantage le canal pancréatique, en retirant les calculs et en plaçant de petits tubes en plastique (prothèses) pour maintenir le canal ouvert (https://www.erasme.be/fr/cholangio-pancreatographie-endoscopique)La chirurgie peut être nécessaire si une partie du pancréas doit être retirée  Comment se passe le suivi ? Un suivi regulièr est primordial pour le bon deroulement de vos soins:Au moins 1 consultation par an avec votre gastroentérologueDes prises de sang à chaque visiteUn scanner abdominal ou une resonance magnetique chaque annéeUne densitométrie osseuse tous les 2 ans (ou plus souvent si nécessaire) Nos spécialistes Service associé
Zeldzame pancreatische ziekten
Gezondheidsproblemen
Zeldzame, genetische en immuungemedieerd glomerulaire ziekten
Qu'est-ce qu'une maladie glomérulaire rare ? Les maladies glomérulaires sont des affections qui touchent les glomérules, les filtres microscopiques du rein chargés d'éliminer les déchets et l'excès d'eau de l'organisme. Lorsqu'ils sont endommagés, ils peuvent entraîner une perte de protéines dans les urines, la présence de sang dans les urines et une diminution progressive de la fonction rénale.Certaines de ces maladies sont rares et résultent d'anomalies génétiques, tandis que d'autres sont liées à un dérèglement du système immunitaire (maladies immunomédiées). Ces affections nécessitent une expertise spécialisée afin d'établir un diagnostic précis et de proposer un traitement adapté. Quels sont les symptômes ? Les manifestations varient selon la maladie et son stade d'évolution.Les signes les plus fréquents sont :Une protéinurie (présence excessive de protéines dans les urines) ;Une hématurie (présence de sang dans les urines) ;Des œdèmes, notamment au niveau des jambes ou du visage ;Une hypertension artérielle ;Une altération de la fonction rénale ;Une fatigue importante ;Dans certaines formes génétiques, des atteintes d'autres organes peuvent être associées.Certaines maladies peuvent évoluer silencieusement pendant plusieurs années avant d'être diagnostiquées. Comment établit-on le diagnostic ? Le diagnostic repose sur une évaluation approfondie réalisée par une équipe spécialisée.Les examens peuvent comprendre :Des analyses sanguines et urinaires ;Une évaluation complète de la fonction rénale ;Une biopsie rénale lorsque celle-ci est indiquée ;Des analyses immunologiques spécialisées ;Des examens génétiques visant à identifier une cause héréditaire ;Une évaluation des autres organes potentiellement concernés.L'identification précise de la maladie est essentielle pour adapter le traitement et déterminer le pronostic. Notre prise en charge au HUB Le HUB dispose d'une expertise reconnue dans le diagnostic et le suivi des maladies glomérulaires rares, qu'elles soient génétiques ou immunomédiées.Les patients bénéficient d'une prise en charge personnalisée intégrant les avancées diagnostiques et thérapeutiques les plus récentes.Expertise en maladies glomérulaires raresL'équipe de Néphrologie prend en charge l'ensemble des maladies glomérulaires rares, notamment :Les syndromes d'Alport et autres néphropathies héréditaires ;Les podocytopathies génétiques ;Les glomérulopathies liées aux anomalies du complément ;Les glomérulonéphrites à dépôts d'IgA ;Les glomérulonéphrites membranaires ;Les vascularites associées aux ANCA ;Le lupus érythémateux systémique avec atteinte rénale ;Les maladies glomérulaires associées à des maladies systémiques rares.Chaque dossier est discuté au sein d'une équipe spécialisée afin de définir la stratégie diagnostique et thérapeutique la plus appropriée. Une prise en charge multidisciplinaire La prise en charge des maladies glomérulaires rares nécessite souvent l'intervention de plusieurs spécialistes.Selon les besoins du patient, les équipes suivantes peuvent être impliquées :Néphrologie ;Génétique médicale ;Immunologie clinique ;Rhumatologie ;Médecine interne ;Anatomopathologie ;Ophtalmologie ;ORL ;Cardiologie ;Pédiatrie spécialisée.Cette collaboration permet une prise en charge globale tenant compte de toutes les dimensions de la maladie. Collaboration avec l'HUDERF De nombreuses maladies glomérulaires rares d'origine génétique se manifestent dès l'enfance ou l'adolescence. Le HUB collabore étroitement avec l'Hôpital Universitaire des Enfants Reine Fabiola (HUDERF) afin d'assurer un parcours de soins coordonné pour les jeunes patients atteints de maladies rénales rares.Un programme de transition pédiatrique-adulte est organisé afin d'accompagner progressivement les adolescents vers les soins adultes. Cette transition structurée permet d'assurer la continuité du suivi médical, le transfert des données cliniques et génétiques ainsi que l'acquisition de l'autonomie nécessaire à la gestion de leur maladie.Les équipes pédiatriques et adultes travaillent conjointement afin d'offrir une prise en charge cohérente et sécurisée tout au long de la vie du patient. Quels traitements sont disponibles ? Les traitements dépendent du type de maladie identifié.Ils peuvent comprendre :Des traitements visant à protéger la fonction rénale ;Des médicaments réduisant la protéinurie ;Des traitements immunosuppresseurs ;Des biothérapies ciblées ;Des traitements spécifiques de certaines maladies génétiques ;Une prise en charge des complications cardiovasculaires et métaboliques ;Une préparation à la transplantation rénale lorsque celle-ci devient nécessaire.L'objectif est de ralentir l'évolution de la maladie, préserver la fonction rénale et améliorer la qualité de vie. Recherche et innovation Le HUB participe activement à la recherche dans le domaine des maladies glomérulaires rares.Les équipes sont impliquées dans :Des registres nationaux et internationaux ;Des programmes de recherche translationnelle ;Le développement de nouveaux biomarqueurs diagnostiques ;Des études génétiques ;Des essais cliniques évaluant de nouveaux traitements ciblés.Cette activité permet aux patients d'accéder à une expertise de pointe et aux innovations thérapeutiques les plus récentes. Notre expertise Le HUB est un centre de référence pour les maladies rénales complexes et rares.Nos points forts :Expertise reconnue dans les maladies glomérulaires rares ;Accès à des analyses génétiques spécialisées ;Réunions multidisciplinaires dédiées ;Collaboration étroite avec les spécialistes des maladies systémiques et génétiques ;Parcours structuré de transition pédiatrique-adulte ;Participation active à la recherche clinique et translationnelle ;Approche personnalisée centrée sur le patient. Nos spécialistes Service associé
Zeldzame, genetische en immuungemedieerd glomerulaire ziekten
Gezondheidsproblemen
Trombotische microangiopathieën
Wat is een trombotische microangiopathie? Microangiopathieën met trombose (MAT) zijn een groep zeldzame aandoeningen die worden gekenmerkt door de vorming van kleine bloedklonters in zeer kleine bloedvaten. Deze bloedklonters kunnen leiden tot een daling van het aantal bloedplaatjes, een afbraak van de rode bloedcellen (hemolytische anemie) en aantasting van verschillende organen, in het bijzonder de nieren, de hersenen en het hart. De belangrijkste vormen van MAT zijn trombotische trombocytopenische purpura (TTP) en het atypisch hemolytisch-uremisch syndroom (aHUS).MAT vormen een diagnostische en therapeutische urgentie. Een snelle behandeling maakt het vandaag mogelijk om de prognose van patiënten aanzienlijk te verbeteren. Wanneer moet men aan een TMA denken? De symptomen kunnen plotseling optreden en verschillen van persoon tot persoon:Ernstige vermoeidheid als gevolg van anemie;Blauwe plekken of bloedingen als gevolg van een daling van het aantal bloedplaatjes;Verminderde nierfunctie;Arteriële hypertensie;Neurologische stoornissen (hoofdpijn, verwardheid, visusstoornissen, convulsies);Buikpijn of aantasting van andere organen. Hoe wordt de diagnose gesteld? De diagnose berust op een snelle evaluatie door gespecialiseerde teams.De onderzoeken omvatten doorgaans:Een volledig bloedonderzoek;Het opsporen van tekenen van hemolyse;Het onderzoeken van een bloeduitstrijkje op schizocyten;De evaluatie van de nierfunctie;Het bepalen van de ADAMTS13-activiteit om een trombotische trombocytopenische purpura (TTP) vast te stellen;Gespecialiseerde analyses van het complementsysteem wanneer een atypisch hemolytisch-uremisch syndroom (aHUS) wordt vermoed;Aanvullende onderzoeken om een onderliggende oorzaak op te sporen. Onze zorgverlening in het HUB De behandeling van trombotische microangiopathieën in het HUB berust op een nauwe samenwerking tussen verschillende specialismen, om een snelle diagnose en een behandeling op maat van elke patiënt te garanderen.Expertise in nefrologieAangezien de nieren vaak aangetast zijn bij TMA, krijgen patiënten een gespecialiseerde evaluatie binnen de dienst Nefrologie van het HUB. De nefrologen staan in voor de diagnose, de opvolging van de nierfunctie en, indien nodig, de opstart van gespecialiseerde behandelingen zoals dialyse of doelgerichte behandelingen van complement-gemedieerde vormen.Multidisciplinaire behandelingAfhankelijk van de klinische situatie werken verschillende specialisten samen rond de patiënt:Nefrologie;Hematologie;Interne geneeskunde;Intensieve zorg;Neurologie;Cardiologie;Medische genetica;Gespecialiseerde laboratoria.Dankzij deze multidisciplinaire aanpak kan een globale en gepersonaliseerde behandeling worden gegarandeerd. Welke behandelingen zijn beschikbaar? De behandeling hangt af van het vastgestelde type TMA.Naargelang de situatie kan deze bestaan uit:Plasmaferese;Immunomodulerende behandelingen;Behandelingen die gericht zijn op het complementsysteem;Behandeling van een onderliggende oorzaak (infectie, auto-immuunziekte, geneesmiddel, zwangerschap, transplantatie enz.);Gespecialiseerde nierzorg, met inbegrip van dialyse indien nodig. Onderzoek en innovatie bij HUB Het HUB draagt actief bij aan de ontwikkeling van kennis op het gebied van zeldzame nierziekten en trombotische microangiopathieën.Patiënten kunnen, wanneer dit relevant is, toegang krijgen tot klinische onderzoeksprotocollen en gespecialiseerde diagnostische analyses, en gebruikmaken van de expertise van nationale en internationale referentiecentra.Deze onderzoeksactiviteit draagt bij tot een betere diagnose, een beter inzicht in de ziektemechanismen en de ontwikkeling van nieuwe behandelingen. Waarom kiezen voor het HUB? Erkende expertise in nefrologie en complexe nierziekten;Gespecialiseerde multidisciplinaire samenwerking;Toegang tot gespecialiseerde diagnostische onderzoeken;Behandeling van dringende situaties;Deelname aan expertisenetwerken en onderzoeksprojecten;Persoonlijke begeleiding van de patiënt en zijn/haar familie. Samenwerking met het HUDERF Sommige trombotische microangiopathieën, met name vormen die verband houden met genetische afwijkingen van het complementsysteem, kunnen zich al tijdens de kinderjaren manifesteren. Het HUB werkt nauw samen met het Universitair Kinderziekenhuis Koningin Fabiola (HUDERF) om een gecoördineerde zorgverlening te verzekeren voor kinderen en adolescenten met deze zeldzame ziekten.Voor patiënten die in de pediatrie worden opgevolgd, wordt een transitieprogramma georganiseerd tussen de pediatrische teams en de teams voor volwassenen. Deze geleidelijke overgang zorgt voor de continuïteit van de zorg, de overdracht van essentiële medische informatie en de begeleiding van de jonge patiënt naar een zelfstandige zorgverlening op volwassen leeftijd.Nefrologen, pediaters, genetici en andere betrokken specialisten werken nauw samen om een optimale opvolging te garanderen gedurende het volledige zorgtraject, van de kinderjaren tot de volwassenheid. Onze specialisten Geassocieerde dienst
Trombotische microangiopathieën
Gezondheidsproblemen
Kliniek voor chronische inflammatoire darmziekten / IBD Clinic
Image Neem contact op met de Kliniek voor Chronische Inflammatoire Darmziekten (MICI) Wilt u voor uzelf of een van uw naasten een afspraak maken voor een raadpleging bij een specialist van de IBD-kliniek? Neem telefonisch contact met ons op via +32 (0)2 555 35 04 of per e-mail via: ibd [dot] erasme [at] hubruxelles [dot] be (ibd[dot]erasme[at]hubruxelles[dot]be)Wilt u voor uzelf of een van uw naasten een afspraak maken voor een endoscopie bij een specialist van de IBD-kliniek? Neem telefonisch contact met ons op via +32 (0)2 555 3292 of per e-mail via: ibd [dot] erasme [at] hubruxelles [dot] be (ibd[dot]erasme[at]hubruxelles[dot]be)Bent u patiënt en hebt u een administratieve vraag (voorschriften, terugbetalingen, attesten, documenten voor verzekeringen of kopieën van dossiers)?Neem telefonisch contact op met onze medische administratie via +32 (0)2 555 5422 of per e-mail via: ibd [dot] erasme [at] hubruxelles [dot] be (ibd[dot]erasme[at]hubruxelles[dot]be)Bent u arts en wilt u de medische resultaten van uw patiënten ontvangen, een patiënt doorverwijzen of een (tweede) advies aanvragen? Neem telefonisch contact op met onze kliniek via +32 (0)2 555 54 22 of per e-mail via: ibd [dot] erasme [at] hubruxelles [dot] be (ibd[dot]erasme[at]hubruxelles[dot]be) Lijdt u aan een chronische inflammatoire darmziekte (IBD)? De Kliniek voor Chronische Inflammatoire Darmziekten (MICI) of Inflammatory Bowel Diseases (IBD) behandelt alle patiënten met de ziekte van Crohn, colitis ulcerosa, niet-classificeerbare colitis, lymfocytaire/collagene colitis, maar ook met coeliakie, auto-immuunziekten of vasculitis van de darm.  Image Image Image Een globale zorgverlening Er worden verschillende expertconsultaties uitgebouwd voor de behandeling van adolescenten, zwangere vrouwen of vrouwen die borstvoeding geven, voor de screening naar primaire immunodeficiënties bij volwassenen en voor patiënten met coeliakie of auto-immuunenteritis. Een multidisciplinaire aanpak De zorg voor patiënten met een chronische inflammatoire darmziekte is sterk multidisciplinair, meer bepaald tijdens een wekelijkse bespreking met colorectale chirurgen, radiologen, pathologen, reumatologen en dermatologen (of oogartsen of specialisten die instaan voor immunodeficiëntiesyndromen). Ontdek de IBD-kliniek van het Erasmusziekenhuis H.U.B. Image Prof. Denis Franchimont, directeur van de Kliniek voor Chronische Inflammatoire Darmziekten SpecialismenChronische inflammatoire darmziekten.Opsporing van dikkedarmkanker en genetische screening van erfelijke dikkedarmkankersyndromen.Diagnostische en therapeutische gastroscopie en coloscopie.Hoge en anorectale digestieve echo-endoscopie.Resectie van oppervlakkige colorectale tumoren. Een afspraak maken met prof. Franchimont Een team van specialisten aan uw zijde ArtsenProf. Claire LiefferinckxProf. Anneline CremerProf. Leila AmininejadDr. Cagla Gulkilik Dr. Clémence VukovicProf. Denis Franchimont Coördinatie van studies en klinische onderzoekenCharlotte Minsart, doctor in de biomedische wetenschappen, PhD. Emma DescampsChloé HelmanCoördinerend verpleegkundige van de kliniekValérie WambacqDiëtistePauline Van OuytselConsulentenDr. Vincent BouillonDr. Haydeh Vafa ZanjaniMedisch secretaresseGeorgiana Vilcinschi Een afspraak maken met prof. Franchimont Een kliniek die zich inzet voor onderzoek De kliniek is actief betrokken bij farmaceutisch klinisch onderzoek (Wij beschikken over nieuwe moleculen in het kader van internationale klinische studies), translationeel en genetisch onderzoek, in het bijzonder in samenwerking met de BIRD (Belgium IBD Research Disease Group), de ECCO (European Crohn and Colitis Organisation) en het IIBDGC (International IBD Genetics Consortium).  In 2022 opende de kliniek haar translationeel onderzoekslaboratorium voor het microbioom – The H.U.B center for the study of Inflammatory Bowel Disease (IBD) and Microbiota, waar 3 artsen, een laboratoriumtechnicus, twee PhD-studenten en een ingenieur in artificiële intelligentie werken.  Onze wetenschappelijke publicaties Een diepgaande studie van monogene genen die aan de basis liggen van primaire immunodeficiënties identificeert zeldzame XIAP-varianten bij patiënten met de ziekte van Crohn. Amininejad L, Charloteaux B, Theatre E, Dmitrieva J, Hayard P, Muls V, Maisin J-M, Schapira M, Ghislain J-M, Closset P, Talib M, Abramowicz M, Momozawa Y, Deffontaine V, Crins F, Mni M, Karim L, Cambisano N, Deviere J, Hugot J-P, De vos M, Louis E, Vermeire S, Van Gossum A, Coppieters W, Twizere J-C, Georges M, Franchimont D. Gastroenterology 2018 jun;154(8):2165-2177 (I.F. 33) 01 Juni 2018 Risico op de ontwikkeling van verder gevorderde letsels bij patiënten met inflammatoire darmziekten en dysplasie Cremer A, Demetter P, De Vos M, Rahier JF, Baert F, Moreels T, Macken E, Louis E, Ferdinande L, Fervaille C, Dedeurwaerdere F, Bletard N, Driessen A, De Hertogh G, Vermeire S, Franchimont D.  Clin Gastroenterol Hepatol. 13 juni 2019. pii: S1542-3565(19)30645-7 13 Juni 2019 Nieuwe piek- en intermediaire infliximabspiegels verzamelen om remissie bij inflammatoire darmziekten te voorspellen Liefferinckx C, Bottieau J, Toubeau JF, Thomas D, Rahier JF, Louis E, Baert F, Dewint P, Pouillon L, Lambrecht G, Vallée F, Vermeire S, Bossuyt P, Franchimont D.  Inflamm Bowel Dis. 2022 feb 1;28(2):208-217.  Grootschalige sequencing identificeert meerdere genen en zeldzame varianten die verband houden met de vatbaarheid voor de ziekte van Crohn . Sazonovs A, Stevens CR, Venkataraman GR, Yuan K, Avila B, Abreu MT, Ahmad T, Allez M, Ananthakrishnan AN, Atzmon G, Baras A, Barrett JC, Barzilai N, Beaugerie L, Beecham A, Bernstein CN, Bitton A, Bokemeyer B, Chan A, Chung D, Cleynen I, Cosnes J, Cutler DJ, Daly A, Damas OM, Datta LW, Dawany N, Devoto M, Dodge S, Ellinghaus E, Fachal L, Farkkila M, Faubion W, Ferreira M, Franchimont D, Gabriel SB, Ge T, Georges M, Gettler K, Giri M, Glaser B, Goerg S, Goyette P, Graham D, Hämäläinen E, Haritunians T, Heap GA, Hiltunen M, Hoeppner M, Horowitz JE, Irving P, Iyer V, Jalas C, Kelsen J, Khalili H, Kirschner BS, Kontula K, Koskela JT, Kugathasan S, Kupcinskas J, Lamb CA, Laudes M, Lévesque C, Levine AP, Lewis JD, Liefferinckx C, Loescher BS, Louis E, Mansfield J, May S, McCauley JL, Mengesha E, Mni M, Moayyedi P, Moran CJ, Newberry RD, O'Charoen S, Okou DT, Oldenburg B, Ostrer H, Palotie A, Paquette J, Pekow J, Peter I, Pierik MJ, Ponsioen CY, Pontikos N, Prescott N, Pulver AE, Rahmouni S, Rice DL, Saavalainen P, Sands B, Sartor RB, Schiff ER, Schreiber S, Schumm LP, Segal AW, Seksik P, Shawky R, Sheikh SZ, Silverberg MS, Simmons A, Skeiceviciene J, Sokol H, Solomonson M, Somineni H, Sun D, Targan S, Turner D, Uhlig HH, van der Meulen AE, Vermeire S, Verstockt S, Voskuil MD, Winter HS, Young J; Belgium IBD Consortium; Cedars- Sinai IBD; International IBD Genetics Consortium; NIDDK IBD Genetics Consortium; NIHR IBD BioResource; Regeneron Genetics Center; SHARE Consortium; SPARC IBD Network; UK IBD Genetics Consortium; Duerr RH, Franke A, Brant SR, Cho J, Weersma RK, Parkes M, Xavier RJ, Rivas MA, Rioux JD, McGovern DPB, Huang H, Anderson CA, Daly MJ. Nat Genet. 2022 sep;54(9):1275-1283. Nuttige informatie en links voor patiënten met de ziekte van Crohn, colitis en IBD Of u al de diagnose van een IBD hebt gekregen of vermoedt dat u eraan lijdt, wij staan voor u klaar om u stap voor stap te begeleiden en te informeren. Daarom bieden wij een reeks inhoud aan (opgesteld door artsen, onderzoekers, patiëntenverenigingen en actoren uit de volksgezondheid) die u zal helpen om uw ziekte beter te begrijpen en te beheren, en om steungroepen te vinden waarmee u ervaringen kunt uitwisselen. VERENIGING – De vzw Crohn-RCUH tracht tegemoet te komen aan de sociale en maats… VERENIGING – Belgische Vereniging voor Coeliakie PODCAST - IBD Today: de podcast gewijd aan inflammatoire aandoeningen van het s… STICHTING - BRIDGE - Brussels IBD Effort, een netwerk van ULB-ziekenhuizen FAQ over de ziekte van Crohn en colitis 1. Wat is de ziekte van Crohn? De ziekte van Crohn is een chronische inflammatoire darmziekte (IBD) die elk deel van het spijsverteringskanaal kan aantasten, van de mond tot de anus. Ze wordt gekenmerkt door segmentaire ontstekingen en kan leiden tot complicaties zoals vernauwingen of fistels. 2. Wat zijn de verschillen tussen de ziekte van Crohn en andere vormen van colitis? De ziekte van Crohn tast het volledige spijsverteringskanaal aan, met onderbroken letsels.Colitis ulcerosa (CU) treft uitsluitend de dikke darm en de endeldarm, met aaneengesloten letsels.Infectieuze colitis wordt veroorzaakt door bacteriën, virussen of parasieten en is doorgaans tijdelijk.Ischemische colitis ontstaat door een verminderde bloedtoevoer naar de dikke darm.Microscopische colitis (lymfocytaire en collageencolitis) is uitsluitend onder de microscoop zichtbaar en veroorzaakt chronische diarree. 3. Wat zijn de belangrijkste symptomen van de ziekte van Crohn? De symptomen omvatten buikpijn, diarree (soms bloederig), gewichtsverlies, vermoeidheid en soms koorts. Er kunnen ook extra-intestinale manifestaties optreden, zoals gewrichtspijn, huiduitslag of oogproblemen. 4. Is de ziekte van Crohn erfelijk? Er bestaat een genetische aanleg: ongeveer 10 tot 20% van de personen met een inflammatoire darmziekte heeft een naast familielid met een inflammatoire darmziekte. Er zijn echter ook andere omgevings- en immuunfactoren nodig om de ziekte uit te lokken. 5. Hoe onderscheidt men de ziekte van Crohn van een infectieuze colitis? Infectieuze colitis is meestal acuut en wordt veroorzaakt door een identificeerbare infectie (bacteriën, virussen, parasieten). Ontlastingsonderzoek kan de infectieuze oorsprong bevestigen. De ziekte van Crohn daarentegen is chronisch, met terugkerende opflakkeringen en periodes van remissie. 6. Welke behandelingen zijn er voor de ziekte van Crohn? De behandelingen omvatten:Ontstekingsremmers (zoals mesalazine of corticosteroïden).Immunosuppressiva (azathioprine, methotrexaat).Biologische behandelingen die gericht zijn tegen specifieke moleculen (anti-TNF, anti-IL12/23, enz.).Bij complicaties kan een heelkundige ingreep nodig zijn om aangetaste delen van de darm te verwijderen. 7. Kan de ziekte van Crohn ernstige complicaties veroorzaken? Ja, ze kan leiden tot:Stenosen (vernauwingen van de darm die obstructies kunnen veroorzaken).Fistels (abnormale verbindingen tussen organen of met de huid).Abcessen.Een verhoogd risico op colorectale kanker (bij langdurige ontsteking). 8. Welke factoren verergeren colitis en de ziekte van Crohn? Stress en angst kunnen de symptomen verergeren.Roken verergert in het bijzonder de ziekte van Crohn.Een onevenwichtige of irriterende voeding kan de opflakkeringen versterken. 9. Kan voeding colitis en de ziekte van Crohn voorkomen of genezen? Er bestaat geen dieet dat de ziekte kan genezen, maar bepaalde voedingskeuzes kunnen de symptomen verlichten. Diëten met weinig residu of FODMAP’s worden vaak gebruikt tijdens opflakkeringen. Een evenwichtige voeding is essentieel om tekorten te voorkomen. 10. Hoe leeft men met een chronische aandoening zoals de ziekte van Crohn of colitis? Met een aangepaste behandeling kunnen veel patiënten remissie bereiken en een normaal leven leiden.Het is belangrijk om regelmatig door een gastro-enteroloog te worden opgevolgd.Deelnemen aan steungroepen of verenigingen kan helpen om de psychologische impact van de ziekte te beheersen. Ze steunen ons
Kliniek voor chronische inflammatoire darmziekten / IBD Clinic
Gezondheidsproblemen
Hyperparathyreoïdie
Voorstelling van de dienst De Kliniek voor Endocrinologie bij volwassenen staat in voor de diagnose en opvolging van volwassen patiënten met een endocrien probleem, dat wil zeggen een aandoening die de afscheiding van een hormoon (overmatige of onvoldoende afscheiding) en/of de klier die het hormoon afscheidt, aantast. De dienst behandelt aandoeningen van de schildklier, de bijschildklieren, de bijnieren, de geslachtsklieren (eierstokken en teelballen) en de hypofyse.Sinds 2016 maakt de dienst Endocrinologie van het Erasmusziekenhuis, die voor het pediatrische luik samenwerkt met het Kinderziekenhuis Koningin Fabiola (HUDERF), deel uit van het netwerk ENDO-ERN (European Reference Network for Rare Endocrine Conditions), het Europees referentienetwerk voor zeldzame endocriene aandoeningen.Dit netwerk heeft als doel de toegang tot kwaliteitsvolle zorg te verbeteren voor patiënten met zeldzame endocriene aandoeningen. Het ondersteunt klinisch onderzoek en draagt bij tot de oprichting van registers waarin patiënten met zeldzame aandoeningen worden opgenomen, om het delen van kennis en de verbetering van de klinische praktijken te bevorderen. De behandeling en opvolging van zeldzame endocriene aandoeningen is multidisciplinair. Rond complexe gevallen worden regelmatig overlegmomenten georganiseerd met talrijke specialisten binnen onze instelling, maar ook tijdens virtuele consultaties met erkende Europese experten via het ENDO-ERN-netwerk of tijdens internationale multidisciplinaire overlegvergaderingen (Frankrijk).Sommige endocriene aandoeningen ontstaan bij de geboorte of tijdens de kinderjaren en vereisen levenslange behandeling en opvolging. Al vele jaren worden transitieconsultaties georganiseerd met onze pediatrische collega’s van het HUDERF, om de overgang van pediatrische naar volwassenenzorg zo vlot mogelijk te laten verlopen. Wat is primaire hyperparathyreoïdie? Primaire hyperparathyreoïdie ontstaat door een overactiviteit (overmatige werking) van de bijschildklieren, die zich achter de schildklier in de hals bevinden. Deze klieren scheiden parathyroïdhormoon (PTH) af, een hormoon dat essentieel is voor de regeling van het calciumgehalte in het bloed. Primaire hyperparathyreoïdie is de op twee na meest voorkomende endocriene aandoening.In de overgrote meerderheid van de gevallen wordt deze overactiviteit veroorzaakt door een bijschildklieradenoom, dat wil zeggen een kleine goedaardige tumor die zich op een van de vier bijschildklieren ontwikkelt. Zeldzamer zijn meerdere klieren aangetast (dit wordt hyperplasie of multiglandulaire aandoening genoemd), met name bij bepaalde genetische aandoeningen (bijvoorbeeld het syndroom van multipele endocriene neoplasieën type 1 [MEN1]) of bij patiënten met ernstige chronische nierinsufficiëntie.Een teveel aan parathyroïdhormoon leidt tot een verhoging van het calciumgehalte in het bloed (hypercalciëmie). Deze verhoging kan verschillende symptomen veroorzaken, zoals sterke dorst, misselijkheid, braken, constipatie of nierstenen.Op langere termijn kan een teveel aan parathyroïdhormoon gevolgen hebben voor de botten (osteopenie, osteoporose, verhoogd risico op breuken) en de nieren (nefrocalcinose, nierinsufficiëntie).Vandaag wordt primaire hyperparathyreoïdie steeds vaker in een vroeg stadium ontdekt, bij een eenvoudige bloedafname die om een andere reden wordt uitgevoerd. Ook zonder symptomen is een volledige evaluatie noodzakelijk om de gevolgen van de aandoening voor de botten en de nieren te beoordelen. Een aangepaste behandeling helpt complicaties te voorkomen en de levenskwaliteit van de patiënten duurzaam te verbeteren. Behandeling Een operatie van de bijschildklier of -klieren die verantwoordelijk zijn voor de overproductie, is de standaardbehandeling voor primaire hyperparathyreoïdie en leidt in de meeste gevallen tot genezing.De operatieve indicatie en het optimale tijdstip van de ingreep worden bepaald na een volledige evaluatie van de mogelijke complicaties, waarbij rekening wordt gehouden met de leeftijd van de patiënt en verschillende klinische en biologische criteria.De behandeling moet multidisciplinair zijn en omvat endocrinologen, chirurgen gespecialiseerd in bijschildklierchirurgie, radiologen en nucleair geneeskundigen om de pathologische klieren vóór de ingreep nauwkeurig te lokaliseren. Afhankelijk van de situatie kunnen ook genetici, nefrologen en reumatologen bij de behandeling worden betrokken.In ons centrum wordt elke maand een multidisciplinair overleg over bijschildklieraandoeningen georganiseerd om complexe dossiers te bespreken en de meest geschikte therapeutische strategie te bepalen.Het doel is om elke patiënt te begeleiden bij het begrijpen van zijn of haar aandoening, een gepersonaliseerde behandeling aan te bieden en de levenskwaliteit op lange termijn te verbeteren.Multidisciplinair teamEndocrinologie (Volwassenen) : zie de artsen die verantwoordelijk zijn voor de aandoeningNucleaire geneeskunde : Dr Magdalena MilevaBijschildklierchirurgie : Dr Maria RuizNefrologie : Dr Caroline La, Dr Delphine KemlinRadiologie : Dr Isabelle Delpierre, Dr Yolène LefebvreReumatologie : Pr Muhammad Soyfoo, Dr Joëlle MargauxGenetica : Dr Isabelle Vandernoot Advies voor patiënten Een evenwichtige voeding, voldoende vochtinname (minstens 2 liter water per dag), een matig zoutgebruik, het corrigeren van een eventueel vitamine D-tekort en regelmatige lichaamsbeweging dragen bij tot het behoud van een goed mineraalevenwicht. Bij ongebruikelijke acute symptomen (onwel worden, hartkloppingen, ernstige pijn, hematurie) wordt aanbevolen om snel een dienst Spoedgevallen te raadplegen. Bij twijfel of vragen blijft het medisch team uw belangrijkste aanspreekpunt om uw behandeling aan te passen. Focus / Onderzoek De patiënten worden opgevolgd door een gespecialiseerde endocrinoloog. De hormonale bepalingen en genetische analyses worden uitgevoerd in een referentielaboratorium. Er is 24 uur per dag gespecialiseerde wachtdienst voorzien.Ons centrum zet zich actief in voor de verbetering van de diagnose en de behandeling van primaire hyperparathyreoïdie, onder meer dankzij de oprichting van een diagnostische eenheid voor schildkliernodules en parathyroïdale aandoeningen.Deze ambulante « fast-track »-eenheid, die zich binnen de dienst Nucleaire geneeskunde van het Jules Bordet Instituut bevindt, maakt het mogelijk om op één en dezelfde dag de belangrijkste onderzoeken uit te voeren die nodig zijn voor de bilan: een cervicale echografie gericht op de bijschildklieren, een renale echografie, een PET-scan met fluorocholine (een tracer met een uitstekende sensitiviteit voor het opsporen van bijschildklieradenomen) en een botdensitometrie. De resultaten worden vervolgens tijdens de raadpleging met de endocrinoloog besproken om een precieze diagnose te stellen en de meest geschikte therapeutische strategie voor te stellen. Onze specialisten Geassocieerde diensten
Hyperparathyreoïdie
Article
Voeding: een waardevolle troef om CVA's te voorkomen
In het kader van de CVA-dinsdagen georganiseerd door de Neurovasculaire kliniek van het H.U.B. leggen prof. Philippe Van De Borne, directeur van de Kliniek voor cardiovasculaire preventie, en Marie-Eve Velghe, een diëtiste gespecialiseerd in het beheer van cardiovasculaire risicofactoren, uit hoe voeding de cardiovasculaire gezondheid van patiënten voor en na een CVA fundamenteel beïnvloedt. Kunt u ons meer vertellen over de verschillende cardiovasculaire risicofactoren en hoe ze de cardiovasculaire gezondheid en het optreden van een CVA kunnen beïnvloeden?Cardiovasculaire risicofactoren zijn een belangrijk concept, omdat het factoren zijn die de kans op het ontwikkelen van een hartaandoening of het krijgen van een CVA vergroten. Er zijn twee categorieën binnen de cardiovasculaire risicofactoren.De 'niet-beïnvloedbare', zoals:Leeftijd, want hoe ouder men wordt, hoe groter het risico; Geslacht: mannen lopen meer risico dan pre-menopauzale vrouwen. Na de menopauze wijzigt de hormoonsamenstelling en worden vrouwen kwetsbaarder. We zien veel cardiovasculaire accidenten bij vrouwen van 80 jaar; Familiale voorgeschiedenis, waar hart- en vaatziekten en CVA's tot de belangrijkste doodsoorzaken behoren. Statistisch gezien is er altijd wel iemand in de familie die een cardiovasculair of cerebrovasculair accident heeft gehad. Het moet vroeg zijn gebeurd, in de eerste graad (bijvoorbeeld ouders) en voor de leeftijd van 55 jaar voor mannen en 65 jaar voor vrouwen. Een dergelijke voorgeschiedenis verhoogt het risico op een eigen CVA aanzienlijk.De 'beïnvloedbare', waarmee patiënten dankzij een gezonde levensstijl en de juiste opvolging heel wat gezonde levensjaren kunnen winnen. Bij een CVA heeft voeding een reële invloed op de gezondheidstoestand van de patiënt.Hypertensie: Het is de risicofactor nummer 1 voor beroertes. Een te hoge bloeddruk verzwakt de slagaders en kan leiden tot hun scheuring of verstopping. Het verminderen van zout, het eten van meer kalium (vooral door voldoende fruit en groenten te consumeren) en het regelmatig beoefenen van lichaamsbeweging zijn essentiële punten om het beter onder controle te houden. Roken is een andere belangrijke risicofactor voor het ontwikkelen van hart- en vaatziekten (HVD), die vooral worden gekarakteriseerd door hartziekten, ziektes van de hersenarterieën en perifere arteriële aandoeningen. Uit recente studies blijkt dat actieve rooksters 2,5 keer meer kans hebben om te sterven aan hart- en vaatziekten dan vrouwen die nooit gerookt hebben. Dat is een gigantisch verschil! Tabak is een echt vergif en het is voor veel rokers heel moeilijk om te stoppen, maar we moeten hen maximaal sensibiliseren, want stoppen met roken vermindert het cardiovasculaire risico enorm op elke leeftijd. Een teveel aan cholesterol is schadelijk voor de slagaders, omdat het het proces van atherosclerose bevordert. Dit betekent dat cholesterol zich afzet in de vaatwand, waardoor de diameter van de bloedvaten geleidelijk smaller wordt en de bloeddoorstroming wordt belemmerd, vooral naar de hersenen en het hart. Het is essentieel om het niveau van “slechte” cholesterol zo laag mogelijk te houden om een beroerte te voorkomen. Ook diabetes en een verhoogde glucosespiegel kunnen een CVA veroorzaken. Een zittende levensstijl en een gebrek aan lichaamsbeweging zijn ook belangrijke factoren. We raden aan om minstens 30 minuten per dag aan matige lichaamsbeweging te doen. Het is altijd mogelijk om die activiteit in te passen in een druk leven, bijvoorbeeld door iets verder te parkeren dan gewoonlijk of de trap te nemen in plaats van de lift. Er bestaan oplossingen! Overgewicht en obesitas, vooral abdominale obesitas, zijn erg slecht voor het cardiovasculaire systeem. Deze risicofactor kan worden weggewerkt met een evenwichtig dieet en regelmatige lichaamsbeweging. Stress, geestelijke gezondheidsproblemen en luchtvervuiling vergroten ook in mindere mate het cardiovasculaire risico. Voor stressmanagement bestaan er oplossingen. Geestelijke gezondheidsstoornissen dragen op indirectere wijze bij aan de ontwikkeling van cardiovasculaire risicofactoren omdat ze, in combinatie met een ongunstige socio-economische context, kunnen leiden tot een slechte therapietrouw. Luchtvervuiling is toxisch voor de allerkleinste bloedvaten. Probeer bij luchtvervuilingspieken te vermijden om naar buiten te gaan of buiten te sporten, want de deeltjes in de lucht vergroten het cardiovasculaire risico.Waarom speelt voeding een belangrijke rol om een tweede CVA te voorkomen?Voeding speelt een sleutelrol bij het voorkomen van terugkerende beroertes, omdat het direct invloed heeft op de belangrijkste beïnvloedbare cardiovasculaire risicofactoren die eerder zijn genoemd. Een evenwichtige voeding helpt bijvoorbeeld bij het beheersen van hoge bloeddruk – de belangrijkste oorzaak van beroertes – door de zoutinname te beperken en meer kaliumrijke voeding te consumeren.  Evenzo draagt een voldoende inname van vezelrijke voedingsmiddelen, zoals fruit, groenten, peulvruchten, volkoren granen en noten, bij aan een beter cholesterolgehalte en gezondere slagaders. Het verminderen van snelle suikers en vetten, met name verzadigde en industriële transvetten, helpt ook om de bloedlipiden, bloedsuikerspiegel en het lichaamsgewicht beter te reguleren. Dit is essentieel voor het beheersen van twee andere belangrijke risicofactoren: diabetes en overgewicht.  "Een beschermend voedingspatroon aannemen – rijk aan vezels, antioxidanten en onverzadigde vetten (waaronder omega-3), en met een gecontroleerde inname van ongezonde vetten, zout en suikers – betekent dat men op meerdere niveaus tegelijk werkt om de slagaders van het lichaam, inclusief die van de hersenen, te beschermen en het risico op terugkerende beroertes en andere hart- en vaatziekten te verkleinen."Zijn er diëten die in het bijzonder worden aanbevolen om een CVA te voorkomen?  Image Ja, het meest bekende voorbeeld is het mediterrane dieet, gebaseerd op de traditionele eetgewoonten van de inwoners van mediterrane landen zoals Griekenland, Italië en Spanje in de jaren 60. Dit dieet wordt gekenmerkt door een ruime consumptie van fruit, groenten, peulvruchten (zoals linzen, kikkererwten, gedroogde bonen en spliterwten), volkoren granen, extra vierge olijfolie (de belangrijkste vetbron), noten en zaden. Daarnaast omvat het een regelmatige inname van vis en zeevruchten, gevogelte en magere zuivelproducten (zoals kaas en yoghurt). Deze voedingsmiddelen zijn rijk aan vezels, gezonde vetten en antioxidanten, die de bloedvaten beschermen, ontstekingen verminderen en helpen bij het reguleren van de bloeddruk en het cholesterolgehalte. De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) beschouwt het mediterrane dieet als een effectieve voedingsstrategie voor de preventie en beheersing van niet-overdraagbare ziekten zoals hart- en vaatziekten, diabetes, bepaalde vormen van kanker en neurodegeneratieve aandoeningen zoals Parkinson en Alzheimer. Bovendien benadrukte de Europese Vereniging voor Cardiologie (ESC) in haar meest recente richtlijnen uit 2021 voor de preventie van hart- en vaatziekten dat “het volgen van een mediterraan dieet kan bijdragen aan een verminderd cardiovasculair risico bij alle individuen, inclusief mensen met een hoog risico op hart- en vaatziekten en patiënten met bestaande cardiovasculaire aandoeningen.”Een ander dieet dat zeer interessant is om hoge bloeddruk en dus het risico op een beroerte tegen te gaan, is het “DASH”-dieet (Dietary Approaches to Stop Hypertension). Dit dieet legt de nadruk op het verminderen van zout, terwijl de inname van kalium, magnesium en calcium wordt verhoogd – mineralen die essentieel zijn om de bloeddruk te verlagen.Beide diëten delen gemeenschappelijke principes: zo min mogelijk (of geen) ultra-bewerkte producten, minder verzadigde vetten en toegevoegde suikers, en een centrale rol voor onbewerkte, voedzame voedingsmiddelen. Ze zijn financieel toegankelijk en eenvoudig in het dagelijks leven toe te passen, waardoor gezonde eetgewoonten op lange termijn een aanzienlijk verschil maken voor de cardiovasculaire gezondheid.Wat zijn de belangrijkste beginselen van een aangepast dieet na een CVA? Met andere woorden, wat zijn de belangrijkste voedingsaanbevelingen die u aan patiënten en/of hun mantelzorgers geeft om hun cardiovasculaire gezondheid te optimaliseren?Na een CVA is het cruciaal om een evenwichtig dieet te volgen om de kans op een recidief veroorzaakt door cardiovasculaire risico's te verlagen. Dit zijn 5 tips die we onze patiënten geven:1. Minder zout etenPatiënten wordt aangeraden om toegevoegde zoutinname te beperken of zelfs volledig te schrappen, bijvoorbeeld door de zoutvaatje van de tafel te verwijderen. In plaats daarvan kunnen ze hun gerechten op smaak brengen met kruiden, specerijen en ongezouten smaakmakers zoals knoflook, gember of citroensap. Daarnaast is het belangrijk om bewust om te gaan met “verborgen zout”, dat maar liefst 80% van onze dagelijkse zoutinname uitmaakt! Dit kan worden beheerst door de consumptie van industriële kant-en-klaarmaaltijden, bewerkte vleeswaren, sterk gezouten kazen en zoute snacks zoals chips, gezouten pinda’s en zoute crackers te vermijden of sterk te beperken.2. Goede vetten bevorderenWe informeren patiënten over de zogenaamde 'zichtbare' vetten en 'verborgen' vetten. Image De 'zichtbare' vetten zijn vetten die je op je boterham smeert, gebruikt bij het koken of als dressing op je salade doet. Voor het koken wordt aangeraden om vetten te gebruiken die rijk zijn aan enkelvoudig onverzadigde vetzuren, omdat deze beter bestand zijn tegen hitte en gezonder zijn. Goede opties zijn olijfolie, arachideolie en hoog-oleïsche zonnebloemolie (“oleïsol”). Voor koud gebruik zijn oliën die rijk zijn aan omega-3-vetzuren de beste keuze, zoals koolzaadolie, camelineolie en walnootolie. Let op! Deze oliën mogen niet worden verhit, omdat omega-3-vetzuren zeer gevoelig zijn voor hitte en schadelijk kunnen worden bij verhitting. Voor op brood is het beter om een plantaardige smeervet te gebruiken die verlaagd is in vetten en verrijkt met omega-3. Een klein beetje zachte boter, dun uitgesmeerd op de boterham, kan eventueel ook. Daarnaast zijn notenpasta’s (zoals pindakaas, amandelpasta of hazelnootpasta) een voedzaam en interessant alternatief!Onze consumptie van omega-3-vetzuren is vaak onvoldoende in verhouding tot onze meestal hoge inname van omega-6-vetzuren. Een gezond voedingspatroon heeft als doel om deze verhouding beter in balans te brengen door de inname van omega-3 te verhogen. Een praktische tip is bijvoorbeeld om koolzaadolie of camelineolie (rijk aan omega-3) te gebruiken voor het maken van vinaigrette of mayonaise, in plaats van zonnebloemolie of maïsolie (die veel omega-6 bevatten).Verborgen vetten zijn, per definitie, de vetten die van nature aanwezig zijn in voedingsmiddelen.Goede vetbronnen zijn onder andere vette vis, waarbij de voorkeur uitgaat naar kleinere vissoorten (om blootstelling aan zware metalen te verminderen), zoals sardines, makreel, haring, forel en wilde zalm. Andere gezonde vetbronnen zijn noten en zaden, gevogelte (zonder vel), konijn en avocado (de enige vrucht die vetten bevat). Vermijd tropische oliën zoals kokosolie, palmolie en kopraolie, omdat deze rijk zijn aan verzadigde vetten met een atherogeen effect (ze verhogen het slechte cholesterol en kunnen de slagaders verstoppen). Het is daarom ook belangrijk om voedingsmiddelen die deze verborgen vetten bevatten zo veel mogelijk te beperken.3. Voldoende vezels en antioxidanten etenVezelrijke voedingsmiddelen helpen bij het reguleren van cholesterol, bloedsuikerspiegel, gewichtsbeheersing en het bestrijden van ontstekingen in de bloedvaten. De belangrijkste bronnen zijn groenten, fruit, peulvruchten, volkorenproducten, noten en zaden. Hier zijn de concrete aanbevelingen voor frequentie en hoeveelheid:Minimaal 300 g groenten per dag (gekookt, rauw, in soep, enz.). Varieer ze en kies bij voorkeur voor seizoensgebonden en lokale groenten. Idealiter moeten ze 50% van het bord uitmaken bij de hoofdmaaltijd. 2 porties vers fruit per dag (1 portie = de grootte van een vuist, ongeveer 125 g). Kies ook voor seizoensgebonden en lokale fruitsoorten. 80 g peulvruchten 2 keer per week in de maaltijden (bijvoorbeeld hummus op brood, falafelballen als hoofdgerecht of linzen in een salade). Minimaal één keer per dag een product op basis van volkoren granen, zoals volkorenbrood, havermout, muesli, bulgur, quinoa, volkorenpasta, zilvervliesrijst, enz.4. Hoogwaardige plantaardige en dierlijke eiwitten etenHet gaat dan bijvoorbeeld om peulvruchten, soja en tofoe, gevogelte (zonder vel), vis, maar ook eieren, zeker als ze verrijkt zijn met omega 3."Lang werd het afgeraden om eieren te eten, omdat de dooier rijk is aan cholesterol, maar studies hebben aangetoond dat het echt niet gaat om het beheersen van cholesterol via voeding, maar om het minimaliseren van de consumptie van verzadigde vetzuren en industriële transvetten, die een veel grotere invloed hebben op het cholesterolgehalte in het bloed. Tegenwoordig staat men patiënten toe om tot 7 eieren per week te consumeren. Wat betreft de eiwitten, is er helemaal geen cholesterol." Onder de dierlijke eiwitten moeten sommige vleessoorten beperkt worden. Dit geldt voor rood vlees (alle vleessoorten, behalve gevogelte en konijn), waarvan het aanbevolen wordt om niet meer dan 300 g per week te consumeren. Wat betreft bewerkt vlees, zoals gehakt en vleeswaren, geldt: hoe minder je ervan consumeert, hoe beter! Deze producten bevatten vaak veel zout, maar ook conserveermiddelen (zoals nitrieten en nitraten), die giftige stoffen zijn voor de gezondheid!5. Zo weinig mogelijk toegevoegde suikers eten.Dit betekent dat de consumptie van gebak, koekjes, zoetigheden, deegwaren moet worden beperkt, evenals het toevoegen van witte suiker, rietsuiker, honing of verschillende siropen (agave, ahorn, Luikse siroop, enz.) in dranken of voedingsmiddelen. Vooral moet de consumptie van frisdranken en vruchtensappen worden vermeden. Al deze voedingsmiddelen, die sterk geconcentreerd zijn in suikers, bevorderen bloedsuikerspiek en de ophoping van vet in de hersenen en het hart. Het is belangrijk te weten dat zelfs vruchtensappen zonder toegevoegde suikers enorm veel suikers bevatten (evenveel als frisdranken).6. Beperk of vermijd de consumptie van alcoholische dranken."Vroeger werd het beschermende effect van rode wijn gepromoot, waarbij aanbevolen werd om 1 tot 2 glazen per dag te drinken voor een goede gezondheid. Vandaag de dag is deze aanbeveling helemaal niet meer geldig. Het is bewezen dat, om hart- en vaatziekten te voorkomen, maar ook andere ziekten zoals kanker, het beter is om weinig of helemaal geen alcohol te consumeren."Wat betreft de preventie van hart- en vaatziekten en de bestrijding van hoge bloeddruk is het ideaal om helemaal geen alcohol te drinken. Als er toch alcohol wordt geconsumeerd, mag de consumptie niet meer dan 10 eenheden per week bedragen, wat gelijkstaat aan 10 kleine glazen wijn (120 ml) of pilsbier (250 ml), verspreid over de week, met 2 dagen zonder alcohol. Image Het beste drankje blijft water. Een goede hydratatie is vitaal, en het wordt aanbevolen om minimaal 1,5 liter per dag te drinken, wat gelijkstaat aan ongeveer 8 glazen water, naast soep, koffie, thee of kruidenthee die gedurende de dag kunnen worden gedronken."Uiteraard moeten al deze adviezen rekening houden met de algehele gezondheidstoestand van de patiënt en ervoor zorgen dat er geen voedingscontra-indicaties zijn die kunnen bijdragen aan verslechtering door een andere aandoening (zoals bijvoorbeeld het gebruik van kaliumzout ter vervanging van keukenzout bij patiënten met nierinsufficiëntie). De vochtinname moet ook aangepast en verminderd worden in bepaalde situaties, vooral bij water- en zoutretentie als gevolg van hartfalen."Bij patiënten die al een of meerdere CVA's hebben gehad, is het de uitdaging om de maaltijden aan te passen aan hun mogelijkheden. Sommige patiënten hebben slikproblemen of ernstige vermoeidheid waardoor ze niet kunnen eten 'zoals vroeger'. Ze moeten elke dag smakelijke gerechten aangeboden krijgen, met aangepaste texturen en porties, zodat ze van hun eten kunnen blijven genieten zonder risico's te nemen. We letten er ook op dat het dieet rekening houdt met de organisatie thuis, met de cultuur en met de religie. We moedigen familie, mantelzorgers en de omgeving in het algemeen aan om mee te helpen bij het bereiden van de maaltijden. Zo wordt het koken leuk en wordt het leven van de patiënt, die duurzame goede eetgewoonten moet ontwikkelen, wat makkelijker.Welke medische behandelingen zijn er momenteel beschikbaar in het Erasme Ziekenhuis – H.U.B. om de cardiovasculaire risicofactoren onder controle te houden bij patiënten die een of meerdere CVA's hebben gehad?Acute gevallen krijgen hypergespecialiseerde zorg in de Neurovasculaire kliniek (ook 'Stroke Unit' genoemd)."Bij een CVA telt elke minuut, zowel voor de hersenen als voor het hart. Daarom is het team 24 uur per dag beschikbaar."De aangeboden zorg omvat monitoring en beheer van hypertensie en stofwisselingsstoornissen. Er kunnen antistollingsbehandelingen worden toegediend. Het team beschikt ook over de geavanceerde expertise en feilloze organisatie die nodig zijn om chirurgisch in te grijpen en de verstopte slagaders die het CVA veroorzaken vrij te maken.Het Academisch Ziekenhuis Brussel is een academisch ziekenhuis dat een geïntegreerde, multidisciplinaire zorg biedt. De Kliniek voor cardiovasculaire preventie biedt preventieve begeleiding voor hart- en vaatziekten, evaluaties van cardiovasculaire risicofactoren, een voedingsevaluatie, voorlichtingsprogramma's, preventieworkshops en een revalidatieafdeling. Ook roken wordt behandeld omdat het, zoals eerder vermeld, een van de belangrijkste cardiovasculaire risicofactoren is – of zelfs de allerbelangrijkste."Onze zorgbenadering is gericht op de patiënt en zijn behoeften en omvat waar mogelijk een systemische aanpak waarbij de familie wordt betrokken om de patiënt te helpen bepaalde gewoonten aan te nemen (en vol te houden), wat zonder steun moeilijk kan zijn."De medische en paramedische opvolging wordt georganiseerd om:Te zorgen dat patiënten hun CVA overleven met zo weinig mogelijk gevolgen;Samen hart- en vaatziekten te voorkomen, vooral bij schade aan de hersen- of kransslagaders.Er bestaan tegenwoordig heel wat doeltreffende therapeutische oplossingen die de levensverwachting kunnen verhogen en vooral het aantal cardiovasculaire accidenten kunnen verminderen ondanks de vergrijzing van de bevolking."In België had in 1986 33% van de sterfgevallen een cardiovasculaire oorzaak. Nu is dat nog maar 22%. Dat is een bemoedigende ontwikkeling en we zien dat de preventie van en strijd tegen CVA's en hart- en vaatziekten in de juiste richting blijft evolueren." Prof. Philippe VAN DE BORNEDirecteur van de Kliniek voor cardiovasculaire preventieErasme Ziekenhuis H.U.B.Marie-Eve VELGHEDiëtiste erkend door de FOD Volksgezondheid Diensten Cardiologie en HartrevalidatieErasme Ziekenhuis H.U.B.
Article
Obesitas: een belangrijke factor voor de preventie van CVA's
In het kader van de Dinsdagen van CVA spraken we met Dr Pascale Chasseur, endocrinoloog in het Erasmeziekenhuis – H.U.B., over de controle van risicofactoren voor een beroerte, en in het bijzonder over obesitas. Ontdek het interview. Pierre, een 58-jarige vader van twee en liefhebber van lekker eten, kreeg acht maanden geleden een CVA. Sindsdien is zijn leven radicaal veranderd."Sportief ben ik nooit geweest", zegt hij met een ietwat schuldige glimlach. "Maar dat mijn extra kilo's op een dag mijn leven zouden bedreigen had ik niet gedacht."Na zijn opname in het Erasme Ziekenhuis werd Pierre doorverwezen naar dr. Pascale Chasseur, een endocrinoloog die gespecialiseerd is in cardiovasculaire risicofactoren die te maken hebben met het metabolisme. Ze volgt veel patiënten zoals hem op met een duidelijk doel: een recidief voorkomen. Image Welke factoren moeten worden gemonitord na een CVA? Hypertensie, diabetes, hypercholesterolemie, roken, gebrek aan lichaamsbeweging, slaapapneu en natuurlijk ... obesitas. Die laatste factor is cruciaal. Het risico op een CVA neemt lineair toe met het overgewicht.« Voor elke extra BMI-eenheid (vanaf een BMI van 20 kg/m2) stijgt het risico op een CVA met 5%.1  Obesitas hangt immers nauw samen met andere risicofactoren: overtollig vetweefsel, met name in de buikstreek, bevordert insulineresistentie, hypertensie, diabetes, hypercholesterolemie ... wat leidt tot atherosclerose en dus ... een CVA.  Een gewichtsverlies van 5 à 10% kan de impact van die risicofactoren aanzienlijk verminderen », zegt Dr. Chasseur  Image Wat kunnen patiënten concreet doen? Pierre maakte de klik door de schok van zijn CVA. "In het begin liep ik verloren. Ik wist dat ik moest veranderen, maar ik wist niet hoe ik daaraan moest beginnen." Dat is iets waarmee het ziekenhuisteam kan helpen.Dr. Chasseur: "Eerst beoordelen we de obesitas en de comorbiditeit ervan samen met de patiënt. Daarna bieden we het nodige advies en begeleiden we de patiënt. We willen de patiënt geen schuldgevoel geven, maar samen een realistisch plan opstellen. Dat vereist een multidisciplinaire aanpak."Bij het Erasme Ziekenhuis omvat dat:een gepersonaliseerde voedingsopvolging, met advies in functie van de levensstijl (bv.: mediterraan dieet);begeleiding bij lichaamsbeweging via het BUCOPA-programma dat helpt om geleidelijk opnieuw te gaan sporten;een geneesmiddelenbehandeling, met name van het GLP-1-type (gemiddeld gewichtsverlies van 13 à 20% 2 op 72 weken tijd, afhankelijk van de studies);een beoordeling voor bariatrische chirurgie, als de patiënt zwaar obees is (BMI > 35-40) met comorbiditeit. Image Helpt vermageren echt om beroertes te voorkomen? Dr. Chasseur: "Ja, zelfs een bescheiden gewichtsverlies van 5 à 10% kan de bloedsuikerspiegel, de bloeddruk, de cholesterol en slaapapneu verbeteren en daardoor het risico op een nieuw CVA sterk verminderen.1 We weten nu dat zelfs binnen de 48 uur na een CVA een goede bloedsuikercontrole een positieve invloed heeft."Een begeleid maar patiëntgericht traject"Het is niet alleen een kwestie van 'minder eten en meer bewegen'. Het gaat hier om een algemene strijd die tijd, zorgzaamheid en psychologische ondersteuning vereist", aldus dr. Chasseur.Pierre bevestigt dat: "Ik heb moeten aanvaarden dat ik hulp nodig had. Het is moeilijk om in de spiegel te kijken. Maar ik kon op de nodige steun rekenen. En ik sta er niet alleen voor."  En thuis, wat kun je doen om je gewicht onder controle te houden? Pierre betrok zijn partner bij zijn inspanningen. "We hebben samen onze gewoonten aangepast. We koken gezonder, we wandelen elke dag. En we motiveren elkaar, dat is belangrijk."Mantelzorgers spelen een cruciale rol. Ze kunnen:De patiënt aanmoedigen om samen te bewegen;Het gezinsdieet aanpassen;Helpen om de biologische evaluaties op te volgen (bloedsuiker, bloeddruk, cholesterol);Een luisterend oor bieden, zonder te oordelen.Dr. Chasseur: "De mantelzorgers spelen een cruciale rol. Ze kunnen de patiënt helpen motiveren om de indicatoren (gewicht, bloeddruk, bloedsuiker) op te volgen, regelmatige controles aanmoedigen en samen op raadpleging komen. Ook het zelfbeeld is belangrijk. We moeten het schuldgevoel wegnemen en de patiënt opnieuw motiveren met de hulp van een psycholoog." Te onthouden:Na een CVA bestaat preventie uit het beheer van cardiovasculaire risicofactoren, met obesitas als belangrijke factor.Een bescheiden gewichtsverlies kan een groot effect hebben op de cardiovasculaire gezondheid.Het Erasme Ziekenhuis (H.U.B.) biedt een multidisciplinaire ondersteuning om patiënten te helpen hun gezondheid weer in handen te nemen.Familie en vrienden kunnen een sturende rol spelen in het proces. « Kleine stappen bestaan niet. Er zijn enkel stappen in de goede richting »  Bronnen:Kernan W.N et al., Obesity, a stubbornly obvious target for stroke prevention, Stroke, 2013; 44: 278-286Aronne L.J et al., Tirzepatide as compared with semaglutide for the treatment of obesity, NEJM, May 2025, Surmount 5 trial 
Rich page
Referentiecentrum Eetstoornissen (TCA)
Supraregionaal Referentiecentrum voor Eetstoornissen bij jongeren Image Een gespecialiseerd centrum voor eetstoornissen Ons centrum onderscheidt zich door een multidisciplinaire en geïndividualiseerde aanpak, waarbij vroege detectie, gerichte doorverwijzing en gespecialiseerde zorg worden gecombineerd.We hanteren een holistische benadering die individuele, familiale en groepsgerichte therapieën omvat. We integreren erkende methoden zoals Family Based Therapy (FBT) en binnenkort Multi Familial Therapy (MFT), en bieden tevens aangepaste dieet- en lichaamsgerichte zorg.Indien nodig kan een intensieve behandeling worden aangeboden.Ons doel: patiënten en families begeleiden naar een duurzaam herstel via een gestructureerd en gecoördineerd zorgtraject.Gezondheidsfiche – Eetstoornissen  In het  Erasme Ziekenhuis richt de behandeling van eetstoornissen zich op jongeren van 12 tot 23 jaar met aandoeningen zoals anorexia, boulimia of eetbuistoornis.In het Universitair Kinderziekenhuis (HUDERF) is de behandeling gericht op kinderen en adolescenten tot 15 jaar met stoornissen zoals ARFID/pediatrische eetstoornis, anorexia, boulimia of eetbuistoornis. Een e-mail sturen  Onze consultaties zijn in het algemeen bedoeld voor:families die een globale begeleiding wensen, waarbij naasten als sleutelfiguren in het herstelproces worden betrokken.patiënten die een gepersonaliseerde behandeling nodig hebben, aangepast aan hun psychische en fysieke behoeften. Onze experts Prof. Véronique Delvenne, Directeur van de afdeling psychiatrie voor baby's, kinderen, adolescenten en jongvolwassenen (H.U.B)Véronique Delvenne, professor in de kinder- en jeugdpsychiatrie aan de Université libre de Bruxelles (ULB), is een erkende specialist in de kinderpsychiatrie in België.Als lid van de Koninklijke Academie voor Geneeskunde van België heeft zij haar werk geconcentreerd op eetstoornissen en de specifieke uitdagingen van de psychiatrie tijdens de overgangsperiode. Door haar expertise en onderzoek draagt zij bij aan de vooruitgang van kennis en praktijken op deze essentiële gebieden van de geestelijke gezondheid. Dr. Judith Dereau, Hoofd kinderpsychiater voor de behandeling van eetstoornissen aan de H.U.BDr. Judith Dereau, medisch verantwoordelijke van het ambulante ES-centrum van de H.U.B., is een prominente figuur in het Franstalige Belgische landschap van professionals gespecialiseerd in eetstoornissen. Als erkende expert deelt zij haar ervaring en kennis door het geven van seminars en regelmatige bijdragen aan congressen.Met een klinische ziekenhuis- en ambulante praktijk sinds 2003, zet Dr. Dereau haar ervaring in voor opleiding en innovatie in behandelingen. Ons team KinderpsychiatersDr. Mouna Al-Husni (HUDERF-Erasme)Prof. Véronique Delvenne (HUDERF)Dr. Judith Dereau (Erasme)Dr. Maria Talib (HUDERF-Erasme)Somatische zorgDr. Jean-Charles Preiser (Erasme)Dr. Céline Roman PsychologenMevrouw Christella di FioreMevrouw Silvana Fuso (UKZKF-Erasme)Mevrouw Nadia RamsisKinesitherapeutenMevrouw Nora El MezianiDiëtistenMevrouw Charlotte Dupont Erasme Medical Center (EMC) Route de Lennik 900 − 1070 Bruxelles EMC centrale receptie +32 (0)2 555 31 11 Secretariaat Kinder- en Jeugdpsychiatrie +32 (0)2 555 32 96Een afspraak maken  Hôpital des Enfants (Huderf) Avenue Jean Joseph Crocq 15 - 1020 BruxellesSecrétariat Pédopsychiatrie: +32 2 477 31 80Een afspraak maken  Kinder- en Jeugdpsychiatrie