Gezondheidsproblemen
Pulmonale Arteriële Hypertensie (PAH)
Wat is pulmonale arteriële hypertensie? Pulmonale arteriële hypertensie (PAH) is een zeldzame en ernstige ziekte die de bloedvaten in de longen aantast. Deze vaten worden te nauw of te stijf, wat de druk in de longslagaders verhoogt. Gevolg: het rechterhart moet veel harder werken om het bloed rond te pompen, wat het hart na verloop van tijd kan verzwakken. Indien niet behandeld, evolueert PAH naar rechterhartfalen. Er bestaat ook een andere zeldzame vorm: chronische trombo-embolische pulmonale hypertensie (CTEPH), veroorzaakt door bloedklonters in de longslagaders (longembolieën), en die zich op dezelfde manier kan uiten als PAH. Hoe herkent u Pulmonale Arteriële Hypertensie? De symptomen kunnen geleidelijk verschijnen. Het is belangrijk om ze serieus te nemen:Kortademigheid, zelfs bij matige inspanning (traplopen, wandelen)Ongewone, aanhoudende vermoeidheidHartkloppingen (snelle of onregelmatige hartslag)Pijn op de borstDuizeligheid of flauwvallenZwelling van de benen of enkels (oedeem)Deze symptomen zijn niet specifiek voor PAH, maar als ze aanhouden, raadpleeg dan een arts. Let op: gezwollen benen en flauwvallen bij inspanning zijn ernstige tekenen die om een snelle medische evaluatie vragen. Wie loopt risico op pulmonale hypertensie? PAH kan op alle leeftijden voorkomen, van jonge kinderen tot tachtigers. Sommige ziekten verhogen het risico op PAH en vereisen jaarlijkse screening via een hart-echografie. Dit geldt onder andere voor auto-immuunziekten (zoals systemische sclerose) en erfelijke vormen.Risicogroepen:Patiënten met aangeboren hartafwijkingenAuto-immuunziekten (sclerodermie, lupus)Mensen die leven met HIVGebruik van bepaalde drugs of toxische stoffen (amfetaminederivaten, Mediator®)Oorzaken en risicofactoren:Idiopathisch: zonder bekende oorzaakGenetisch: erfelijke vormGeassocieerd met andere aandoeningen (hartafwijkingen, levercirrose, auto-immuunziekten)Door medicatie of toxische stoffen (Mediator®, amfetamines, bepaalde chemotherapie)Pulmonale Hypertensie in BelgiëHet is een zeldzame aandoening: ongeveer 15 tot 50 gevallen per miljoen inwoners. Dat komt neer op waarschijnlijk enkele honderden patiënten in België, waarvan velen nog niet gediagnosticeerd zijn. Vroege diagnose is essentieel om levenskwaliteit en overleving te verbeteren. Hoe wordt Pulmonale Arteriële Hypertensie vastgesteld? Hoe wordt pulmonale arteriële hypertensie gediagnosticeerd?Longfunctietesten: u ademt in een toestel dat de capaciteit van uw longen meet, om andere longziekten uit te sluiten.Elektrocardiogram (ECG)Echocardiografie: een eenvoudig en pijnloos onderzoek dat het hart bestudeert en verhoogde druk in de longslagaders kan opsporen.Rechtszijdige hartkatheterisatie: de gouden standaard voor diagnose. Een dun slangetje wordt in een ader ingebracht om rechtstreeks de druk in de longslagaders te meten. Dit gebeurt onder lokale verdoving en is meestal goed verdragen.CT-scan van de borst of hart-MRI: gedetailleerde beelden van het hart en de longen, om afwijkingen zoals bloedklonters of misvormingen op te sporen.InspanningstestBloedonderzoekWelke behandelingen bestaan er?ThuisbehandelingOrale medicatieVasodilatatoren en anti-proliferatieve middelen: om de longvaten te verwijden en hun structuur te verbeterenDiuretica: om vochtophoping te beperken en het hart te ontlastenZuurstoftherapie: bij een te laag zuurstofgehalte in het bloed kan zuurstof thuis toegediend worden via een masker of neusbrilHet H.U.B. biedt ook geavanceerde ambulante therapieën aanContinue infusies: sommige medicaties worden via een pomp continu toegediend via een katheter onder de huid of in een centrale ader. Dit vereist gespecialiseerde opvolging.Doelgerichte injectietherapieën: specifieke geneesmiddelen worden regelmatig geïnjecteerd om de longslagaders te ontspannen en de bloedcirculatie te verbeteren.Cardiopulmonaire revalidatie: begeleide sessies met lichte fysieke inspanning om beter te ademen tijdens inspanning, het uithoudingsvermogen te verbeteren en stress en vermoeidheid te beheersen.Begeleiding met kinesisten, verpleegkundigen, psychologen of diëtisten kan worden voorzien volgens de noden.GESPECIALISEERDE OPVOLGING IS ESSENTIEELPulmonale Hypertensie vereist een multidisciplinaire aanpak in een gespecialiseerd centrum. In het Academisch Ziekenhuis Brussel (H.U.B.) verenigt de Kliniek voor Pulmonale Hypertensie & Hartfalen:Gespecialiseerde cardiologen en longartsenGespecialiseerde verpleegkundigenKinesisten, diëtisten, psychologenChirurgen, genetici en radiologenEen gepersonaliseerde en gecoördineerde aanpakSamengevatPAH is een zeldzame maar ernstige en behandelbare ziekteDe symptomen zijn vaak misleidend: kortademigheid, vermoeidheid…Vroege diagnose verbetert het leven met de ziekte aanzienlijkEr bestaan doeltreffende behandelingen, vaak mogelijk thuisHet H.U.B. is een referentiecentrum voor deze aandoening Behoefte aan gespecialiseerd advies of een aangepaste opvolging? Wenst u informatie voor uzelf of voor een van uw naasten?Neem contact met ons Kliniek voor PAH & Hartfalen – H.U.B.Telefonisch via +32 (0)2 555 59 53 of per e-mail: SecMed [dot] Cardio [dot] erasme [at] hubruxelles [dot] be (SecMed[dot]Cardio[dot]erasme[at]hubruxelles[dot]be) Samenwerking met uw huisarts is mogelijk.
Pulmonale Arteriële Hypertensie (PAH)
Gezondheidsproblemen
Oncofertiliteit
Wat is oncofertiliteit? Oncofertiliteit is een medisch specialisme dat gericht is op het behoud van de vruchtbaarheid bij personen met kanker, vóórdat zij starten met een behandeling die potentieel steriliserend is.Waarom nadenken over vruchtbaarheid vóór de start van een kankerbehandeling?Bepaalde behandelingen tegen kanker, de zogenaamde gonadotoxische behandelingen, kunnen de eierstokken of de teelballen beschadigen. Dit kan leiden tot een vermindering of zelfs een volledig verlies van de vruchtbaarheid.Bij meisjes/jonge vrouwen kan dit een premature ovariële insufficiëntie (POI) veroorzaken.Bij jongens/jonge mannen kan dit de zaadcelproductie blijvend aantasten.Daarom is het essentieel om deze kwestie direct bij de diagnose te bespreken, zelfs als de behandeling van de ziekte dringend is. Snel overleg maakt het vaak mogelijk om de kansen op een kind in de toekomst te behouden.Het zorgtraject oncofertiliteit aan het H.U.BVaststelling van de kankerdiagnoseVerwijzing naar het oncofertiliteitsteam (door de behandelende arts, oncoloog, hematoloog, pediater, enz.)Snel consult met ons gespecialiseerde teamEvaluatie van de huidige vruchtbaarheid en de risico's die verbonden zijn aan de behandelingBespreking van de beschikbare optiesToepassing van de technieken voor vruchtbaarheidsbehoudGepersonaliseerde opvolging na de behandelingen Image Een multidisciplinair team aan uw zijde In het Universitair Ziekenhuis Brussel begeleidt een team dat gespecialiseerd is in oncofertiliteit patiënten gedurende hun gehele zorgtraject:Artsen-specialisten in fertiliteit en reproductieve geneeskunde (Fertiliteitskliniek van het Universitair Ziekenhuis Brussel)Referent-oncologen en -hematologenEndocrinologenPsychologenCoördinerend verpleegkundigenreproductiebiologenWij werken nauw samen met de oncologische teams van het Jules Bordet Instituut en de pediatrische teams van het Universitair Kinderziekenhuis Koningin Fabiola (UKZKF) om de therapeutische prioriteiten te respecteren en tegelijkertijd, indien mogelijk, fertiliteitspreservatie te integreren.Onze specialisten Image Dr. Margherita CONDORELLI  Talen: Frans, Italiaans, Engels. Prendre rendez-vous Image Dr. Isabelle DEMEESTERE Talen: Frans, Engels Prendre rendez-vous Image Dr. David PENINGTalen: Frans, Nederlands, Engels Prendre rendez-vous Wat zijn de opties voor het behoud van de vruchtbaarheid? Voor meisjes / jonge vrouwen1. Cryopreservatie van oocyten (eicellen)Voor wie? Puberale jonge vrouwen (die al menstrueren).Wat houdt het in? Na hormonale stimulatie gedurende een tiental dagen (zoals bij een in-vitrofertilisatie) produceren de eierstokken meerdere eicellen. Deze worden vervolgens via een punctie onder lichte anesthesie geoogst en daarna ingevroren.Wanneer is dit mogelijk? Als de behandeling met 2 tot 3 weken kan worden uitgesteld.2. Cryopreservatie van embryo'sVoor wie? Jongvolwassene vrouwen met een partner, die embryo's wensen aan te maken.Wat houdt het in? Na ovariële stimulatie worden de eicellen bevrucht met het sperma van de partner (of een donor) om embryo's te vormen, die vervolgens worden ingevroren.Bijzonderheid: Dit vereist een reeds gedefinieerd kinderwensproject.3. Cryopreservatie van ovariëel weefselVoor wie? Prepuberale meisjes of jonge vrouwen bij wie hormonale stimulatie niet mogelijk is.Wat houdt het in? Via een kleine chirurgische ingreep wordt een deel van de eierstok weggenomen. Het weefsel wordt vervolgens ingevroren. Het kan later worden teruggeplaatst om de natuurlijke ovariële functie te herstellen of een zwangerschap mogelijk te maken.Voordeel: Kan zeer snel worden uitgevoerd, zonder te hoeven wachten op de menstruatie.4. Ovariële bescherming tijdens chemotherapieVoor wie? Puberale jonge vrouwen.Wat houdt het in? Er worden geneesmiddelen toegediend, genaamd GnRH-analogen, om de eierstokken tijdens de behandeling "in rust te brengen". Dit is op zichzelf geen methode voor fertiliteitspreservatie, maar het kan helpen om de schade te beperken.Beperkingen: Minder effectief dan de invriesmethoden, maar nuttig als aanvulling. Voor jongens / jonge mannen1. Cryopreservatie van spermaVoor wie? Puberale jonge mannen.Wat houdt het in? Vóór de start van de behandeling worden één of meerdere spermastalen afgenomen (via masturbatie) en vervolgens ingevroren.Voordeel: Eenvoudig, snel en niet-invasief. Het sperma kan gedurende meerdere jaren worden bewaard.2. Cryopreservatie van testiculair weefselVoor wie? Prepuberale jongens (die nog geen zaadcellen produceren).Wat houdt het in? Via een kleine chirurgische ingreep wordt een stukje testiculair weefsel weggenomen dat de stamcellen voor de latere productie van zaadcellen bevat. Dit weefsel wordt ingevroren voor toekomstig gebruik.Status: Deze methode is momenteel nog experimenteel, maar veelbelovend, vooral bij de allerjongsten. Hoe kiest u de juiste optie?De keuze is afhankelijk van:De leeftijd en de puberteitsstatus van de patiëntHet type kankerDe urgentie waarmee de behandeling moet worden gestartDe wensen van het kind / de tiener en de familieEventuele medische contra-indicatiesOns team begeleidt u bij elke stap om de verschillende opties toe te lichten, uw vragen te beantwoorden en de zorgverlening zo snel mogelijk te coördineren. Bijkomende informatie Contact Gaat u binnenkort starten met een potentieel gonadotoxische behandeling? Weet u niet zeker of uw behandeling een invloed kan hebben op uw vruchtbaarheid?Neem dan onmiddelijk telefonisch contact op met onze specialisten in de oncofertiliteit!Voor het reserveren van een cryopreservatie van sperma voor een patiënt, gelieve ons telefonisch te contacteren op het nummer +32(0)2 555 31 95.Voor alle aanvullende en niet-dringende vragen kunt u ons per e-mail bereiken via Oncofertilite [dot] FIV [at] hubruxelles [dot] be (Oncofertilite[dot]FIV[at]hubruxelles[dot]be).
Oncofertiliteit
Gezondheidsproblemen
Aangeboren hartafwijkingen
Wat is een aangeboren hartafwijking? Aangeboren hartaandoeningen zijn misvormingen van het hart of de grote bloedvaten die al bij de geboorte aanwezig zijn. Die afwijkingen ontwikkelen zich tijdens de zwangerschap. Ze kunnen heel verschillend zijn: sommige zijn mild en blijven onopgemerkt, terwijl andere vanaf de eerste levensdagen medische of chirurgische behandeling vereisen.Dankzij de medische vooruitgang bereikt de meerderheid van de getroffen kinderen de volwassen leeftijd, waardoor hun aangeboren hartaandoening een aandoening wordt die, bij sommigen, levenslang moet worden opgevolgd.Types aangeboren hartaandoeningenDe belangrijkste aangeboren hartaandoeningenAangeboren hartmisvormingen kunnen in verschillende families worden ingedeeld:1. Gaatjes en abnormale verbindingen in het hartDit zijn kleine gaatjes of abnormale verbindingen tussen de holtes van het hart die er niet zouden mogen zijn.Atriumseptumdefect (ASD): een gaatje tussen de twee boezems (de bovenste holtes).Ventrikelseptumdefect (VSD): een gaatje tussen de twee kamers (de onderste holtes).Atrioventriculair septumdefect (AVSD): een groter defect van zowel de boezems en kamers als de kleppen.Patente ductus arteriosus (PDA): een klein kanaal dat normaal tijdens de zwangerschap het hart en de longen verbindt, sluit zich niet na de geboorte.Abnormale pulmonale veneuze connectie: de aderen die zuurstofrijk bloed naar de longen voeren, zijn niet goed aangesloten.2. Afwijkingen en vernauwingen van de kleppenHartkleppen zijn als deurtjes die de doorgang van het bloed regelen. Ze kunnen misvormd zijn. Bij een stenose stroomt het bloed moeilijk omdat een klep of bloedvat te nauw is.Ebsteinanomalie: de tricuspidalisklep (tussen de rechterboezem en -kamer) is slecht geplaatst of werkt niet goed.Klepdysplasie: een klep heeft een abnormale vorm en sluit niet goed.Pulmonale stenose: de uitgang naar de longen is vernauwd.Aortastenose: de uitgang naar de aorta (de grote slagader die het bloed naar het lichaam voert) is vernauwd.Aortacoarctatie: een deel van de aorta is afgekneld.3. Misvormingen die leiden tot een slechte oxygenatie (cyanotische afwijkingen)Hierdoor bevat het bloed niet voldoende zuurstof, waardoor de huid of de lippen blauw worden.Tetralogie van Fallot: een combinatie van 4 afwijkingen die de bloedstroom verstoren.Transpositie van de grote vaten: de twee grote slagaders zijn 'omgekeerd' aangesloten, waardoor het bloed naar de verkeerde plaats stroomt.Truncus arteriosus communis: in plaats van twee slagaders (één voor de longen, één voor het lichaam), ontspringt er slechts één slagader uit het hart.Pulmonale atresie: de klep die het bloed naar de longen laat stromen is afwezig of onderontwikkeld.4. Misvormingen met slechts één functionele kamer:Tricuspidalisklepatresie: de tricuspidalisklep en de rechterkamer zijn te klein.Hypoplastisch-linkerhartsyndroom: een deel van de linker harthelft is te klein en werkt niet goed.Eenkamerhart: het hart functioneert met slechts één kamer in plaats van twee. Te onthouden:Sommige hartaandoeningen zijn eenvoudig en goedaardig (zoals een klein gaatje dat vanzelf dichtgaat).Andere zijn complexer en vereisen een operatie in de eerste levensdagen.Afhankelijk van de situatie moet de patiënt mogelijk ook na de pediatrische periode als volwassene worden opgevolgd.Het goede nieuws is dat dankzij de medische vooruitgang de meeste kinderen met een hartaandoening nu opgroeien tot volwassenen die een actief leven leiden.  Wat zijn de symptomen van aangeboren hartafwijkingen? De tekenen variëren naargelang het type en de ernst:Snel buiten adem zijn, vooral tijdens het eten of sporten;Ongewone vermoeidheid;Moeilijke gewichtstoename of groeiachterstand bij kinderen;Bauwe verkleuring van de lippen, huid of nagels (cyanose);Frequente luchtweginfecties;Hartkloppingen of hartritmestoornissen.Sommige misvormingen blijven onopgemerkt en worden pas ontdekt tijdens een onderzoek.Prevalentie in BelgiëOngeveer 8 op de 1.000 kinderen wordt geboren met een hartaandoening, wat neerkomt op bijna 800 nieuwe gevallen per jaar.Tegenwoordig bereikt meer dan 90% van de kinderen met een hartaandoening dankzij de medische en chirurgische vooruitgang de volwassen leeftijd.Naar schatting leven meer dan 50.000 volwassenen in België met een aangeboren hartaandoening. Het is dus een belangrijk probleem voor de volksgezondheid. Hoe worden aangeboren hartafwijkingen behandeld? Behandeling bij het Academisch Ziekenhuis Brussel1. Pediatrische behandelingPrenatale diagnose: bepaalde afwijkingen worden al voor de geboorte ontdekt tijdens een prenatale echo.Bij de geboorte en tijdens de kindertijd: de kinderen worden opgevolgd door gespecialiseerde pediatrische cardiologen.De zorg kan bestaan uit:geneesmiddelenbehandelingen om het hart te ondersteunen of een ritmestoornis te corrigeren;een hartoperatie (soms in de eerste levensdagen);katheterisaties (plaatsing van stents, sluiting van verbindingen in het hart, dilataties enz.);opvolging van de ontwikkeling (groei, voeding, school, lichaamsbeweging);kinesitherapie;psychologische en sociale ondersteuning.2. Overgang naar de zorg voor volwassenenTijdens de puberteit wordt een overgangsproces opgestart.Doelstellingen:de jongeren voorbereiden op het omgaan met hun ziekte en behandeling;hen helpen om hun medisch dossier en het belang van langetermijnopvolging te begrijpen;de geleidelijke overgang organiseren van de pediatrie naar een team voor volwassenen dat gespecialiseerd is in aangeboren hartaandoeningen.Die stap is cruciaal om te voorkomen dat jongeren stoppen met de opvolging, wat vaak voorkomt, en om complicaties op volwassen leeftijd te verminderen.3. Zorg op volwassen leeftijdVolwassenen met aangeboren hartaandoeningen hebben een regelmatige opvolging nodig in gespecialiseerde centra (vaak GUCH – Grown-Up Congenital Heart disease clinics) genoemd. Hun zorg omvat:levenslange monitoring: echocardiografieën, MRI's van het hart, elektrocardiogrammen, regelmatige evaluaties;aangepaste behandelingen: geneesmiddelen, nieuwe chirurgische ingrepen of katheterisaties indien nodig, behandeling van ritmestoornissen;preventie van complicaties: ritmestoornissen, hartfalen, pulmonale hypertensie, infectieuze endocarditis;genetisch advies en beoordeling van het risico op recidief voor volgende generaties;opvolging en beoordeling van complicaties voor de pulmonale circulatie; dagelijks leven: advies over sport, werk, reizen, anticonceptie en zwangerschap;psychologische en sociale begeleiding: hulp bij het leven met een chronische ziekte.Het H.U.B. biedt een geïntegreerde aanpak en een compleet zorgaanbod, waaronder expertise op het vlak van hartfalen en transplantatie, evaluatie van de longcirculatie, cardiogenetica, ritmologie, interventionele cardiologie en hartchirurgie. Dankzij dit zorgaanbod is het H.U.B. een Belgisch referentiecentrum voor aangeboren hartaandoeningen. Uw specialisten Bij het Erasme ZiekenhuisProf. Antoine BondueCardiogenetica en aangeboren hartaandoeningen bij volwassenenDirecteur van de dienst Cardiologie van het H.U.B. Dr. Marielle MorissensCardioloog Aangeboren hartaandoeningen bij volwassenenProf. Jean-Luc Vachiery Longcirculatie en hartfalenKliniekhoofd Prof. Ana RoussoulièresHartfalen en transplantatie Dr. Renaud DendievelInterventioneel cardioloogEen afspraak makenTel.: +32 (0)2 555 39 60 email : Cons [dot] Cardio [dot] erasme [at] hubruxelles [dot] be (Cons[dot]Cardio[dot]erasme[at]hubruxelles[dot]be)   À l’HUDERF Prof. Françoise VermeulenGeïntegreerde pediatrie en adolescentengeneeskundeDr Nicolas Arribard Pediatrisch cardioloogDirecteur van de dienst Pediatrie Dr Hugues Dessy  Pediatrisch cardioloogGespecialiseerd in prenatale diagnoseDirecteur van de dienst Kindercardiologie van het HUDERFProf. Pierre WauthyChirurgie aangeboren hartaandoeningen Een afspraak makenTel.: +32 (0)2 477 31 79  email : Call2 [dot] Accueil [dot] huderf [at] hubruxelles [dot] be (Call2[dot]Accueil[dot]huderf[at]hubruxelles[dot]be)   Ontdek de dienst Kindercardiologie van het HUDERF FAQ over aangeboren hartaandoeningen 1. Is een aangeboren hartaandoening altijd ernstig? Nee. Sommige aangeboren hartaandoeningen zijn goedaardig en vereisen slechts een beperkte en tijdelijke opvolging tijdens de kindertijd. Andere vereisen monitoring of ingrepen en opvolging op lange termijn. 2. Kunnen aangeboren hartaandoeningen worden voorkomen? De meeste niet, omdat ze vaak afhankelijk zijn van complexe factoren. Er zijn echter situaties waarin erfelijkheid een belangrijke rol speelt. Een goede voorbereiding op de zwangerschap en voorafgaande identificatie van eventuele erfelijke factoren vermindert bepaalde risico's (genetisch advies, foliumzuur nemen, regelmatige medische controles, alcohol en roken vermijden). 3. Zijn aangeboren hartaandoeningen erfelijk? Niet allemaal, maar sommige wel. Meestal zijn het alleenstaande gevallen, zonder gekende familiale voorgeschiedenis. Ze ontstaan vaak door een complexe combinatie van factoren: omgevingsfactoren tijdens de zwangerschap (bijvoorbeeld virale infecties zoals rodehond, inname van bepaalde geneesmiddelen, alcoholgebruik, slecht gecontroleerde diabetes); en soms genetische factoren (structurele of numerieke chromosoomafwijkingen, of genetische varianten die ofwel bij het kind verschijnen of van de ouders worden geërfd). Op dit moment kan er in ongeveer 30% van de gevallen een genetische component worden geïdentificeerd, waarbij de betrokkenheid en de ernst variëren afhankelijk van de situatie: familiale overdracht van de verantwoordelijke varianten (meerdere leden van dezelfde familie getroffen, maar vaak op een variabele manier); genetische syndromen (bv. trisomie-21, digeorgesyndroom, noonansyndroom enz.) enz. 4. Als mijn kind wordt geboren met een aangeboren hartaandoening, hoe groot is dan het risico dat mijn toekomstige kinderen er ook een zullen hebben? Als een kind wordt geboren met een aangeboren hartafwijking, is het risico dat een broer of zus ook wordt getroffen groter dan in de algemene bevolking (vaak tussen 2 en 6%, maar de kans kan hoger zijn afhankelijk van het type misvorming en de familiale voorgeschiedenis). Dit risico rechtvaardigt genetisch advies in functie van de situatie en soms speciale monitoring tijdens volgende zwangerschappen (gerichte foetale echografie, genetische testing voor de geboorte of voor de implantatie). 5. Als een ouder (vader of moeder) een aangeboren hartaandoening heeft, is er dan een risico voor de kinderen? Ja, het risico is iets hoger dan in de algemene bevolking. Afhankelijk van het type misvorming varieert het tussen de 2 en 10%. Het risico is in het algemeen iets hoger als het de moeder betreft. Dit risico rechtvaardigt een foetale hartscan tijdens de zwangerschap om misvormingen in een vroeg stadium op te sporen. In sommige gevallen wordt voorafgaand aan de zwangerschap genetisch advies aangeboden.  6. Kunnen getroffen kinderen een normaal leven leiden? In de meeste gevallen wel. Ze gaan naar school, spelen en groeien op, maar moeten medische aanbevelingen volgen en regelmatig onderzoeken ondergaan. Sommigen krijgen aangepast of gespecialiseerd onderwijs.  7. Kunnen aangeboren hartaandoeningen worden genezen? Een aangeboren hartafwijking is bijna nooit “voor altijd genezen”. Zelfs na een geslaagde operatie kunnen er op volwassen leeftijd complicaties of heringrepen optreden. Daarom is een goede overgang van de pediatrie naar de volwassenenzorg zo belangrijk voor de continuïteit van de opvolging. 8. Kan een vrouw met een aangeboren hartaandoening zwanger worden? Ja, vaak wel, maar met gespecialiseerde opvolging. Bepaalde situaties vereisen nauwlettende monitoring en in zeldzame gevallen kan een zwangerschap worden afgeraden. Nuttige links / Hulpmiddelen Belgische Cardiologische Liga Belgische Vereniging voor Cardiologie – Belgische Werkgroep voor Volwassenen me… European Society of Cardiology – werkgroep Congenital Heart Disease PERSBERICHT - Aangeboren hartaandoeningen: zorgcontinuïteit van de kindertijd t…
Aangeboren hartafwijkingen
Gezondheidsproblemen
Longkanker
Wat is longkanker? Longkanker is een ziekte waarbij bepaalde cellen in de longen zich abnormaal gaan vermenigvuldigen. Deze ongecontroleerde groei kan leiden tot de vorming van een massa, een zogenaamde tumor.Er bestaan twee hoofdtypen longkanker:• Niet-kleincellige longkanker (ongeveer 80% van de gevallen, het meest voorkomend).• Kleincellige longkanker (zeldzamer, maar agressiever).Voorkomen in BelgiëLongkanker is een van de meest voorkomende kankers in België.Elk jaar worden er ongeveer 9.000 nieuwe gevallen vastgesteld.Het is de belangrijkste doodsoorzaak door kanker in ons land.De belangrijkste risicofactor is roken, maar ook andere factoren spelen een rol: blootstelling aan radon, luchtvervuiling, passief roken, familiegeschiedenis.SymptomenAanhoudende of veranderende hoestBloed in het slijmPijn op de borst of kortademigheidHeesheidOnverklaard gewichtsverlies, vermoeidheidTerugkerende longinfecties (bronchitis, longontsteking) Deze symptomen betekenen niet noodzakelijk dat er sprake is van kanker, maar raadpleeg een arts als ze aanhouden. Medische behandeling van longkanker 1. OpsporingSystematische screening voor longkanker is nog niet algemeen ingevoerd in België.Er lopen studies om gerichte screening aan te bieden aan mensen met een hoog risico (bijv. zware rokers).2. DiagnoseDe diagnose steunt op:Medische beeldvorming: CT-scan, PET-scan, MRIBronchoscopie (onderzoek van de luchtwegen met mogelijkheid tot staalname)Biopsie: analyse van cellen om de aanwezigheid van kanker te bevestigen3. BehandelingDe behandeling hangt af van het type kanker, het stadium en de algemene gezondheidstoestand.Ze kan bestaan uit:Chirurgie: verwijderen van de tumor indien mogelijkRadiotherapie: vernietigen van kankercellen met stralingChemotherapie: geneesmiddelen die kankercellen dodenDoelgerichte therapieën: gericht op specifieke genetische afwijkingen van de tumorImmunotherapie: stimuleert het immuunsysteem om de kanker te bestrijden4. OpvolgingRegelmatige opvolging is essentieel:Klinische en radiologische controlesBehandeling van neveneffectenPsychologische, voedings- en ademhalingsondersteuning Meer informatie over de behandeling van longkanker in het H.U.B. Veelgestelde vragen (FAQ) 1. Krijgen alleen rokers longkanker? Nee. Roken is de belangrijkste oorzaak, maar 10–15% van de patiënten heeft nooit gerookt. 2. Wat zijn de eerste waarschuwingssignalen? Aanhoudende hoest, kortademigheid, bloed in het slijm, onverklaard gewichtsverlies. 3. Kan longkanker vroeg opgespoord worden? In theorie wel, maar er bestaat nog geen officieel screeningsprogramma in België. 4. Wat zijn de overlevingskansen? Die hangen af van het stadium: hoe vroeger de diagnose, hoe beter de prognose. 5. Vermindert stoppen met roken het risico, zelfs na jaren? Ja, stoppen verlaagt het risico aanzienlijk, ook na vele jaren. 6. Is longkanker erfelijk? Er kunnen familiale aanlegfactoren zijn, maar roken blijft de belangrijkste risicofactor. 7. Zijn de onderzoeken pijnlijk? De meeste onderzoeken, zoals CT- en PET-scans, zijn pijnloos. Een biopsie kan wat ongemakkelijk zijn, maar gebeurt onder lokale verdoving. 8. Kan men normaal leven tijdens de behandeling? Dat hangt af van het type behandeling en de bijwerkingen. Met aangepaste medische opvolging kan de levenskwaliteit behouden blijven. 9. Wat zijn de bijwerkingen van de behandelingen? Die verschillen sterk per therapie, maar worden steeds beter beheerd. 10. Waar kan ik steun vinden? Bij patiëntenverenigingen, gespecialiseerde psychologen en ondersteunende ziekenhuisdiensten. Nuttige bronnen en organisaties Of u nu een diagnose hebt gekregen of zich zorgen maakt, u staat er niet alleen voor. Hieronder vindt u betrouwbare informatie en ondersteuningsgroepen: [ORGANISATIE] Stichting tegen Kanker [ORGANISATIE] All.Can (informatie en mythes over longkanker) [ORGANISATIE] Tabakstop [PATIËNTENVERENIGING] ALK Positive Belgium (patiënten met ALK+ longkanker) [PATIËNTENVERENIGING] PROLONG Belgium (longkanker of mesothelioom) [ORGANISATIE] Belgian Lung Foundation
Longkanker
Gezondheidsproblemen
Colorectale kanker
Wat is colorectale kanker? Colorectale kanker is een van de meest voorkomende kankers, maar kan worden voorkomen of in een vroeg stadium worden opgespoord dankzij regelmatige screening en endoscopische verwijdering van poliepen. Deze ingrepen voorkomen de evolutie naar een invasieve kanker. Als u in aanmerking komt voor screening of een endoscopische ingreep, is onze dienst gespecialiseerd in een gepersonaliseerde aanpak. Een medisch voorschrift kan vereist zijn vóór het maken van een afspraak. Hoe wordt colorectale kanker behandeld? Onze dienst biedt toonaangevende expertise in de screening en endoscopische behandeling van poliepen en colorectale kankers. Wij voeren diagnostische colonoscopieën en geavanceerde endoscopische resecties uit, waaronder poliepectomieën, mucosectomie, ESD (endoscopische submucosale dissectie) en volledige wandresectie (FTRD). Onze multidisciplinaire teams bestaan uit gastro-enterologen, digestieve chirurgen en oncologen en zorgen voor een volledige en gecoördineerde zorg.Wij zijn ook gespecialiseerd in de opvolging van hoogrisicopatiënten (familiale of persoonlijke voorgeschiedenis) en in de begeleiding van behandelingen na de diagnose. Onze moderne apparatuur garandeert nauwkeurige en veilige ingrepen, met minimale complicaties en een snel herstel.Regelmatige screening wordt aanbevolen vanaf de leeftijd van 50 jaar, of vroeger bij familiale voorgeschiedenis. Raadpleeg een arts bij rectaal bloedverlies, aanhoudende buikpijn of veranderingen in het stoelgangpatroon. Bij acute symptomen (hevige pijn of obstructie) is een dringende behandeling noodzakelijk. Ontdek de Dienst Digestieve Oncologie van het H.U.B Colorectale kanker: welke wetenschappelijke en medische innovaties bij het H.U.B? Onze dienst heeft een kwaliteitsmonitoring van onze onderzoeken ingevoerd (percentage goede voorbereiding, percentage caecale intubatie, adenoomdetectiegraad). Deze gegevens worden gepubliceerd in elk verslag. De dienst neemt deel aan onderzoeksprojecten rond innovatieve endoscopische technieken, zoals ESD, en rond de optimalisatie van de screening van colorectale kanker (kunstmatige intelligentie). Wij zijn ook gecertificeerd voor georganiseerde screening, wat zorg van hoge kwaliteit garandeert. Onze bijdragen aan wetenschappelijk onderzoek Als leden van een toonaangevend academisch ziekenhuis voeren onze zorgprofessionals wetenschappelijke onderzoeksprojecten uit om de geneeskunde vooruit te helpen en de kwaliteit van de zorg voor patiënten voortdurend te verbeteren. Bekijk de lijst van onze wetenschappelijke publicaties
Colorectale kanker
Gezondheidsproblemen
Arteriële hypertensie
Wat is arteriële hypertensie? De bloeddruk is de druk die het bloed uitoefent op de wanden van de slagaders. Wanneer de bloeddruk te hoog is, noemen we dat arteriële hypertensie, een stille aandoening die in België ongeveer 2,5 miljoen mensen treft. Vaak krijgen mensen geen symptomen, maar toch is het een belangrijke factor voor de cardiovasculaire gezondheid. In combinatie met andere factoren zoals overgewicht, diabetes of een zittende levensstijl vergroot een hoge bloeddruk het risico op ernstige complicaties en zelfs vroegtijdig overlijden aanzienlijk. Hypertensie kan ook vitale organen beschadigen, zoals het hart, de nieren en de ogen. Behandeling In het Erasme Ziekenhuis behandelen we hypertensie volgens een multidisciplinaire en gepersonaliseerde benadering. Ons hypertensieteam bestaat uit cardiologen, nefrologen, voedingsdeskundigen, tabacologen en internisten, die samen de patiënten een omvattende zorg bieden. Elke patiënt wordt grondig onderzocht om zijn of haar cardiovasculair risicoprofiel en eventuele orgaanschade te evalueren. Dat gebeurt via onderzoeken zoals ambulante bloeddrukmeting (ABPM), gerichte bloedtests en beeldvormingsonderzoeken van het hart of de nieren indien nodig. De behandeling combineert aanbevelingen voor de levensstijl, zoals een evenwichtig dieet, regelmatige lichaamsbeweging en stoppen met roken, met, indien nodig, de gepaste geneesmiddelen. Er wordt bijzondere aandacht besteed aan therapeutische voorlichting om patiënten te helpen hun aandoening beter te begrijpen en er dagelijks mee om te gaan. Dankzij onze expertise en de nauwe samenwerking tussen de verschillende specialismen kan het Erasme Ziekenhuis een optimale zorg bieden die de complicaties vermindert en de levenskwaliteit van patiënten met hypertensie verbetert. Advies Bij te hoge bloeddruk moet er worden ingegrepen, maar eenvoudige aanpassingen kunnen al helpen. Kies voor een evenwichtig dieet: eet weinig zout en verzadigde vetten, maar veel fruit (tenzij u diabetes hebt), groenten en volkoren granen. Beweeg regelmatig en vermijd roken en overmatig alcoholgebruik. Laat u regelmatig opvolgen door uw arts.Het is belangrijk om snel te reageren als u symptomen krijgt zoals ernstige hoofdpijn, duizeligheid, pijn in de borstkas of plotse kortademigheid: ga dan meteen naar de spoeddienst. Image Onderzoek Het Erasme Ziekenhuis is een referentiecentrum voor de behandeling van arteriële hypertensie met een multidisciplinair team van cardiologen, nefrologen, endocrinologen, voedingsdeskundigen en internisten.  Sommige van onze hypertensie-experts zijn actief lid van erkende wetenschappelijke verenigingen, zoals de European Society of Hypertension (ESH) en het Belgian Hypertension Committee (BHC). Via hun lidmaatschappen kunnen onze specialisten actief bijdragen aan de nieuwste ontwikkelingen op het vlak van onderzoek en behandeling, zodat we steeds de geavanceerdste hypertensiezorg kunnen blijven bieden op basis van de actuele wetenschappelijke kennis. In samenwerking met internationale partners voeren onze teams innovatieve klinische studies uit om de zorg te verbeteren en geavanceerde opvolgingstechnieken te ontwikkelen, zoals ambulante bloeddrukmeting (ABPM). Image Focus De Hypertensiekliniek van het Erasme Ziekenhuis is gespecialiseerd in de zorg voor patiënten met hypertensie.  Deze dienst biedt grondige raadplegingen, een precieze diagnosestelling met behulp van geavanceerde hulpmiddelen zoals ambulante bloeddrukmeting (ABPM) en een gepersonaliseerde opvolging. Dankzij de multidisciplinaire aanpak door experts in de cardiologie, nefrologie en endocrinologie garanderen we een optimale zorg. Onze specialisten Verbonden dienst
Arteriële hypertensie
Gezondheidsproblemen
Pre-implantatie Genetische Diagnostiek (PGD)
Wat is pre-implantatie genetische diagnostiek? Pre-implantatie genetische diagnostiek (PGD of PGT) is een techniek waarmee genetische afwijkingen kunnen worden opgespoord in een in-vitro gevormd embryo, vóór de implantatie in de baarmoeder. Deze methode is vroeger en minder invasief dan genetische tests tijdens de zwangerschap en biedt koppels die drager zijn van ernstige genetische aandoeningen een aanzienlijk grotere kans om een kind te krijgen dat vrij is van de onderzochte afwijking.PGD is beschikbaar in het Erasmeziekenhuis sinds 1999 voor de detectie van chromosomale afwijkingen en sinds 2004 voor monogene aandoeningen. Een screening op aneuploïdieën of PGT-A (Preimplantation Genetic Testing for Aneuploidies) kan eveneens worden voorgesteld aan koppels met een slechte reproductieve prognose, aangezien zij een verhoogd risico hebben op embryonale chromosomale afwijkingen. Deze PGT-A-techniek maakt een volledig moleculair karyotype van het embryo (analyse van alle chromosomen) om afwijkende, niet-levensvatbare embryo’s uit te sluiten en zo de tijd tot zwangerschap te verkorten bij deze specifieke patiëntengroep.De genetische analyse bij PGD laat toe embryo’s te selecteren op basis van:Hun chromosomale inhoud, d.w.z. het aantal en de structuur van de chromosomen (bij patiënten met gebalanceerde translocaties, para- en pericentrische inversies, deleties, duplicaties of met een slechte reproductieve prognose);De afwezigheid van afwijkende genen, bij dragers of patiënten met monogene aandoeningen zoals cystische fibrose, sikkelcelziekte, spierziekten, de ziekte van Huntington, polycysteuze nierziekte, of bij dragers van mutaties in genen die predisponeren tot bepaalde kankers (BRCA1, BRCA2, …);Het geslacht van het embryo, in het geval van X-gebonden aandoeningen. In dat specifieke geval kan ook gericht naar de afwijking op het X-chromosoom worden gezocht. Behandeling EvaluatieElke aanvraag voor PGD wordt systematisch besproken tijdens een multidisciplinair overleg met gynaecologen, genetici, biologen en psychologen. Op basis van consultaties, medische verslagen en technische haalbaarheid wordt de aanvraag geëvalueerd. Indien de aanvraag wordt goedgekeurd en er geen voorafgaande technische ontwikkeling nodig is (zoals bij de meeste chromosomale indicaties), kan een IVF-cyclus met PGD worden gepland.Voor zeer kleine chromosomale afwijkingen en voor alle monogene aandoeningen is een voorafgaande technische ontwikkeling noodzakelijk. Hiervoor zijn bloedstalen van het koppel en soms ook van directe familieleden vereist. Deze stap is cruciaal om een betrouwbare PGD-analyse op één of enkele embryonale cellen mogelijk te maken. De ontwikkeltijd bedraagt momenteel 1 tot 3 maanden voor frequente indicaties en tot 9 maanden of langer voor complexe, zeldzame of nieuwe indicaties.In-vitrofertilisatie (IVF)Om de kans op genetisch en morfologisch geschikte embryo’s te verhogen, is het verkrijgen van voldoende eicellen essentieel. Dit gebeurt via gecontroleerde ovariële hyperstimulatie. De verkregen eicellen worden bevrucht in het laboratorium voor Medisch Begeleide Voortplanting (MBV), met sperma van de partner of een geselecteerde donor, en in vitro gekweekt tot het moment van de embryobiopsie.In de meeste gevallen vindt de biopsie plaats op dag 5, 6 of 7 na bevruchting (blastocyststadium). In zeldzame gevallen waarbij FISH noodzakelijk is, gebeurt de biopsie op dag 3 (klievingsstadium). Bij de biopsie worden 1 cel (klievingsstadium) of 5 tot 10 cellen (blastocyststadium) afgenomen voor genetische analyse in de Genetica-dienst van het Erasmeziekenhuis.Bij biopsie in het klievingsstadium blijven de embryo’s in cultuur tot dag 5 voor een mogelijke verse transfer. Bij blastocystbiopsie worden de embryo’s na de biopsie ingevroren in afwachting van de genetische analyse (maximale antwoordtijd: 6 weken). De transfer van genetisch niet-aangedane embryo’s wordt later gepland.Gebruikte genetische analysetechniekenPCR: amplificatie van DNA-fragmenten voor de detectie van monogene aandoeningenCGH-array (aCGH): volledig moleculair karyotype voor chromosomale afwijkingenFISH: fluorescentie-in-situ-hybridisatie, gebruikt in zeldzame gevallen bij zeer kleine afwijkingenSNP-array: genoomwijde detectie van allelpolymorfismenEmbryotransferAlleen genetisch niet-aangedane embryo’s worden geselecteerd:Bij klievingsbiopsie: verse transfer op dag 5Bij blastocystbiopsie: transfer na ontdooiing van geselecteerde embryo’s Advies Voor een afspraak of meer informatie over PGD:📞 +32 (0)2 555 64 32📧 DPI [dot] FIV [at] hubruxelles [dot] beBreng bij uw consultatie een zo volledig mogelijk medisch dossier mee. Focus Naast de klassieke indicaties kan PGD ook worden gebruikt om:Kankerpredispositiemutaties te detecterenLaat optredende aandoeningen (bv. Alzheimer) op te sporenEmbryo’s uit te sluiten zonder presymptomatische testing van de ouders (uitsluitingstest)HLA-compatibele embryo’s te selecteren voor stamceltransplantatie bij een ziek kindTot op heden is PGD succesvol toegepast bij honderden genetische aandoeningen.Het succes hangt af van de leeftijd van de patiënte, het aantal eicellen/embryo’s, het type aandoening en de diagnostische efficiëntie. Soms zijn meerdere IVF-cycli nodig. Wetenschappelijk onderzoek De volgende technologische stap is Next-Generation Sequencing (NGS), een snelle methode zonder familiale studie, geschikt voor puntmutaties, inserties, duplicaties en deleties, vooral nuttig bij meerdere genen of de-novo mutaties. Onze specialisten Het succes van PGD is sterk afhankelijk van ervaring en teamwork. Ons team past deze technologie al 25 jaar succesvol toe.Fertiliteitskliniek – Medisch Begeleide Voortplanting (MBV)Pr. Anne DELBAEREPr. Fabienne DEVREKERDr. Isabelle DUPONDDr. Asma SASSIPDG Coördinator: Mme Chantal Deleau : +32 (0)2 555 64 32, mail : DPI [dot] FIV [at] hubruxelles [dot] be (DPI[dot]FIV[at]hubruxelles[dot]be) Technisch coördinator: Mr Eric Gonzalez-MerinoDienst GeneticaKlinisch genetici:Pr. Guillaume SMITSPr. Isabelle VANDERNOOTDr. Sandra COPPENSVerantwoordelijken genetica:Adeline BUSSON  Marie-Laure GRENET  Marie BRUNEAUAlice LE MORILLON 
Pre-implantatie Genetische Diagnostiek (PGD)
Gezondheidsproblemen
Spermadonatie
Wat is een ouderschapsproject met spermadonatie? In welke gevallen ben ik betrokken?Als u een onvruchtbaar koppel bent:Het gebruik van donorsperma kan worden overwogen bij een volledige of bijna volledige afwezigheid van zaadcellen, of om de overdracht van een genetische aandoening van een mannelijke drager op zijn nageslacht te voorkomen.Als u een vrouwelijk koppel bent:Het gebruik van donorsperma is een gangbare optie om een gezin te stichten. Deze donatie maakt het mogelijk een biparentale gezinsstructuur te creëren en één of meerdere kinderen te dragen en te baren. Voor een tweede kind kan dezelfde partner de zwangerschap dragen, of kan het koppel ervoor kiezen af te wisselen.Als u een alleenstaande vrouw bent:De beslissing om een traject van alleenstaand moederschap via spermadonatie te starten, kan voortkomen uit levensomstandigheden die het moeilijk maakten een stabiele relatie op te bouwen of te behouden, of uit zorgen rond leeftijd en vruchtbaarheid.Als u twijfelt om u te engageren in solo-moederschap, of als u zich in een nog recente relatie bevindt, is het mogelijk om een vruchtbaarheidsanalyse te laten uitvoeren.Als u jonger bent dan 38 jaar, heeft u ook de mogelijkheid uw vruchtbaarheid te bewaren door uw eicellen te laten invriezen voor later gebruik (zie de rubriek over vruchtbaarheidsbehoud om “niet-medische” redenen).Anonieme spermadonor of gekende (gerichte) spermadonor?In België wordt in de meeste gevallen gebruikgemaakt van anonieme donatie. Het sperma is afkomstig van vrijwillige donors die vruchtbaar zijn, in goede fysieke en mentale gezondheid verkeren en waarvan de motivatie in overeenstemming is met het doel en de ethiek van de donatie. Deze donors ondergaan vooraf genetische en serologische onderzoeken om optimale veiligheidsvoorwaarden te garanderen voor de ontvangers.De anonimiteit van de donor wordt gerespecteerd volgens de Belgische wetgeving, zelfs wanneer de spermastalen afkomstig zijn van spermbanken buiten België.Voor onvruchtbare koppels wordt bij de matching rekening gehouden met de etnische afkomst, fysieke kenmerken en bloedgroep van de toekomstige vader.Voor vrouwelijke koppels of alleenstaande vrouwen is de matching gebaseerd op etnische afkomst. Op het gepaste moment selecteert de kliniek de meest geschikte donor.Aangezien wij, indien nodig, kunnen samenwerken met andere spermbanken die gelijkwaardige veiligheidswaarborgen bieden, is er doorgaans geen wachttijd. In geval van nood aan een donor van “extra-Europese” origine of met een zeldzame bloedgroep, kan het echter soms nodig zijn om te wachten om de beste match te vinden.Wat de veiligheid betreft: ongeacht het type donatie, anoniem of gericht, mag enkel sperma worden gebruikt dat werd ingevroren en waarvoor de donor serologische tests heeft ondergaan op het moment van invriezen en/of zes maanden later, om elk risico op infectieoverdracht te voorkomen.Ongeacht de reden van de donatie, legt de Belgische wetgeving een limiet op van zes families die gebruik mogen maken van het sperma van dezelfde donor. Zodra deze “quota” is bereikt, kunnen de resterende spermastalen nog worden gebruikt voor een nieuwe zwangerschap binnen deze zes families, op voorwaarde dat er op het moment van de aanvraag nog stalen beschikbaar zijn.Gerichte spermadonatie, waarbij de donor gekend is, is toegestaan in België. Indien u overweegt sperma te ontvangen van een door u gekozen donor, is het essentieel dat deze donor voldoet aan de psychologische en medische criteria die door de kliniek zijn vastgelegd. Na de donatie wordt de donor volgens de Belgische wetgeving vrijgesteld van elke ouderlijke verplichting en heeft hij geen enkel recht op het kind. Indien u in een ander land woont, zijn de afstammingswetten van dat land van toepassing. Begeleidingstraject Psychologisch(e) gesprek(ken)Voor elke aanvraag tot gebruik van donorgameten zijn Belgische centra wettelijk verplicht een voorafgaand psychologisch gesprek aan te bieden.In ons centrum worden systematisch één tot drie psychologische gesprekken gepland vóór de medische behandeling. U krijgt de gelegenheid om psychologen te ontmoeten die gespecialiseerd zijn in vruchtbaarheid en nauw samenwerken met uw gynaecoloog om een multidisciplinaire aanpak te garanderen. Er wordt bijzondere aandacht besteed aan vragen die specifiek zijn voor deze vorm van ouderschap, met name rond de communicatie naar de omgeving en het kind over de wijze van conceptie.Indien ons centrum om ethische redenen niet gunstig kan ingaan op uw aanvraag, zullen wij u alle nuttige informatie verstrekken om u door te verwijzen.Medisch onderzoekWanneer patiënten na reflectie beslissen om het proces voort te zetten, wordt een klassiek preconceptioneel vruchtbaarheidsonderzoek via bloedafname voorgeschreven voor de toekomstige moeder. De baarmoederholte en de doorgankelijkheid van de eileiders worden geëvalueerd. Bepaalde onderzoeken worden ook voorgeschreven aan de partner.Praktische modaliteitenAfhankelijk van het medisch onderzoek van de persoon die de zwangerschap zal dragen, wordt meestal eerst intra-uteriene inseminatie met donorsperma voorgesteld.Indien andere factoren van vrouwelijke onvruchtbaarheid worden vastgesteld of bij herhaalde mislukkingen van inseminaties, kan een in-vitrofertilisatie (IVF) worden voorgesteld. Advies Wij raden aan het zwangerschapstraject vooraf te plannen door tijdig contact op te nemen met de gynaecoloog of vroedvrouw die uw zwangerschap zal opvolgen, zodat u uw traject in de medisch begeleide voortplanting met hen kunt delen. Focus In principe hanteert ons team een leeftijdsgrens voor alleenstaande ouderschapsprojecten tussen 30 en 45 jaar.In geval van ovariële insufficiëntie is een eiceldonatie gecombineerd met spermadonatie (dubbele donatie) ook mogelijk.Mannen die anonieme donor willen worden, kunnen op consultatie komen voor louter informatieve doeleinden. Onze gespecialiseerde secretaresses staan eveneens tot uw beschikking voor vragen.Mogelijkheid om BEGECS te gebruiken voor donor-matching. Onze specialisten Geassocieerde dienstenDienst Gynaecologie-Verloskunde / FertiliteitskliniekAlle leden van het MBV-team (Medisch Begeleide Voortplanting) behandelen aanvragen voor anonieme of gerichte spermadonatie.. Voor kandidaat-donoren:Dr. Isabelle DUPONDDr. Catherine HOUBADr Fabienne DEVREKER Team van psychologen:Chantale LaruelleIsabelle PlaceDenis Walravens 
Spermadonatie
Gezondheidsproblemen
Eiceldonatie
Wat is eiceldonatie? Eiceldonatie bestaat sinds 1984 in het Erasme-ziekenhuis en heeft tot op heden duizenden vrouwen wereldwijd geholpen om moeder te worden. In België, volgens de wet op Medisch Begeleide Voortplanting (MBV), aanvaarden centra aanvragen tot de leeftijd van 45 jaar en kan de donatieprocedure plaatsvinden tot 47 jaar.In welke gevallen kom ik in aanmerking?Eiceldonatie wordt voorgesteld wanneer de oorzaak van uw infertiliteit een zeer lage eicelkwaliteit is, ondanks het feit dat u nog menstruele cycli heeft (dit wordt ovarieel falen of ovariuminsufficiëntie genoemd), of wanneer uw eierstokken geen follikels meer bevatten en niet langer functioneren (menopauze).Sommige patiënten kiezen voor eiceldonatie om de overdracht van een genetische aandoening aan hun nageslacht te vermijden.Wie zijn de donoren?Vrouwen die zich spontaan aanmelden bij Erasme of bij de eicelbank Gametia.Vrouwen die gemotiveerd zijn door een naaste die eiceldonatie nodig heeft en die hun eicellen willen schenken aan de MCH-bank van Erasme. Hun eicellen, verkregen na een stimulatiecyclus, worden anoniem verdeeld onder meerdere vrouwen met dezelfde indicatie als hun vriend(in)/familielid. Hun naaste kan op zijn beurt anoniem meerdere opeenvolgende donaties ontvangen. Dit noemen wij een kruisdonatie.Elke vrouw die eiceldonatie nodig heeft, kan zich inschrijven op een wachtlijst. De meeste vrouwen verkiezen echter zelf een donor aan te brengen om de wachttijd en de kosten te beperken en hun slaagkansen te verhogen.Gerichte donatieGerichte donatie is ook mogelijk in de Fertiliteitskliniek van het Erasme Ziekenhuis. In dit geval ontvangt u uitsluitend de eicellen van uw eigen donor, bijvoorbeeld een zus, vriendin of nicht, wanneer genetische afstamming belangrijk voor u is.Anonieme donatieVolgens de Belgische wet is anonimiteit definitief. Dit betekent dat ook uw kind op volwassen leeftijd de identiteit van de donor niet kan achterhalen.Koppels kiezen voor anonieme donatie omdat zij vinden dat de rol van de donor duidelijker blijft wanneer er geen biologische of relationele band bestaat.Bij anonieme kruisdonatie is herhaaldelijke toegang tot eicellen mogelijk, wat de kans op zwangerschap verhoogt in vergelijking met gerichte of eenvoudige anonieme donatie.Fysieke kenmerken van de vrouw/het koppel worden geregistreerd om een passende match tussen donor en ontvanger te maken. Begeleiding en zorg Criteria voor donorenAnonieme donoren: 20–34 jaar (boven 35 jaar daalt de ovariumrespons en het succes).Gerichte donatie: tot 38 jaar, met minstens één eigen kind.Medisch onderzoek van de donorEvaluatie van de ovariële reserve (bloedonderzoek en echografie).Gynaecologische evaluatie van contra-indicaties en uitleg over de behandeling.Genetisch consult om overdraagbare aandoeningen uit te sluiten.Er is een vergoeding voorzien om de verplaatsingskosten en de consultatietijd te compenseren die nodig zijn voor de evaluatie en de ovariële stimulatie.Volgens de Belgische wet is een voorafgaand psychologisch gesprek verplicht voor elke gametendonatie. Dit gesprek waarborgt motivatie, geïnformeerde toestemming en afwezigheid van druk.In ons centrum is minstens één psychologisch gesprek verplicht, met mogelijkheid tot verdere begeleiding tijdens en na de behandeling of zwangerschap.Behandeling en slaagkansenDe donor ondergaat een gecontroleerde ovariumstimulatie, vergelijkbaar met een klassieke IVF-behandeling.De ontvanger krijgt oestrogeen en progesteron voor de rijping van het endometrium. Bij zwangerschap wordt de behandeling gedurende 3 maanden voortgezet.Steeds meer wetenschappelijke gegevens pleiten voor embryotransfer in een natuurlijke cyclus. Het embryo wordt dan ingevroren en vijf dagen na de ovulatie van de ontvanger teruggeplaatst.De zwangerschapskans per poging is doorgaans hoger dan bij klassieke IVF. De belangrijkste bepalende factor is de leeftijd van de donor.Welke ondersteuning kan ik krijgen?Psychologische begeleiding helpt bij het omgaan met emotionele belasting door infertiliteit en MBV, met aandacht voor het toekomstige kind.Gespecialiseerde fertiliteitspsychologen werken samen met uw gynaecoloog voor een multidisciplinaire aanpak.Vragen over communicatie met de omgeving en het kind krijgen bijzondere aandacht.Fertidata Een nationale Belgische applicatie beheerd door Sciensano die het aantal gezinnen per donor beperkt tot zes. Advies Anonieme kruisdonatie biedt de hoogste slaagkans tegen de laagste kost, maar vereist openheid over infertiliteit en verwerking van genetisch ouderschap. Ons medisch-psychologisch team kan hierbij begeleiden. Focus Samenwerking met eicelbank GametiaSamenwerkingen met Cryos en Fertibank  Wetenschappelijk onderzoek Embryotransfer in natuurlijke cycliStudie naar endometrium-luteïnisatie met progesteron zonder ovulatiepiek (Dr Amirgholami- Prof Delbaere)  Onze specialisten Kruisdonatie wordt in België uitsluitend uitgevoerd in het ErasmeziekenhuisGenetische matching mogelijk via Begecs.Geassocieerde dienstenAdministratief contact: Linda GouinDienst Gynaecologie-VerloskundePr. Anne DELBAEREPr. Fabienne DEVREKERDr. Soraya AMIRGHOLAMIDr. Catherine HOUBADr. Caroline LECOCQ PsychologenDienst GeneticaKlinisch genetici:Pr. Guillaume SMITSPr. Isabelle VANDERNOOTDr. Sandra COPPENSVerantwoordelijken genetica:Adeline BUSSON  Marie-Laure GRENET  Marie BRUNEAUAlice LE MORILLON 
Eiceldonatie
Gezondheidsproblemen
Vruchtbaarheidsbehoud om medische redenen
Wat is Vruchtbaarheidsbehoud om medische redenen? Vruchtbaarheidsbehoud om medische redenen wordt aangeboden wanneer een ziekte of de behandeling ervan de vruchtbaarheid in gevaar kan brengen. Bepaalde behandelingen zoals ovariale of testiculaire chirurgie, chemotherapie, radiotherapie of bepaalde genetische ziekten kunnen de eierstokken of testikels beschadigen. Het gaat vaak om kankerbehandelingen die schadelijk kunnen zijn voor de vruchtbaarheid. Deze behandelingen worden “gonadotoxisch” genoemd.In dit kader wordt aanbevolen om, indien mogelijk vóór de behandeling, een vruchtbaarheidsbehoud te plannen. De tak van de geneeskunde die de risico’s voor de vruchtbaarheid beoordeelt en technieken voor behoud bij kanker voorstelt, wordt oncofertiliteit genoemd. Oncofertiliteit betreft vrouwen en mannen in vruchtbare leeftijd, maar ook adolescenten en kinderen.Het is ook belangrijk te weten dat sommige niet-kankerachtige ziekten, zoals goedaardige hematologische ziekten (bijv. sikkelcelziekte) of auto-immuunziekten, ook gonadotoxische behandelingen vereisen. Sommige genetische ziekten kunnen gepaard gaan met voortijdige ovariale insufficiëntie of een risico op testiculaire insufficiëntie. In deze gevallen kan vruchtbaarheidsbehoud eveneens worden overwogen. Ook kan vruchtbaarheidsbehoud worden overwogen wanneer een chirurgische behandeling het ovariumreserve kan verminderen, zoals bij endometriosechirurgie.Het RIZIV vergoedt slechts een deel van deze indicaties. De zorg Verschillende methoden voor cryopreservatie van gameten worden al ongeveer twintig jaar aangeboden in het Erasmeziekenhuis. Cryopreservatie is een techniek waarmee menselijke cellen en weefsels, inclusief eicellen, sperma en ovariumweefsel, langdurig kunnen worden bewaard bij -72°C.Vruchtbaarheidsbehoud bij jonge meisjes en vrouwen: Eicel- en/of embryobevatting Als u een jonge vrouw bent en de gonadotoxische behandeling enkele weken kan worden uitgesteld, kan een ovariale stimulatie worden overwogen om eicellen te oogsten via transvaginale punctie. Afhankelijk van uw wens kunnen deze eicellen worden ingevroren zoals ze zijn en/of worden bevrucht met het sperma van uw partner of van een donor. De eicellen worden 10 jaar bewaard en de embryo’s gedurende 5 jaar. De bewaartermijn kan op uw verzoek worden verkort of verlengd. In geval van toekomstige onvruchtbaarheid kunnen deze eicellen of embryo’s worden ontdooid en gebruikt voor een zwangerschap. Zoals bij elke voortplantingsprocedure kan het succes van deze procedure echter niet worden gegarandeerd. Het RIZIV vergoedt deze procedure tot 37 jaar. In België is de maximale leeftijd voor het bevruchten van eicellen 45 jaar en voor embryo-overdracht 47 jaar.Bewaring van ovariumweefselWanneer de gonadotoxische behandeling dringend moet worden gestart, al gestart is of bij adolescenten en kinderen, bestaat een alternatief voor eicelbehoud uit het oogsten van een ovariumfragment of een volledig ovarium via laparoscopie onder algehele anesthesie. Het doel is het cryopreserveren van ovariumweefselfragmenten, die een groot aantal eicellen bevatten. Deze procedure kan worden aangeboden tot 36 jaar. De bewaartermijn van ovariumweefselfragmenten is 10 jaar en kan op verzoek worden verkort of verlengd. Bij wens voor zwangerschap na herstel van de ziekte, en indien de vruchtbaarheid onherstelbaar is aangetast, kan het ovariumweefsel worden getransplanteerd om de vruchtbaarheid te herstellen. Voor de transplantatie zijn analyses nodig om de aanwezigheid van tumorcellen uit te sluiten. De transplantatie moet plaatsvinden vóór 45 jaar. In België is de maximale leeftijd voor het bevruchten van eicellen uit getransplanteerd weefsel 45 jaar en voor embryo-overdracht 47 jaar. Wereldwijd zijn al meer dan 200 kinderen geboren met deze techniek, waaronder meerdere in het Erasmeziekenhuis. Het succes kan echter niet worden gegarandeerd en de techniek wordt als innovatief beschouwd.Vruchtbaarheidsbehoud bij jonge jongens en mannenSperma-preservatieCryopreservatie van rijpe zaadcellen uit ejaculaat (door masturbatie) bestaat al vele jaren en is een eenvoudige methode om de mannelijke vruchtbaarheid op lange termijn te bewaren.Afhankelijk van uw diagnose en de urgentie van de behandeling, krijgt u meerdere afspraken (meestal 3) in het andrologisch laboratorium om meerdere monsters te bewaren gedurende 10 jaar, met mogelijkheid tot verkorting of verlenging op verzoek. Bij infertiliteit na gonadotoxische behandeling kan het ingevroren sperma worden gebruikt om een zwangerschap bij uw partner te verwezenlijken. Afhankelijk van de kwaliteit en het aantal monsters, kan kunstmatige inseminatie of IVF met ICSI worden overwogen. Indien sperma via ejaculatie niet verkregen kan worden, kan een testisbiopsie onder algehele anesthesie worden uitgevoerd.Bij kinderen is het ook mogelijk testisweefsel te oogsten en bewaren in samenwerking met andere ziekenhuizen. Momenteel blijft deze techniek experimenteel en is er nog geen zwangerschap verkregen uit testisweefsel bij kinderen. Advies Voorafgaand aan uw behandeling of bij de diagnose van een ziekte, is het belangrijk met uw behandelend arts te bespreken wat de mogelijke impact op de vruchtbaarheid is. U kunt worden doorverwezen naar een van onze specialisten in vruchtbaarheidsbehoud, die u informeert over de mogelijkheden volgens uw persoonlijke situatie.In België kan, onder bepaalde voorwaarden, een vruchtbaarheidsbehoudprocedure worden terugbetaald door het RIZIV bij vrouwen jonger dan 38 jaar en mannen jonger dan 45 jaar, indien zij verzekerd zijn bij een ziekenfonds.
Vruchtbaarheidsbehoud om medische redenen
Gezondheidsproblemen
Vruchtbaarheidsbehoud omwille van de leeftijd (Age-Banking)
Wat is vruchtbaarheidsbehoud omwille van de leeftijd? In tegenstelling tot mannen, die tot op latere leeftijd vruchtbaar kunnen blijven, wordt een vrouw geboren met een vooraf bepaald aantal eicellen dat langzaam afneemt met de tijd. Met de leeftijd neemt ook de kwaliteit van de eicellen af, wat leidt tot verminderde vruchtbaarheid en dus een lagere kans op zwangerschap vanaf ongeveer 30 jaar, met een sterkere afname vanaf 35 jaar.In de huidige wereld willen vrouwen (en mannen ook) om verschillende redenen steeds later kinderen krijgen: genieten van het leven voordat ze een gezin stichten, de juiste partner ontmoeten, of economische en professionele beperkingen.Er is ook veel onbekendheid over de evolutie van de vruchtbaarheid bij vrouwen. Velen denken dat de geneeskunde effectief zal zijn bij leeftijdsgerelateerde onvruchtbaarheid, wat niet helemaal klopt, aangezien alleen anonieme eiceldonatie hierbij kan helpen. Het idee van eicelbehoud is een “zelf-donatie” voor de toekomst te plannen, met als voordeel dat de genetische link behouden blijft. Begeleiding en zorg EicelvitrificatieDeze snelle invriestechniek maakt het mogelijk om rijpe eicellen, verzameld na ovariumstimulatie, intact te bewaren voor toekomstig gebruik. Deze eicellen worden later bevrucht met de zaadcellen van de partner (of een donor). De in het laboratorium verkregen embryo’s worden één per cyclus in de baarmoeder geplaatst, met zwangerschapskansen die gelijk zijn aan die op het moment van invriezen.In het Erasmeziekenhuis voeren wij deze procedure uit tot de dag vóór uw 39e verjaardag, maar eicelbehoud wordt best uitgevoerd vóór uw 36e om u de beste zwangerschapskansen te geven. De ideale leeftijd voor deze procedure is rond 32-33 jaar, vooral als u meerdere kinderen wilt: het eerste kind komt waarschijnlijk spontaan, maar u hebt mogelijk uw ingevroren eicellen nodig voor het tweede.De verzamelde en ingevroren eicellen worden gedurende 10 jaar bewaard, wat op uw verzoek kan worden verkort of verlengd. Voor het gebruik van deze eicellen voor een gezinsproject geldt in België echter een maximumleeftijd: 45 jaar voor de aanvraag tot bevruchting en 47 jaar voor de embryotransfer.In de praktijk moet u contact opnemen met de kliniek vóór uw 38e verjaardag om afspraken met de arts en psycholoog te plannen. Zij evalueren uw verzoek, definiëren uw verwachtingen en de opties voor het gebruik van de gameten, en geven u alle informatie en tests die nodig zijn voordat de procedure kan worden overwogen.Wat u moet weten:Deze procedure wordt niet volledig door de mutualiteit vergoed: de kosten van ovariumstimulatie en invriezen van eicellen in het laboratorium zijn volledig voor uw rekening, tussen 2.500 en 4.000 € afhankelijk van uw persoonlijke situatie.Als uw ovariumreserve al verminderd is, kan het nodig zijn meerdere stimulatiecycli uit te voeren om het ideale aantal van 20 eicellen in voorraad te verkrijgen (90% kans op een kind later).Vanaf het tweede jaar van bewaring zijn er “bewaar-kosten” die eveneens voor uw rekening zijn. Een gedetailleerde kostenraming wordt tijdens de consultatie gegeven.ZaadcelbehoudCryopreservatie van rijpe zaadcellen verkregen via masturbatie bestaat al vele jaren en is een “eenvoudige” methode om de mannelijke vruchtbaarheid op lange termijn te behouden.De meest voorkomende niet-medische reden is een vasectomie.U krijgt vervolgens één of meerdere afspraken (meestal 1 tot 3) in het andrologielaboratorium om meerdere monsters te verzamelen, die gedurende 10 jaar bewaard worden, met de mogelijkheid tot verkorten of verlengen op uw verzoek. De jaarlijkse bewaarkosten zijn voor uw rekening.Afhankelijk van de kwaliteit en het aantal monsters kunnen kunstmatige inseminaties of IVF met ICSI bij uw partner later worden overwogen. Advies Omgekeerde gezinsplanningHet is mogelijk om op elke leeftijd een afspraak te maken met een van onze gespecialiseerde artsen en/of psychologen voor gepersonaliseerde informatie over uw toekomstige vruchtbaarheid en aanbevelingen voor de planning van uw gezin. Focus Evaluatie en advies over vruchtbaarheid: zowel voor vrouwen als mannen is het mogelijk om een beoordeling van uw huidige vruchtbaarheid te krijgen en de waarschijnlijke evolutie in de komende jaren te kennen. Voor mannen betekent dit een sperma-analyse; voor vrouwen een Anti-Mülleriaanse Hormoonbepaling en het tellen van follikels via gynaecologische echografie. Wetenschappelijk onderzoek Infertility ConsortiumEvaluatie van de vraag naar AGE-banking in de Belgische bevolking, bijdrage van de procedure aan geboortepercentages, en reflectie over solidaire vergoeding van de procedure.Dr Catherine HOUBA & Prof Anne DELBAERE Onze specialisten Het Erasmeziekenhuis loopt voorop op het gebied van eicelinvriestechnieken dankzij talrijke internationaal erkende onderzoeksprojecten van het ULB Laboratorium en Prof Demeestere.Bijbehorende dienstenContact voor informatie:Telefoon: 02/555 36 89, maandag tot vrijdag, 8u30 – 12u30E-mail: secmed [dot] fiv [at] hubruxelles [dot] beVoor afspraak:Telefoon: 02/555 48 57Gynaecologie-ObstetrieProf Anne DELBAEREDr Catherine HOUBADr Isabelle DUPONTDr Fabienne DEVREKERDr Serge DELATHOUWERPsychologenteam:Chantale LARUELLEIsabelle PLACEDenis WALRAVENS
Vruchtbaarheidsbehoud omwille van de leeftijd (Age-Banking)
Diensten
Neuropsychologie en logopedie
Onze rol Image De dienst Neuropsychologie en Logopedie van het H.U.B verenigt de neuropsychologen, logopedisten, psychologen en neurolinguïsten van het Erasmeziekenhuis, het Jules Bordet Instituut en het Universitair Kinderziekenhuis (HUDERF). De dienst zorgt voor patiënten van alle leeftijden, van baby’s en kinderen tot volwassenen en bejaarden. De dienst stelt diagnoses bij neuropsychologische en logopedische problemen en/of organiseert revalidatie/heraanpassing bij gebreken. Onze medewerkers zijn actief in diverse medische diensten om hulp te bieden aan patiënten met stoornissen op meerdere domeinen, zoals aandacht, taal, geheugen, redeneren, perceptie, slikken, spraak en stem. De dienst is georganiseerd in drie sectoren: cognitie bij baby-kind-adolescent; cognitie bij volwassene-bejaarde; slikken-stem-spraak.   Onze specialisaties In hospitalisatieomstandigheden bieden wij twee activiteitencategorieën aan: beoordeling of diagnose van moeilijkheden; revalidatie/heraanpassing bij logopedische en neuropsychologische gebreken die volgen op een letsel (kwetsuur, trauma), een cerebrale disfunctie of een neurologische ontwikkelingsstoornis. Onze medewerkers zijn actief in neurologie, fysische geneeskunde en readaptatie, neuropediatrie, geriatrie, pedopsychiatrie, KNO, neurochirurgie, …  In poliklinische omstandigheden verzorgen wij patiënten met hun neuropsychologische of logopedische problemen in het Geriatrische Dagziekenhuis, in het Centrum voor Ambulante Neurologische Functionele Readaptatie (C.R.F.N.A.), in het Centrum voor Neurologische Functionele Readaptatie bij Kinderen (C.R.F.N.I.) of het Centrum Leren, Groeien en Worden. De neuropsychologen treden op bij cognitieve, gedrags- en emotionele aspecten. Zij informeren de patiënt en diens naasten over de link tussen de geëvalueerde cognitieve en gedragsdisfuncties, en over de huidige en toekomstige repercussies ervan in het dagelijkse en professionele leven. Zij houden rekening met de psycho-affectieve, sociale en omgevingscontext om het belang van beperkingen en handicaps zo goed mogelijk te begrijpen; zij stellen ook individuele therapeutische indicaties voor.  De logopedisten realiseren evaluaties en heropvoeding bij taalproblemen (taalontwikkelingsstoornissen, dyslexie, afasie), spraakproblemen (dysartrie, anartrie), stemproblemen (dysfonie), slikproblemen (dysfagie) en gezichtsstoornissen (parese, verlamming) van patiënten met cerebrale parese en/of met neurologische en neuro-ontwikkelingsstoornissen.  Onze team Image Onze artsen specialisten Onderzoek De dienst Neuropsychologie en Logopedie van het H.U.B faciliteert de ontwikkeling van de onderzoeksactiviteit en de samenwerking met faculteitsstructuren van de ULB en van de VUB. De dienst is ook betrokken bij nationale en internationale samenwerkingen. Meerdere medewerkers voeren onderzoek op de domeinen neuropsychologie en logopedie; zij publiceren in internationaal befaamde vakbladen.   Image Onderwijs Meerdere medewerkers van de dienst doceren aan de universiteit of aan de hogeschool. Elk jaar opnieuw lopen vele studenten klinische stages binnen de dienst, in het kader van hun studies Neuropsychologie of Logopedie.   Publicaties COVCOG: Immediate and long-term cognitive improvement after cognitive versus emotion management psychoeducation programs - a randomized trial in covid patients with neuropsychological difficulties. Schrijvers : Willems S, Didone V, Cabello Fernandez C, Delrue G, Slama H, Fery P, Goin J, Della Libera C, COVCOG Group, Collette FKrant: BMC Neurology, 2023  15 Januari 2024 Acoustic Analysis of Voluntary Coughs, Throat Clearings, and Induced Reflexive Coughs in a Healthy Population Schrijvers : Mootassim-Billah S, Schoentgen J, De Bodt M, Roper N, Digonnet A, Le Tensorer M, Van Nuffelen G, Van Gestel DKrant: Dysphagia, 2021 15 Januari 2024 Unraveling the Cognitive-Motor Interaction in Individuals With Amnestic Mild Cognitive Impairment Schrijvers : Gaillardin F, Bier JC, De Breucker S, Baudry SKrant: J Neurol Phys Ther, 2022 15 Januari 2024 Resting-state functional brain connectivity is related to subsequent procedural learning skills in school-aged children Schrijvers : Van Dyck D, Deconinck N, Aeby A, Baijot S, Coquelet N, Trotta N, Rovai A, Goldman S, Urbain C, Wens V, De Tiège X.Krant: Neuroimage, 2021
Neuropsychologie et logopédie