We zijn aan het werven ! Kom bij ons en maak het verschil in onze ziekenhuizen
Klinieken voor medische hepatologie en levertransplantatie
Het Universitair Ziekenhuis Brussel is een referentiecentrum voor de behandeling van leveraandoeningen (met alle expertise en het volledige diagnostische en therapeutische arsenaal) en is een van de zes centra voor levertransplantatie in België.
Contacteer de kliniek
- Bent u arts en wilt u de medische resultaten van uw patiënten verkrijgen?
- Zoekt u informatie of moet u een administratieve kwestie regelen?
Neem per e-mail contact op met ons medisch secretariaat via SecMed [dot] GastroMed [dot] erasme [at] hubruxelles [dot] be (SecMed[dot]GastroMed[dot]erasme[at]hubruxelles[dot]be)
Uw referentiecentrum voor de behandeling van leverziekten
De hepatologiekliniek en de medische kliniek voor levertransplantatie staan in voor de behandeling van alle patiënten met een acute of chronische, vaak voorkomende of zeldzame leveraandoening, sporen leveraandoeningen en de ernst ervan op en behandelen patiënten die kandidaat zijn voor een levertransplantatie, evenals de opvolging na een levertransplantatie.
Het Universitair Ziekenhuis Brussel is een referentiecentrum voor de behandeling van leveraandoeningen (met alle nodige expertise en diagnostische en therapeutische mogelijkheden). Het is een van de 6 centra voor levertransplantatie in België.
Ons zorgaanbod
De activiteiten zijn verdeeld over 5 niveaus:
- Hospitalisatie-eenheid voor patiënten met een aandoening waarvoor een hospitalisatie nodig is of voor het onderzoeken van leveraandoeningen.
- Raadplegingen op de sites van het Erasmusziekenhuis, het Jules Bordet Instituut en de Polikliniek Lothier
- Verschillende technische procedures (fibroscan, opsporing en behandeling van slokdarmvarices, percutane leverbiopsie, via transjugulaire weg of onder echo-endoscopische begeleiding, plaatsing van TIPS)
- Klinisch onderzoek
- Daghospitalisatie: evacuatiepuncties van ascites, aderlatingen…
Enkele kerncijfers
25-30%
45
15 à 20 %
30 tot 40
10.000
Ons team
Artsen van de klinieken voor hepatologie en levertransplantatie:
- Christophe MORENO, Professor, Diensthoofd Gastro-enterologie, Hepatopancreatologie en Digestieve Oncologie
- Thierry GUSTOT, Professor, Diensthoofd Transplantatie
- Delphine DEGRE, Professor
- Nathalie BOON, Adjunct-kliniekhoofd
- Laura WEICHSELBAUM, Geassocieerd Professor
- Eric TREPO, Professor, consulent
- Antonia LEPIDA, consulent
- Thomas SERSTE, Professor, consulent
- Sophie LOREA, consulent
- Mohammed AMRANI, klinisch verpleegkundige hepatologie en levertransplantatie
- Françoise SMITS, onderzoekscoördinator hepatologie
- Luca JACOBS, verpleegkundig onderzoekscoördinator hepatologie
- Samy ADHAMI, psycholoog
- Lukas OtERO-SANCHEZ, arts-assistent
- Pierre DELTENRE, Professor, consulent
- Laurence VAN WETTERE, consulent-psychiater
Behandelde aandoeningen
De klinieken voor hepatologie en levertransplantatie hebben zich in het bijzonder ontwikkeld op de volgende gebieden:
Ernstige leveraandoeningen
Het Universitair Ziekenhuis Brussel is bijzonder gespecialiseerd in en wereldwijd erkend voor de behandeling van ernstige leveraandoeningen, gedecompenseerde cirrose (met een ernstige aantasting van de leverfuncties) en acute hepatitis (die ontstaat in een voordien gezonde lever).
Een patiënt met cirrose kan complicaties ontwikkelen zoals een maag-darmbloeding (door het scheuren van slokdarmvarices), ascites (vocht in de buik), encefalopathie (verwardheid, slaperigheid en soms coma), ernstige infecties … Een nauwe samenwerking tussen gastro-enterologen en de dienst Intensieve zorg is onontbeerlijk voor een gepaste behandeling en in deze gevallen moet een levertransplantatie worden overwogen. Naast levertransplantatie werden verschillende behandelingen ontwikkeld voor complicaties van cirrose.
Alcoholgerelateerde leverziekte
Alcoholgerelateerde leverziekte is een vaak voorkomende aandoening die kan evolueren tot levercirrose. De behandeling van alcoholgerelateerde leverziekte vereist een multidisciplinaire aanpak met een beroep op gastro-enterologen gespecialiseerd in leverziekten en psychiaters gespecialiseerd in de behandeling van alcoholafhankelijkheid. Daarom werd een bijzondere samenwerking ontwikkeld tussen de diensten Psychiatrie van het Erasmeziekenhuis en de hepatologiekliniek, om patiënten met overmatig alcoholgebruik een screening op leverziekten aan te bieden. Patiënten die een ontwenning tijdens een ziekenhuisopname nodig hebben, kunnen worden opgenomen op de hospitalisatie-eenheid van de dienst Gastro-enterologie. Daar wordt de patiënt multidisciplinair begeleid door gastro-enterologen, een psychologe en het liaisonpsychiatrisch team.
Voor patiënten die een langdurigere ziekenhuisopname nodig hebben, wordt een nauwe samenwerking opgezet met de Domaine-kliniek.
Het Erasmeziekenhuis is een pionier in het programma voor versnelde levertransplantatie bij alcoholgerelateerde hepatitis die niet op een medische behandeling reageert.
Metabool geassocieerde leververvetting door overgewicht of diabetes
Leververvetting (of «vette lever») is de meest voorkomende leveraandoening en treft ongeveer 25-30% van de Belgische bevolking. Deze aandoening houdt verband met overgewicht, diabetes of een suikerrijke voeding. Bij regelmatig alcoholgebruik neemt het risico op de ontwikkeling van cirrose bij deze aandoening toe. Het Erasmusziekenhuis biedt een multidisciplinaire behandeling aan patiënten met leververvetting, met inbegrip van de beoordeling van de ernst van de leveraandoening en de behandeling van vaak voorkomende geassocieerde aandoeningen (zoals diabetes, hypertensie en overgewicht). Indien nodig wordt ook dieetbegeleiding aangeboden. Het Erasmusziekenhuis biedt patiënten bovendien innovatieve behandelingen aan in het kader van klinische studies. Zo kunnen patiënten met een aandoening met een risico op ongunstige evolutie behandelingen krijgen die nog niet beschikbaar zijn in België.
Levertransplantatie
Het Erasmusziekenhuis is het centrum voor levertransplantatie van de Université Libre de Bruxelles. Wanneer een patiënt mogelijk in aanmerking komt voor een levertransplantatie, wordt hij of zij eerst geëvalueerd tijdens een medisch-chirurgische pretransplantatieconsultatie en vervolgens tijdens een gezondheidsevaluatie tijdens een ziekenhuisopname om er zeker van te zijn dat er geen comorbiditeit is die de levertransplantatie verhindert. Wij voeren gemiddeld 32 levertransplantaties per jaar uit bij volwassen patiënten. Wij werken nauw samen met de leverchirurgen: prof. Donckier de Donceel, dr. Katsanos en dr. Lucidi. Het levertransplantatieprogramma van het Erasmusziekenhuis maakt deel uit van Eurotransplant, dat instaat voor de toewijzing van organen in Duitsland, Oostenrijk, België, Kroatië, Luxemburg, Nederland en Slovenië. Wij nemen deel aan meerdere multicentrische protocollen over de pretransplantatiebegeleiding, de perioperatieve transfusiestrategie en de immunosuppressie na transplantatie.
Hepatocarcinoom
Hepatocarcinoom is een levertumor die in de overgrote meerderheid van de gevallen ontstaat bij patiënten met levercirrose. Dit maakt de therapeutische aanpak complex: bij de behandeling moet niet alleen rekening worden gehouden met de tumor, maar ook met de onderliggende leveraandoening. Dit vereist een multidisciplinaire aanpak waarbij het chirurgische team voor levertransplantatie en hepatobiliaire chirurgie, het radiologische en interventieradiologische team gespecialiseerd in leverbeeldvorming, hepatologen en digestieve oncologen, alsook radiotherapeuten en artsen gespecialiseerd in nucleaire geneeskunde betrokken zijn. Deze verschillende deskundigheden zijn essentieel om de patiënt de meest geschikte behandeling te kunnen aanbieden. Aan deze aandoening zijn gespecialiseerde raadplegingen en wekelijkse multidisciplinaire overlegvergaderingen gewijd, die toegankelijk zijn voor verwijzende centra, om hun therapeutische aanpak te optimaliseren. Het Universitair Ziekenhuis Brussel beschikt over het volledige therapeutische arsenaal voor de behandeling van patiënten met hepatocellulair carcinoom. De behandeling vindt plaats op de sites van het Erasmusziekenhuis en het Jules Bordet Instituut.
Screening van leverfibrose
Leverfibrose is het gevolg van een chronische beschadiging van de lever, ongeacht de oorzaak. Het ontstaan en de ontwikkeling ervan verlopen asymptomatisch tot een gevorderd stadium van cirrose, terwijl een vroegere screening de evolutie naar cirrose vaak kan voorkomen. Vandaag beschikken we over niet-invasieve screeningsinstrumenten voor leverfibrose, zoals de FibroScan, een onderzoek dat enkele minuten duurt, pijnloos is en in de consultatieruimte wordt uitgevoerd. Het Universitair Ziekenhuis Brussel beschikt over twee FibroScan-toestellen waarmee de leverfibrose op de verschillende sites kan worden geëvalueerd. Huisartsen kunnen dit onderzoek ook voorschrijven in het Erasmusziekenhuis zonder een consultatie bij een hepatoloog, waardoor sneller toegang wordt verkregen tot de evaluatie van de fibrose en de indicatie voor een gespecialiseerde behandeling op basis van het onderzoeksresultaat kan worden beoordeeld.
Zeldzame leverziekten
Het Erasmushospitaal heeft zich eveneens gespecialiseerd in de behandeling van zeldzame leveraandoeningen, die een bijzondere expertise vereisen, en wordt erkend als referentiecentrum voor zeldzame leveraandoeningen. Deze aandoeningen omvatten: auto-immuunleverziekten; cholestatische leverziekten; vasculaire leverziekten; stofwisselingsziekten… Als expertisecentrum beschikt het Erasmushospitaal over alle diagnostische hulpmiddelen (zoals genetische analyses) en biedt het innovatieve behandelingen aan in het kader van klinische studies, waardoor therapeutische opties mogelijk zijn wanneer die niet beschikbaar zijn in België.
Centrum voor de behandeling van virale hepatitis
Ondanks de afname van chronische virale hepatitis C dankzij de therapeutische evoluties van de voorbije 10 jaar, blijven virale leverinfecties frequente leveraandoeningen, in het bijzonder infecties met het virus van hepatitis B of Delta. Wij bieden een geïntegreerde aanpak aan, met een combinatie van niet-invasieve evaluatie van leverfibrose en innovatieve behandelingen.
Andere gespecialiseerde behandelingen binnen de hepatologie
Dankzij het referentiecentrum voor kanker (Instituut Jules Bordet) heeft de hepatologiekliniek zich ook gespecialiseerd in de behandeling van levertoxiciteit veroorzaakt door immunotherapie of andere geneesmiddelen. Op de site van het Kinderziekenhuis (HUDERF) bestaat eveneens een gespecialiseerde raadpleging voor leveraandoeningen. Hiervoor werken kinderartsen en gastro-enterologen gespecialiseerd in leveraandoeningen bij kinderen nauw samen.
Deze lijst van leveraandoeningen die in het Universitair Ziekenhuis Brussel worden behandeld, is uiteraard niet volledig.
Klinisch onderzoek
Klinische onderzoekseenheid
De dienst Gastro-enterologie van het Universitair Ziekenhuis Brussel beschikt over een klinische onderzoekseenheid voor digestieve en leveraandoeningen. Talrijke innovatieve behandelingen voor onder meer virale hepatitis, steatotische leverziekten, alcoholgerelateerde leverziekte, zeldzame leverziekten en ernstige leveraandoeningen kunnen daardoor aan patiënten worden aangeboden wanneer de beschikbare behandelingen in België ontoereikend zijn of niet beschikbaar zijn.
Onderzoekslaboratorium voor leverziekten en samenwerkingsverbanden voor klinisch onderzoek
Als academisch ziekenhuis en referentiecentrum voor leverziekten neemt onderzoek een belangrijke plaats in. Het doel is een beter inzicht in deze aandoeningen, het identificeren van patiënten met het grootste risico op ernstige ziekten of complicaties en het identificeren van nieuwe therapeutische doelwitten. Het uiteindelijke doel is de zorg voor patiënten met een leverziekte voortdurend te verbeteren. Wij hebben talrijke nationale en internationale samenwerkingsverbanden op het gebied van klinisch onderzoek uitgebouwd en worden wereldwijd erkend voor ons onderzoek en onze expertise, in het bijzonder op het vlak van alcoholgerelateerde leverziekte, complicaties van cirrose, steatotische leverziekte en primaire leverkanker (hepatocellulair carcinoom).
De diensten waarmee we samenwerken
FAQ over leveraandoeningen
-
1. Kan men een leverziekte hebben zonder ooit alcohol te drinken?
Ja: virale hepatitis, metabole leververvetting en auto-immuunziekten of genetische aandoeningen van de lever komen voor onafhankelijk van elk alcoholgebruik.
-
2. Moet ik opgevolgd worden voor mijn hepatitis B, ook als mijn lever niet ziek is?
Ja, regelmatige opvolging maakt het mogelijk om elke evolutie vroegtijdig op te sporen, zelfs zonder symptomen of zichtbare aantasting van de lever.
-
3. Kan men een leverprobleem hebben zonder enig symptoom?
Ja, de lever is een « stil » orgaan: veel leveraandoeningen evolueren lange tijd zonder merkbare symptomen.
-
4. Welke tekenen kunnen wijzen op een leveraandoening?
Ongewone vermoeidheid, geelzucht, pijn onder de rechterribben, een gezwollen buik of aanhoudende jeuk.
-
5. Volstaat een bloedafname om een leverziekte op te sporen?
Ze levert nuttige aanwijzingen (leverenzymen), maar voor een precieze diagnose zijn vaak beeldvorming of aanvullende onderzoeken nodig.
-
6. Zijn leverziekten erfelijk?
Sommige wel (hemochromatose, ziekte van Wilson …): u bespreekt dit het best met uw arts als er familiale antecedenten zijn.
-
7. Kan overgewicht de lever echt beschadigen?
Ja, overgewicht en diabetes behoren vandaag tot de belangrijkste oorzaken van chronische leveraandoeningen.
-
8. Kunnen leverziekten worden voorkomen?
Een evenwichtige voeding, regelmatige lichaamsbeweging en een beperkt alcoholgebruik verminderen de risico’s aanzienlijk.
-
9. Moet u ook zonder symptomen een hepatoloog raadplegen?
Ja, bij aanwezigheid van risicofactoren (obesitas, diabetes, virale hepatitis, familiale antecedenten) wordt een gespecialiseerd advies aanbevolen.
-
10. Wanneer is een levertransplantatie noodzakelijk?
Wanneer de lever zijn vitale functies niet meer kan vervullen, bij gedecompenseerde cirrose, ernstig acuut leverfalen of bepaalde leverkankers.
-
11. Wat is levercirrose?
Een gevorderd stadium van leverfibrose waarbij littekenweefsel het gezonde weefsel vervangt, waardoor de werking van de lever blijvend wordt aangetast en het risico op leverkanker toeneemt.
-
12. Is levercirrose omkeerbaar?
In een vroeg stadium en wanneer de risicofactoren (alcohol, gewicht) worden stopgezet, is verbetering mogelijk; in een gevorderd stadium is de aandoening doorgaans onomkeerbaar.