Hyperparathyreoïdie

De Kliniek voor Endocrinologie bij volwassenen staat in voor de diagnose en opvolging van volwassen patiënten met een endocrien probleem, dat wil zeggen een aandoening die de afscheiding van een hormoon (overmatige of onvoldoende afscheiding) en/of de klier die het hormoon afscheidt, aantast. De dienst behandelt aandoeningen van de schildklier, de bijschildklieren, de bijnieren, de geslachtsklieren (eierstokken en teelballen) en de hypofyse.

Sinds 2016 maakt de dienst Endocrinologie van het Erasmusziekenhuis, die voor het pediatrische luik samenwerkt met het Kinderziekenhuis Koningin Fabiola (HUDERF), deel uit van het netwerk ENDO-ERN (European Reference Network for Rare Endocrine Conditions), het Europees referentienetwerk voor zeldzame endocriene aandoeningen.

Dit netwerk heeft als doel de toegang tot kwaliteitsvolle zorg te verbeteren voor patiënten met zeldzame endocriene aandoeningen. Het ondersteunt klinisch onderzoek en draagt bij tot de oprichting van registers waarin patiënten met zeldzame aandoeningen worden opgenomen, om het delen van kennis en de verbetering van de klinische praktijken te bevorderen. 

De behandeling en opvolging van zeldzame endocriene aandoeningen is multidisciplinair. Rond complexe gevallen worden regelmatig overlegmomenten georganiseerd met talrijke specialisten binnen onze instelling, maar ook tijdens virtuele consultaties met erkende Europese experten via het ENDO-ERN-netwerk of tijdens internationale multidisciplinaire overlegvergaderingen (Frankrijk).

Sommige endocriene aandoeningen ontstaan bij de geboorte of tijdens de kinderjaren en vereisen levenslange behandeling en opvolging. Al vele jaren worden transitieconsultaties georganiseerd met onze pediatrische collega’s van het HUDERF, om de overgang van pediatrische naar volwassenenzorg zo vlot mogelijk te laten verlopen.

Primaire hyperparathyreoïdie ontstaat door een overactiviteit (overmatige werking) van de bijschildklieren, die zich achter de schildklier in de hals bevinden. Deze klieren scheiden parathyroïdhormoon (PTH) af, een hormoon dat essentieel is voor de regeling van het calciumgehalte in het bloed. Primaire hyperparathyreoïdie is de op twee na meest voorkomende endocriene aandoening.

In de overgrote meerderheid van de gevallen wordt deze overactiviteit veroorzaakt door een bijschildklieradenoom, dat wil zeggen een kleine goedaardige tumor die zich op een van de vier bijschildklieren ontwikkelt. Zeldzamer zijn meerdere klieren aangetast (dit wordt hyperplasie of multiglandulaire aandoening genoemd), met name bij bepaalde genetische aandoeningen (bijvoorbeeld het syndroom van multipele endocriene neoplasieën type 1 [MEN1]) of bij patiënten met ernstige chronische nierinsufficiëntie.

Een teveel aan parathyroïdhormoon leidt tot een verhoging van het calciumgehalte in het bloed (hypercalciëmie). Deze verhoging kan verschillende symptomen veroorzaken, zoals sterke dorst, misselijkheid, braken, constipatie of nierstenen.

Op langere termijn kan een teveel aan parathyroïdhormoon gevolgen hebben voor de botten (osteopenie, osteoporose, verhoogd risico op breuken) en de nieren (nefrocalcinose, nierinsufficiëntie).

Vandaag wordt primaire hyperparathyreoïdie steeds vaker in een vroeg stadium ontdekt, bij een eenvoudige bloedafname die om een andere reden wordt uitgevoerd. Ook zonder symptomen is een volledige evaluatie noodzakelijk om de gevolgen van de aandoening voor de botten en de nieren te beoordelen. Een aangepaste behandeling helpt complicaties te voorkomen en de levenskwaliteit van de patiënten duurzaam te verbeteren.

Een operatie van de bijschildklier of -klieren die verantwoordelijk zijn voor de overproductie, is de standaardbehandeling voor primaire hyperparathyreoïdie en leidt in de meeste gevallen tot genezing.

De operatieve indicatie en het optimale tijdstip van de ingreep worden bepaald na een volledige evaluatie van de mogelijke complicaties, waarbij rekening wordt gehouden met de leeftijd van de patiënt en verschillende klinische en biologische criteria.

De behandeling moet multidisciplinair zijn en omvat endocrinologen, chirurgen gespecialiseerd in bijschildklierchirurgie, radiologen en nucleair geneeskundigen om de pathologische klieren vóór de ingreep nauwkeurig te lokaliseren. Afhankelijk van de situatie kunnen ook genetici, nefrologen en reumatologen bij de behandeling worden betrokken.

In ons centrum wordt elke maand een multidisciplinair overleg over bijschildklieraandoeningen georganiseerd om complexe dossiers te bespreken en de meest geschikte therapeutische strategie te bepalen.

Het doel is om elke patiënt te begeleiden bij het begrijpen van zijn of haar aandoening, een gepersonaliseerde behandeling aan te bieden en de levenskwaliteit op lange termijn te verbeteren.

Multidisciplinair team

• Endocrinologie (Volwassenen) : zie de artsen die verantwoordelijk zijn voor de aandoening
• Nucleaire geneeskunde : Dr Magdalena Mileva
• Bijschildklierchirurgie : Dr Maria Ruiz
• Nefrologie : Dr Caroline La, Dr Delphine Kemlin
• Radiologie : Dr Isabelle Delpierre, Dr Yolène Lefebvre
• Reumatologie : Pr Muhammad Soyfoo, Dr Joëlle Margaux
• Genetica : Dr Isabelle Vandernoot

Een evenwichtige voeding, voldoende vochtinname (minstens 2 liter water per dag), een matig zoutgebruik, het corrigeren van een eventueel vitamine D-tekort en regelmatige lichaamsbeweging dragen bij tot het behoud van een goed mineraalevenwicht. Bij ongebruikelijke acute symptomen (onwel worden, hartkloppingen, ernstige pijn, hematurie) wordt aanbevolen om snel een dienst Spoedgevallen te raadplegen. Bij twijfel of vragen blijft het medisch team uw belangrijkste aanspreekpunt om uw behandeling aan te passen.

De patiënten worden opgevolgd door een gespecialiseerde endocrinoloog. De hormonale bepalingen en genetische analyses worden uitgevoerd in een referentielaboratorium. Er is 24 uur per dag gespecialiseerde wachtdienst voorzien.

Ons centrum zet zich actief in voor de verbetering van de diagnose en de behandeling van primaire hyperparathyreoïdie, onder meer dankzij de oprichting van een diagnostische eenheid voor schildkliernodules en parathyroïdale aandoeningen.

Deze ambulante « fast-track »-eenheid, die zich binnen de dienst Nucleaire geneeskunde van het Jules Bordet Instituut bevindt, maakt het mogelijk om op één en dezelfde dag de belangrijkste onderzoeken uit te voeren die nodig zijn voor de bilan: een cervicale echografie gericht op de bijschildklieren, een renale echografie, een PET-scan met fluorocholine (een tracer met een uitstekende sensitiviteit voor het opsporen van bijschildklieradenomen) en een botdensitometrie. De resultaten worden vervolgens tijdens de raadpleging met de endocrinoloog besproken om een precieze diagnose te stellen en de meest geschikte therapeutische strategie voor te stellen.