Ernstig leverfalen: transplantatie biedt een reële overlevingskans
Voor het eerst vergelijkt een grootschalige, internationale prospectieve studie, gepubliceerd in Journal of Hepatology, rechtstreeks de uitkomst van patiënten met ernstig leverfalen (Acute-on-Chronic Liver Failure - ACLF), naargelang zij al dan niet een levertransplantatie hebben ondergaan.
Een aanzienlijk verschil in overleving na transplantatie
Het CHANCE-cohort omvat meer dan 1.000 patiënten die werden behandeld in 63 centra verspreid over Europa, Noord-Amerika, Zuid-Amerika en Azië. De resultaten van de studie tonen een spectaculair verschil tussen patiënten die een transplantatie ondergingen en patiënten die daar niet voor in aanmerking kwamen. Bij patiënten die niet in aanmerking kwamen voor een transplantatie bedroeg de mortaliteit na één jaar 73% bij ACLF-2 en 88% bij ACLF-3 (ernstig stadium).
Bij patiënten met een vergelijkbare ernstgraad die wel een levertransplantatie ondergingen, bedroeg deze mortaliteit respectievelijk 10,5% en 20,7%. Deze resultaten tonen aan dat transplantatie, zelfs bij patiënten met een zeer vergevorderde cirrose, meerdere orgaanfalingen en een mogelijke nood aan ondersteunende behandelingen of levensondersteuning, een reëel perspectief op overleving op lange termijn kan bieden.
« De gegevens van CHANCE tonen aan dat de ernst van ACLF op zich geen reden mag zijn om transplantatie als zinloos te beschouwen. Voor een grote meerderheid van deze patiënten kan transplantatie, wanneer ze onder de juiste omstandigheden en op het juiste moment kan worden uitgevoerd, een uiterst sombere prognose ombuigen tot een echte overlevingskans », legt prof. Thierry Gustot, Directeur van de Dienst Transplantatie van het H.U.B. en hoofdonderzoeker van de CHANCE-studie, uit.
Transplantatie bij ernstige ACLF herbekijken
Tot nu toe waren de inzichten over transplantatie bij patiënten met ernstige ACLF voornamelijk gebaseerd op studies waarin gegevens werden geanalyseerd die in een beperkt aantal centra waren verzameld, soms in één enkel ziekenhuis of één enkele regio. Deze onderzoeken leverden waardevolle informatie op, maar hadden betrekking op relatief kleine patiëntengroepen die in specifieke contexten waren geselecteerd, waardoor de toepasbaarheid van de resultaten beperkt kon zijn. De CHANCE-studie biedt een nieuw perspectief dankzij haar prospectieve, internationale en multicentrische karakter.
De studie brengt echter ook een belangrijke beperking aan het licht: bij patiënten met vijf of zes orgaanfalingen blijven de resultaten na transplantatie aanzienlijk minder gunstig. Deze gegevens wijzen dus op de noodzaak van een bijzonder strenge patiëntenselectie in deze extreme situatie. De uitdaging bestaat er dan ook in om bij de ernstigst getroffen patiënten beter te identificeren wie nog aanzienlijke baat kan hebben bij een transplantatie en bij wie het risico op falen te groot blijft.
Een internationale infrastructuur om het onderzoek voort te zetten
De ambitie van de CHANCE-studie reikt verder dan de resultaten van deze eerste publicatie. De studie berust zowel op een gedetailleerde opvolging van het ziekteverloop van de patiënten als op een biobank met stalen die tijdens hun behandeling werden afgenomen: bloed, plasma, urine en DNA. Deze infrastructuur, die werd opgezet in de 63 deelnemende centra wereldwijd, met de steun van de European Foundation for Chronic Liver Failure (EF-Clif), vormt een unieke wetenschappelijke bron om de mechanismen van ACLF beter te begrijpen, de factoren die verband houden met de respons op transplantatie te identificeren en op termijn de selectie en behandeling van patiënten te verbeteren.
« CHANCE is meer dan alleen een klinische studie. We hebben een internationale cohorte en biobank opgebouwd waarmee we de komende jaren nieuwe vragen kunnen onderzoeken: waarom herstellen sommige patiënten na een transplantatie, terwijl anderen een ongunstig verloop kennen? Welke merkers kunnen ons helpen om kandidaten beter te selecteren? En hoe kunnen we vroeger ingrijpen? », benadrukt prof. Gustot.
Over de Kliniek voor Medische Hepatologie en Levertransplantatie van het H.U.B
De kliniek voor hepatologie en de medische kliniek voor levertransplantatie staan in voor de behandeling van alle patiënten met een acute of chronische, frequente of zeldzame leveraandoening, sporen leveraandoeningen en de ernst ervan op en behandelen patiënten die kandidaat zijn voor een levertransplantatie, evenals de opvolging na een levertransplantatie.
Het Academisch Ziekenhuis Brussel is een referentiecentrum voor de behandeling van leveraandoeningen (met alle nodige expertise en een volledig diagnostisch en therapeutisch arsenaal). Het is een van de zes centra voor levertransplantatie in België.