Information
Algemene verdoving
Image Bereid u goed voor op de ingreep Image De dag voor de ingreep Image De dag van de ingreep
Rich page
Alle evenementen
Health issues
Allergologie 
Qu’est-ce que les allergies ? Image FR Does your child have a blocked nose,  sneezing fits or itching eyes? If so, your child may be allergic to pollen or dust mites.   Does your child have difficulty breathing, a persistent cough or is perhaps regularly diagnosed with bronchitis or bronchiolitis?  If so, your child may have asthma.   Does your child systematically have a skin reaction, bloating, stomach pain or even more serious reactions after eating a particular food? If so, your child may have an allergy or food intolerance.   Don’t hesitate to make an appointment with our pneumo-allergology service if you think one of these scenarios matches your situation.     Prise en charge Lors de la consultation, le médecin établira premièrement une anamnèse (historique des antécédents médicaux) détaillée du problème de santé de votre enfant. Par la suite, des examens complémentaires peuvent être proposés comme des tests d’allergie (tests cutanés ou dosage d’anticorps dans le sang), des épreuves respiratoires (pour les enfants à partir de 6 ans) et des tests de provocation orale (plus spécifiquement pour l’allergie alimentaire ou médicamenteuse). Ces tests permettent de confirmer le diagnostic ou de suivre l’évolution de la maladie de votre enfant. Enfin, un traitement et des conseils vous seront prescrits. Parfois, des avis à d’autres spécialistes sont demandés (diététiciens, dermatologues, ophtalmologues, ORL, …) pour optimaliser la prise en charge de votre enfant.  Conseils Si vous suspectez une allergie alimentaire grave ou une crise d’asthme sévère, rendez-vous aux urgences ou chez votre médecin ou pédiatre traitants pour recevoir les premières lignes de traitements et premiers conseils. Les délais pour nos consultations sont malheureusement parfois longs ; les médecins de 1ere ligne sont là pour vous épauler le temps d’attendre votre 1er RDV en penumo-allergologie.  Recherche  A l’H.U.B, et plus particulièrement à l’Hôpital Erasme, nous avons développé une expertise concernant la prise en charge de l’allergie alimentaire. Votre enfant sera vue en consultation conjointe d’allergologie alimentaire par le pédiatre allergologue et la diététicienne spécialisée en allergologie. Nous proposons des diagnostics précis et sûrs de l’allergie alimentaire afin de ne pas imposer un régime d’éviction de l’aliment si ce n’est pas nécessaire. Pour ce faire, nous faisons passer un test de provocation orale à votre enfant, en lui proposant de manger l’aliment suspect d’allergie, à dose croissante, à l’hôpital, afin de mettre en évidence les réactions allergiques et de les traiter adéquatement. En effet, les tests cutanés et dosages d’anticorps sanguins ne permettent pas toujours d’établir le diagnostic de manière sûre. Ce test de provocation orale nous en donne la certitude. Après avoir établi le diagnostic de l’allergie alimentaire de votre enfant, nous pouvons vous proposer une réintroduction de l’allergène au domicile suivant un protocole bien établi et personnalisé à votre enfant afin de le désensibiliser de son allergie ; le but est donc de ne plus le rendre allergique à cet aliment. Nos spécialistes Services associés
Allergologie 
Health issues
Alvleesklier
Wat is alvleesklierkanker? Kanker van de pancreas (alvleesklier) is de vierde doodsoorzaak door kanker. De voorbije jaren is de incidentie van deze kanker voortdurend toegenomen. We tellen nu 10-12 gevallen per 100.000 personen. Pancreas- of alvleesklierkanker ontwikkelt zich vanuit zogenaamde pre-kankerlaesies, waarvan sommige zich manifesteren als cystes in de pancreas. Naast een vorm van erfelijke aanleg zijn roken, diabetes, alcoholgebruik en obesitas risicofactoren voor deze kanker. Behandeling Wij hebben in onze instellingen het ‘Fast Track’-systeem ontwikkeld, meer bepaald een zorgtraject dat is afgestemd op snelle screening en diagnose bij elke persoon met klinische vermoedens van een pancreaskanker (wegens een niet te verklaren gewichtsverlies, geelzucht, buikpijn, diabetes de novo/gedecompenseerd) of radiologisch vermoeden, of in het kader van screening bij mensen met verhoogd pancreaskankerrisico (familiegeschiedenis, erfelijke chronische pancreatitis, ...). Na de diagnose van een pancreaskanker wordt een volledige stand van zaken opgesteld en besproken in het multidisciplinaire team, om de behandeling te oriënteren. Als de pancreaskanker wordt geëvalueerd als gelokaliseerd en verwijderbaar, kan pancreaschirurgie overwogen worden, eventueel na een inductiebehandeling (chemo- en/of radiotherapie). Indien de tumor niet verwijderbaar is of uitzaaiingen vertoont, wordt chemotherapie voorgesteld, eventueel in het kader van onderzoeksprotocollen. In België is de pancreaschirurgie sinds juli 2019 gecentraliseerd in 15 ziekenhuizen met de hiertoe vereiste ervaring (waarvan 6 Franstalige centra) en met een hoog aantal alvleesklieringrepen: dit met de bedoeling de kwaliteit van de zorg te blijven verbeteren. Het Erasmeziekenhuis is het belangrijkste Franstalige centrum wat betreft aantal pancreasoperaties per jaar. Onderzoek Het H.U.B is actief in de ontwikkeling van nieuwe therapeutische benaderingen en ligt ook aan de basis van een multicentrisch onderzoek (STEREOPAC) dat de impact van stereotactische (tumorgerichte) radiotherapie evalueert na neoadjuvante chemotherapie in de gelokaliseerde pancreaskanker. De dienst Digestieve oncologie is verbonden met het LGE (Laboratoire de Gastroentérologie expérimentale) van de geneeskundefaculteit van de ULB en met het GI Lab van het Jules Bordet Instituut waar diverse onderzoeksprojecten worden gevoerd, meer bepaald met betrekking tot de immunomoleculaire impact van de behandelingen tegen pancreaskanker. Sommige van onze artsen maken deel uit van diverse nationale en internationale expertgroepen: Belgian Group of Digestive Oncology, Belgian Pancreatic Group, Belgian Pancreatic Cancer Group, European Society of Digestive Oncology en European Society of Gastrointestinal Endoscopy. Onze specialisten Image Multidisciplinaire bilio-pancreatische pathologiegroep Aanverwante diensten Publicaties Preoperative treatment with mFFX or GemNab and iHDSBRT (STEREOPAC trial) Schrijvers : Bouchart et al Krant : BMC Cancer NAC associated with iHD-SBRT does not increase complications after PD Schrijvers : Navez J et al Krant: J Surg Oncol Stratification of Pancreatic Ductal Adenocarcinomas Based on Tumor and Microenvironment Features Schrijvers : Puleo et al Krant : Gastroenterology Assessment of response to chemotherapy in pancreatic ductal adenocarcinoma: Comparison between diffusion-weighted MR quantitative parameters and RECIST Schrijvers : Bali et al Krant : Eur J Radiol
Alvleesklier
Health issues
Alzheimer (ziekte van)
Wat is de ziekte van Alzheimer? De ziekte van Alzheimer is een progressieve neurodegeneratieve aandoening die voornamelijk het geheugen aantast, maar ook het taalvermogen, het denken, het redeneren en het vermogen om dagelijkse handelingen uit te voeren. Het is de meest voorkomende oorzaak van dementie bij ouderen. De ziekte evolueert langzaam over meerdere jaren en leidt tot een geleidelijk verlies van autonomie.Alzheimer, geheugenstoornissen en normaal ouder worden: het verschil makenAf en toe een naam of afspraak vergeten kan deel uitmaken van normaal ouder worden. Wanneer iemand echter recente gebeurtenissen vergeet, de weg kwijt raakt op vertrouwde plaatsen of voortdurend dezelfde vragen herhaalt, kan dit een teken zijn van een pathologische stoornis. Normaal ouder worden leidt niet tot verlies van autonomie, in tegenstelling tot de ziekte van Alzheimer.Waarom is een medische diagnose essentieel?Een vroege diagnose maakt het mogelijk om:De ondervonden moeilijkheden te begrijpenHet dagelijks leven beter te organiserenToegang te krijgen tot behandelingen (medicamenteus of niet) om de evolutie van de ziekte te vertragenBegeleiding te krijgen voor de patiënt en zijn/haar naastenOp termijn deel te nemen aan onderzoeksprotocollen en klinische studies Symptomen, oorzaken en risicofactoren Cognitieve, gedragsmatige en functionele symptomenCognitief: geheugenverlies, problemen met oriëntatie, spreken, begrijpen of plannenGedragsmatig: prikkelbaarheid, angst, depressie, agitatie, mogelijke hallucinatiesFunctioneel: verlies van autonomie in dagelijkse activiteiten (financiën beheren, maaltijden, verplaatsingen, hygiëne, …)Bekende biologische mechanismen (eiwitten, neurodegeneratie – vereenvoudigd)Geïdentificeerde risicofactorenRol van slaap, levensstijl en omgevingsfactorenDe ziekte houdt verband met de ophoping van twee abnormale eiwitten in de hersenen: bèta-amyloïde, dat plaques vormt, en tau, dat zich ophoopt in neuronen. Deze afzettingen verstoren de communicatie tussen cellen en veroorzaken hun degeneratie.Leeftijd (belangrijkste factor)Familiale voorgeschiedenis en genetica (APOE ε4)Cardiovasculaire factoren (hypertensie, diabetes, cholesterol, obesitas)Tabaks- of alcoholgebruikSedentaire levensstijlSociale isolatieHoofdtrauma’sSlaapstoornissen of depressieGehoor- of gezichtsverliesLuchtvervuilingEen slechte slaapkwaliteit, een onevenwichtige voeding, een sedentaire levensstijl of blootstelling aan vervuiling kunnen een rol spelen bij het ontstaan of de verergering van de stoornissen. Omgekeerd zijn fysieke activiteit, cognitieve stimulatie en sociale interactie beschermend. Kerncijfers en prevalentie in België Ongeveer 200.000 mensen leven momenteel met dementie in België, en sinds 2019 is dit de belangrijkste doodsoorzaak in het land geworden.De ziekte van Alzheimer vertegenwoordigt ongeveer 70% van de gevallen van dementie.Dit aantal zou tegen 2050 kunnen verdubbelen door de vergrijzing van de bevolking en de toename van risicofactoren. De maatschappelijke impact is aanzienlijk: verlies van autonomie, overbelasting van mantelzorgers en stijgende kosten voor het gezondheidszorgsysteem.(bronnen: Sciensano, WHO). Vroegtijdige Alzheimer: een nog weinig bekende realiteit Een vorm die vóór 65 jaar voorkomtDe ziekte van Alzheimer kan vroeger optreden, soms al vanaf de veertig of vijftig jaar. Men spreekt dan van een vroege vorm. Deze treft ongeveer 6 tot 9% van de patiënten (bron: KCE Report 2021).Specifieke uitdagingen (diagnose, beroepsleven, gezin)Frequent vertraagde diagnose (symptomen worden toegeschreven aan stress of depressie)Grote impact op beroeps- en gezinslevenProblemen met administratieve erkenning (pensioen, verzekering, sociale rechten)Belang van een gestructureerd en gespecialiseerd zorgtrajectEen gestructureerde, multidisciplinaire en vroege begeleiding is essentieel: neuroloog, neuropsycholoog, maatschappelijk werker, ondersteuning van mantelzorgers, deelname aan onderzoeksprogramma’s. Onze specialisten Onze specialisten Prof. Mélanie StraussAcademisch verantwoordelijke van de Geïntegreerde Geheugenkliniek (CIMe)Verantwoordelijke van de Functionele Eenheid Slaap bij Volwassenen (SomA)FunctieNeuroloog, ziekenhuisprofessorSpecialist in cognitieve neurowetenschappenSpecialist in slaap en waakzaamheidFNRS-onderzoeker Dr. Jean-Christophe BierVerantwoordelijke van de Geïntegreerde Geheugenkliniek (CIMe)Lid van het ethisch comité van het universitair ziekenhuis HUBVoorzitter van de Klinische Cel voor Ethische Reflectie - ErasmeFunctieNeuroloog, adjunct-kliniekhoofdSpecialist in cognitieve neurowetenschappen en gedragsstoornissen Klinisch onderzoek en innovatie: het REMEMBER-project De ziekte van Alzheimer begrijpen en anticiperenDoelstellingen van het REMEMBER-projectHet REMEMBER-project, gedragen door de Geïntegreerde Geheugenkliniek (CIMe) van het Erasme Ziekenhuis, heeft als doel de oorsprong van de ziekte van Alzheimer beter te begrijpen, vroege tekenen te identificeren nog vóór duidelijke geheugenproblemen optreden, en nieuwe niet-medicamenteuze therapeutische benaderingen te ontwikkelen. Concreet gebeurt dit via de opbouw van een grote patiënten-cohort die in de tijd wordt opgevolgd, met een uitgebreide evaluatie die hersenbeeldvorming, geheugentests, biologische analyses en slaapregistraties combineert.Slaap, geheugen en Alzheimer: een onafscheidelijk trioVandaag weten we dat slaap niet enkel een rustmoment is. Het speelt een fundamentele rol in geheugenconsolidatie en in het reinigen van de hersenen, met name via een systeem dat het “glymfatische” systeem wordt genoemd, dat vooral actief is tijdens de diepe slaap. Wanneer deze slaap verstoord is, verwijdert de hersenen bepaalde eiwitten minder efficiënt, zoals bèta-amyloïde en tau-eiwit, die zich abnormaal opstapelen bij de ziekte van Alzheimer. Het REMEMBER-project wil onder meer dit verband beter meten tussen slechte slaapkwaliteit, geheugenverlies en het ontstaan van karakteristieke hersenletsels.Waarom is dit belangrijk?Om risicopersonen beter te identificeren vanaf de eerste tekenen (lichte geheugenstoornissen, slapeloosheid, angst…) en snel aanpasbare risicofactoren aan te pakkenOm het ziekteverloop gepersonaliseerd op te volgenOm innovatieve benaderingen te testen, zoals auditieve stimulatie tijdens diepe slaap (CLAS) of het gebruik van immersieve virtuele realiteitWat verandert dit voor patiënten?Een meer nauwkeurige cognitieve en biologische evaluatie, uitgevoerd over enkele dagenSnellere zorg met een gepersonaliseerd behandelplanMogelijkheid om deel te nemen aan klinische studies of nieuwe therapieën te krijgenBetere informatie en langdurige begeleiding, samen met de familieEen project ondersteund door het Erasme FondsHet Erasme Fonds voor medisch onderzoek is een sleutelspeler in dit project. Dankzij deze steun kon de REMEMBER-cohort worden opgestart in een gestructureerde, innovatieve en mensgerichte omgeving. Het fonds financiert ook complexe analyses, gespecialiseerde apparatuur (zoals draagbare elektro-encefalografie) en onderzoekers die dagelijks betrokken zijn bij het onderzoek. De Geïntegreerde Geheugenkliniek Een innovatieve structuur ten dienste van patiënten, hun naasten en onderzoekGeconfronteerd met de snelle toename van leeftijdsgebonden cognitieve stoornissen en de verwachte komst van ziekte-modificerende behandelingen voor Alzheimer, heeft het Erasme Ziekenhuis - H.U.B in 2025, met steun van het Erasme Fonds, de Geïntegreerde Geheugenkliniek (CIMe) opgericht. Deze pionierende structuur combineert diagnose, zorg en hoogstaand onderzoek op één plaats, om patiënten en hun naasten een volledige, gecoördineerde en toegankelijke zorg te bieden.Als referentiecentrum biedt de CIMe een globale, menselijke en innovatieve aanpak. Elke patiënt krijgt een gestructureerd zorgtraject vanaf de eerste cognitieve klachten, met een grondige evaluatie, een gepersonaliseerd zorgplan en regelmatige opvolging, inclusief ondersteuning van mantelzorgers en familie.
Alzheimer (ziekte van)
Article
De ambulante hysteroscopie vestigt zich in het H.U.B!
De dienst Gynaecologie heeft onlangs een nieuw, volledig uitgerust lokaal voor ambulante hysteroscopieën in gebruik genomen in het Erasmeziekenhuis. Het H.U.B. is het 3e Franstalige ziekenhuis in België dat deze ingreep in ambulante vorm aanbiedt aan patiënten met abnormale baarmoederbloedingen veroorzaakt door een intracavitaire pathologie. Dr. Ludovica Imperiale, een gynaecoloog gespecialiseerd in minimaal invasieve chirurgie en hoofd van de Bloedingskliniek van het H.U.B., bespreekt het belang van een dergelijke geïntegreerde benadering van hysteroscopieën. Interview met Dr. Ludovica Imperiale Hoe ziet het zorgtraject van een patiënt die een hysteroscopie moet ondergaan eruit?Normaal wordt een hysteroscopie voorgesteld aan patiënten met een mogelijke pathologie van de baarmoederholte, zoals myomen, poliepen of baarmoederslijmvlieskanker. Het kan ook worden voorgesteld aan patiënten bij wie er placentaresten zijn achtergebleven in de baarmoeder na een bevalling of miskraam. Al die pathologieën hebben één ding gemeen: ze veroorzaken abnormale baarmoederbloedingen bij de patiënten. Daarom is de hysteroscopie een procedure die wordt uitgevoerd binnen het kader van de Bloedingskliniek van het H.U.B.Het zorgtraject start met een afspraak bij een gynaecoloog, die een volledig onderzoek en een echografie zal uitvoeren om de baarmoeder in haar geheel te bekijken. Indien nodig kan tijdens de raadpleging ook een diagnostische hysteroscopie worden uitgevoerd om de pathologie te bevestigen. Als er tijdens de diagnostische hysteroscopie een intracavitaire pathologie wordt vastgesteld, komt de patiënt een tweede keer terug voor een operatieve hysteroscopie om de letsels in de baarmoeder te behandelen.De meeste ziekenhuizen voeren operatieve hysteroscopieën uit in de operatiekamer. De procedure vereist namelijk een verwijding van de baarmoederhals, wat pijnlijk is en onder narcose moet gebeuren. Het H.U.B. is het derde ziekenhuis in Franstalig België dat een operatieve hysteroscopie aanbiedt in een raadplegingssetting en daarvoor de TruClear® heeft aangekocht, een geavanceerde technologie ontwikkeld door het bedrijf Medtronic waarmee poliepen en andere intracavitaire pathologieën dankzij de kleine afmetingen van de instrumenten in de meeste gevallen zonder pijn of bloedingen en zonder narcose kunnen worden verwijderd. Dit is echt een belangrijke innovatie voor patiënten. Zij kunnen dankzij de pijnloze en snelle procedure hun gewone activiteiten onmiddellijk hervatten zonder bijwerkingen om rekening mee te houden.Belangrijk om te weten is wel dat een ambulante operatieve hysteroscopie vooral wordt aanbevolen voor 'kleine' pathologieën. Het is geen procedure die aan alle patiënten kan worden aangeboden. De ambulante operatieve hysteroscopie zal worden aangeboden aan patiënten bij wie de diagnostische hysteroscopie pijnloos was en de intracavitaire pathologie goedaardig is. Als patiënten de ingreep liever onder narcose ondergaan, is dat natuurlijk ook nog steeds mogelijk.Deze ambulante aanpak is ook voordelig voor het ziekenhuis: omdat er minder operatiekamers nodig zijn voor hysteroscopieën, komen die vrij voor andere procedures in het dagziekenhuis en moeten patiënten minder lang wachten op een behandeling.Hoe vereenvoudigen het nieuwe lokaal en de nieuwe apparatuur het zorgtraject?Alles gebeurt in één raadplegingsruimte. In het nieuwe lokaal hebben we een 3D-echoapparaat en de nodige instrumenten voor diagnostische hysteroscopieën en, indien nodig, biopsieën voorzien. Ook staat er een TruClear® voor de ambulante operatieve hysteroscopieën en zijn er VR-headsets beschikbaar die de patiënten onder hypnose kunnen brengen tijdens de ingreep. Het lokaal is bovendien vlak naast het dagziekenhuis, zodat we ons in geval van complicaties meteen kunnen verplaatsen naar een operatiekamer. Tot slot is er een gespecialiseerde verpleegkundige, Émilie Chasseriaud, die de artsen en patiënten begeleidt tijdens de procedure. Welke expertise heeft het H.U.B. op dit vlak?Het H.U.B. heeft een team van 6 gynaecologen die samen een uitgebreide expertise vertegenwoordigen en afkomstig zijn van de kliniek voor Gynaecologie (ikzelf, dr. Soria, dr. Vanneste en dr. Zingarelli) en van de Fertiliteitskliniek (dr. Moutard en dr. Rabattu). We zijn allemaal gespecialiseerd in minimaal invasieve chirurgie en opgeleid voor de procedure. Samen voeren we 500 diagnostische hysteroscopieën en 200 operatieve hysteroscopieën per jaar uit.Een ander domein waarin hysteroscopieën worden uitgevoerd is MBV. Patiënten die naar de Fertiliteitskliniek komen, moeten vaak volledig onderzocht worden inclusief een controle van hun baarmoederholte voordat hun MBV-behandeling kan worden opgestart.Ook de dienst Hematologie is betrokken bij het zorgtraject van de Bloedingskliniek om stollingspathologieën uit te sluiten die de oorzaak zouden kunnen zijn van abnormale baarmoederbloedingen bij een patiënt, of om ferriprieve anemie te behandelen die wordt veroorzaakt door hevige bloedingen.Wat is uw boodschap aan de gynaecologen en huisartsen?Het H.U.B. organiseert nu dagelijks volledig geïntegreerde raadplegingen voor ambulante hysteroscopieën en de wachttijden zijn kort. We kunnen snel en doeltreffend overgaan tot de behandeling van uw patiënten met:•    abnormale baarmoederbloedingen tijdens of buiten de menstruatie;•    abnormale baarmoederbloedingen na de menopauze;•    ferriprieve anemie van onbekende oorsprong in hun bloedonderzoek.Voor dringende afspraken of adviezen voor patiënten kunnen ze rechtstreeks contact opnemen met het onthaal van gynaecologie via een e-mail naar Cons [dot] Gyn-Obs [dot] erasme [at] hubruxelles [dot] be (Cons[dot]Gyn-Obs[dot]erasme[at]hubruxelles[dot]be)  Contact en informatie Dr. Ludovica ImperialeVerantwoordelijke van deBloedingskliniek van het H.U.Bludovica [dot] imperiale [at] hubruxelles [dot] be (ludovica[dot]imperiale[at]hubruxelles[dot]be) 
Article
Anatomie van een val: evenwichtsstoornissen na een beroerte
Ter gelegenheid van de patiënt-verzorger workshop georganiseerd door de Neurovasculaire Kliniek op dinsdag 11 februari over evenwichtsstoornissen na een beroerte, bespreekt Sara Ben Chekroun, kinesitherapeut, de aandachtspunten die zowel in het ziekenhuis als thuis in de gaten moeten worden gehouden om vallen te voorkomen. Interview Welke evenwichtsstoornissen kunnen zich voordoen na een beroerte en waarom?Voordat ik uitleg wat evenwichtsstoornissen zijn, lijkt het me nuttig om te herinneren aan wat een beroerte is. Een beroerte (CVA) is een bloedstolsel dat een slagader in de hersenen blokkeert (we spreken dan van een ischemisch CVA). Een beroerte kan ook het gevolg zijn van het scheuren van een hersenslagader (we spreken dan van een hemorragisch CVA). In beide gevallen lijdt een deel van de hersenen door zuurstoftekort. Hoe langer dit duurt, hoe groter het risico dat dit hersengebied afsterft.Zo'n gebeurtenis laat niet zonder gevolgen voor het lichaam. Evenwichtsstoornissen kunnen optreden als het deel van de hersenen dat direct verantwoordelijk is voor het evenwicht wordt aangetast, maar ook als andere delen van de hersenen schade oplopen en dit gevolgen heeft zoals verlamming, krachtsverlies aan één zijde van het lichaam of in één ledemaat, moeite om het been of de grond te voelen of een verminderd zicht. Image Andere problemen zoals cognitieve, motorische stoornissen, concentratie- en aandachtsproblemen, evenals vermoeidheid, kunnen eveneens leiden tot evenwichtsstoornissen en verhogen het risico op vallen. Vermoeidheid is waarschijnlijk het meest onderschatte symptoom, omdat het vaak langdurig aanwezig blijft na een beroerte en kan leiden tot zwakte, concentratieverlies en verminderde alertheid, vooral bij patiënten ouder dan 65 jaar.Men weet dat iemand die na zijn 65e een beroerte krijgt, driemaal meer kans heeft om te vallen dan iemand van dezelfde leeftijd zonder beroerte [1]. Dit is echt een ernstig probleem voor deze risicogroep. Daarnaast is er een verband tussen depressie en valrisico: 30 tot 50% van de patiënten die na een beroerte plots hun autonomie verliezen, ontwikkelen een depressie en hebben een verhoogde kans om te vallen [2].Evenwichtsstoornissen en valrisico's kunnen ook worden veroorzaakt door externe factoren zoals verkeerd medicijngebruik of een onaangepaste omgeving.Patiënten die een of meerdere beroertes hebben gehad, nemen vaak medicijnen zoals pijnstillers, bloedverdunners, antidepressiva of diuretica. Het is belangrijk hen te helpen hun medicatie goed te beheren, want te veel of te weinig kan ernstige bijwerkingen hebben zoals incontinentie, moeite om houding te veranderen, bloeddrukdalingen bij het opstaan of schommelende bloedsuikerwaarden bij diabetespatiënten.De woonomgeving moet worden aangepast om vallen te voorkomen: tapijten, trappen zonder leuning, obstakels in huis, slechte verlichting of slecht schoeisel kunnen het valrisico vergroten. Soms belemmert dit zelfs de terugkeer naar huis. Families begrijpen niet altijd wat een beroerte inhoudt en zijn zich niet bewust van de impact ervan. Ongeveer een derde van de patiënten houdt blijvende beperkingen, zelfs een jaar na de beroerte. Er is altijd een risico op vallen, en na een eerste val ontstaat vaak valangst. Deze angst leidt tot immobilisatie, isolatie en verlies van autonomie. Minder bewegen verhoogt juist het risico op een nieuwe val. Bij patiënten die al eens zijn gevallen, valt 50% opnieuw [4], wat leidt tot meer ziekenhuisopnames en toenemende angst bij patiënten en hun naasten.Welke soorten vallen komen het vaakst voor bij patiënten die één of meerdere beroertes hebben gehad?De meest voorkomende vallen vinden plaats thuis of tijdens transfers, wanneer de patiënt van liggende naar staande positie moet gaan, bijvoorbeeld om naar de douche of het toilet te gaan. De badkamer en het toilet zijn twee omgevingen waar veel valpartijen plaatsvinden. Gelukkig zijn er weinig ernstige verwondingen, maar er zijn toch soms ziekenhuisopnames nodig voor heupfracturen of hersenbloedingen. Wanneer de patiënt terug naar het ziekenhuis komt, moet het team een volledige evenwichtsevaluatie opnieuw uitvoeren, deze vergelijken met de vorige opname en met de patiënt en zijn naasten bespreken wat de context en oorzaken van de val waren. Al deze elementen beïnvloeden het zorgplan van de patiënt.Als de toestand van de patiënt te veel achteruitgaat en de familie zich niet langer in staat voelt om thuis voor hem te zorgen, wordt hij naar een rusthuis gestuurd. Dit zijn zeer moeilijke situaties voor mantelzorgers, die moeite hebben om te begrijpen waarom de patiënt blijft vallen ondanks hun zorg en aandacht. Ze zijn meestal erg angstig omdat hun dagelijks leven plots volledig draait om de patiënt, zijn valrisico's, de angst voor een val en een nieuwe ziekenhuisopname..  Image Vanuit een ander perspectief zijn valrisico's ook moeilijk te beheren voor zorgverleners, die net als mantelzorgers verantwoordelijk zijn voor de patiënt. Als een patiënt tijdens zijn verblijf in het ziekenhuis valt, is het essentieel om te weten waarom en hoe dit is gebeurd, om preventieve en/of correctieve maatregelen te nemen die zijn veiligheid garanderen en tegelijkertijd zijn autonomie zoveel mogelijk behouden. Het is niet altijd gemakkelijk om de juiste balans te vinden.Elke week wordt een evaluatie van de valrisico's uitgevoerd bij oudere patiënten die revalidatie ondergaan. Deze tests stellen ons in staat om hun vooruitgang te zien en te identificeren wat het grootste risico op vallen veroorzaakt. De resultaten van deze evaluatie worden gedeeld met het team, de arts en de familie. Goede communicatie tussen alle betrokkenen in het zorgtraject van de patiënt is essentieel, vooral wanneer patiënten voor het weekend naar huis gaan. We bespreken met de patiënt wat moeilijk of gemakkelijk is en stellen een behandelplan op om aan het evenwicht te werken. We zorgen ervoor dat de familie goed op de hoogte is van dit plan en beantwoorden al hun vragen en zorgen. Maar een risico van nul bestaat helaas niet...Afhankelijk van de gevolgen van de beroerte verandert alles. Daarom organiseren we vergaderingen met de familie, de arts, paramedici en de patiënt om de situatie te evalueren en te beoordelen in hoeverre de patiënt zich bewust is van zijn nieuwe realiteit buiten het ziekenhuis. In het ziekenhuis is er altijd iemand aanwezig, krijgt de patiënt hulp en beschikt hij over alle nodige en aangepaste apparatuur. De vloer is vlak! Eenmaal terug thuis in het weekend wordt de patiënt geconfronteerd met het "echte" leven, waar alles snel ingewikkelder wordt (opstaan, aankleden, wassen, zich verplaatsen) en hij zich realiseert dat het niet zo eenvoudig is en dat de risico's hoog zijn.Welke medische zorg is momenteel beschikbaar in het Erasmeziekenhuis (H.U.B) om het evenwicht bij patiënten na een beroerte te behouden?Ons team werkt in nauwe samenwerking met neurologen, diagnostische en interventionele neuroradiologen, spoedartsen, intensivisten, neurochirurgen, cardiologen, KNO-artsen en revalidatiespecialisten (neuropsychologen, psychologen, kinesitherapeuten, ergotherapeuten, verpleegkundigen en diëtisten). Deze samenwerking garandeert een snelle interventie, een nauwkeurige en vroege bepaling van de oorzaken van de beroerte, en onmiddellijke aanpassing van de behandelingen om het risico op herhaling te minimaliseren en een vroege revalidatie te bevorderen om de functionele impact te verminderen.De maatschappelijk werksters van de H.U.B komen bij de patiënt en zijn familie langs om te zien of er behoefte is aan thuiszorg om hen in het dagelijks leven te ondersteunen. Psychologen zijn beschikbaar om de patiënt en zijn familie te begeleiden bij het verwerken van het verlies van het "leven van voorheen."Wat kunnen de patiënt en/of eventueel de mantelzorger thuis doen om vallen zoveel mogelijk te voorkomen?Wij raden patiënten aan hun zicht en gehoor te laten controleren, aangezien deze een grote invloed hebben op het evenwicht. Daarnaast letten we op een goede medicatiebeheer door bijwerkingen te vermijden en de medicatie zo nodig aan te passen. We adviseren ook aandacht te besteden aan de leefomgeving van de patiënt thuis:Verwijder tapijten of gebruik antislipmatten.Zorg voor een looprek of stabiel steunmiddel.Begeleid de patiënt altijd bij het gebruik van trappen.Draag aangepaste schoenen.Voorzie een douchezitje, steunbeugels en, indien nodig, een ziekenhuisbed.Het is belangrijk dat alle hulpmiddelen, zowel technisch als menselijk, klaar staan zodra de patiënt terug naar huis gaat.  Image Als de patiënt alleen woont, kan hij of zij ofwel terugkeren naar huis met maximale thuiszorg, zoals:Een verpleegkundige die 's morgens en 's avonds langskomt, elke dag;Daghulp in een centrum;Hulp van familieleden en huishoudelijke hulp.Of de patiënt kan naar een rusthuis verhuizen als zelfstandig wonen niet meer haalbaar is tussen de verschillende huisbezoeken door.Nuttige linksDe Belgian Stroke Council (BSC) brengt verschillende artsen samen (waaronder Dr. Noémie Ligot, Directrice van de Neurovasculaire Kliniek van het H.U.B, de voorzitter is) om alle informatie over beroertes te bieden, zowel voor patiënten als zorgverleners. U vindt er ook links naar verenigingen, patiëntenorganisaties, zelfhulpgroepen, getuigenissen en verschillende gratis brochures om te downloaden.[1] Cahit U.,Demet G., Nevzat U., Serhat O., Gazi O. «charactéristics of failing in patients with stroke”. Neurology Neurosurg Psychiatry 2000[2] ibid[3]Poindessous, J., Basta, M., Gomis, N., Gonzar, A., & Dupaquier, L. (2019). La rééducation précoce post-AVC. 33(206), 16-19.[4]Batchelor F., Mackintosh S., Said C., Hill K., “Falls after stroke”, International Journal of Stroke, 2012 Contact en informatie Sara Ben ChekrounKinesitherapeut bij de Dienst Neurologie van de H.U.BSara [dot] benchekroun [at] hubruxelles [dot] be (Sara[dot]benchekroun[at]hubruxelles[dot]be)   Image Volgende workshops "Beter leven na een beroerte" 18/03/2025 - Hoe kunnen we cardiovasculaire risicofactoren beheersen via voeding?15/04/2025 - Taal en spraak na een beroerte20/05/2025 - Zijn mijn cardiovasculaire risicofactoren voldoende onder controle? 17/06/2025 - Kan ik autorijden na een beroerte? Beoordeel uw rijgeschiktheid met CARA.***Deze workshops worden in het Frans gegeven*** Inschrijving