Article
Alcoholgerelateerde leveraandoeningen: niet alleen een volksgezondheidsprobleem, maar ook een kwestie van maatschappelijke ongelijkheid
Wat vertelt onze lever over ons dagelijks leven? Een gesprek met dr. Laura Weichselbaum, gastro-enteroloog bij het H.U.B., naar aanleiding van haar recente artikel in Journal of Hepatology Reports. Lees verder. Wat als onze lever ons leven weerspiegelde? De lever, dat discrete maar cruciale orgaan, staat centraal in deze waarschuwing voor een stille gezondheidscrisis. Dr. Laura Weichselbaum schreef onlangs een overzichtsartikel in 'JHEP Reports' (Journal of Hepatology Reports) waarin ze uitlegt dat alcoholgerelateerde leverziekten bevolkingsgroepen met een lagere socio-economische status zwaarder treffen. Die realiteit verdient het om bekeken te worden met menselijkheid, helderheid ... en collectieve verantwoordelijkheid.Risicogedrag dat verband houdt met levensomstandighedenIn tegenstelling tot wat veel mensen denken, zit het probleem niet bij een dagelijkse alcoholconsumptie of eens te veel drinken op een feestje. Het zijn gewoonten zoals bingedrinken (veel drinken op korte tijd) in combinatie met een slecht dieet, een hoge BMI en veel roken die een gevaarlijke cocktail vormen. Dat risicogedrag wordt vaak verergerd door levensomstandigheden die worden gekenmerkt door economische en maatschappelijke onzekerheid, beperkte toegang tot gezondheidszorg en een onvoldoende geïnformeerde omgeving. "Uit tal van analyses blijkt dat bij eenzelfde alcoholconsumptie de gezondheidsschade drie keer hoger is bij kansarme mensen, zelfs wanneer rekening wordt gehouden met andere risicofactoren zoals obesitas of roken", aldus dr. Weichselbaum. Wat gezondheid betreft, is niet iedereen gelijkUit de gegevens blijkt dat alcoholgerelateerde leveraandoeningen oververtegenwoordigd zijn in kansarme milieus. Dat komt niet per se door een hogere consumptie, maar eerder door een frequente blootstelling aan verschillende gelijktijdige risicofactoren. Bovendien wordt een eventuele leveraandoening vaak pas laat ontdekt door onvoldoende medische opvolging."Een leverziekte is een stille vijand. Als zorgverlener is het onze taak om gevoelig te zijn voor de ervaringen van onze patiënten, zodat we hen het juiste zorgtraject kunnen aanbieden en indien nodig kunnen uitnodigen voor een screening."Vroeg handelen, beter handelen: voor een rechtvaardigere gezondheidHet goede nieuws? We kunnen er iets aan doen.Door mensen te sensibiliseren zonder hen een schuldgevoel te geven, zodat iedereen de risico's en waarschuwingstekens begrijpt.Door screening toegankelijker te maken, met name door huisartsen en specialisten bewust te maken van de risico's die gepaard gaan met de socio-economische status.Door de doelgroepen te begeleiden bij de screening en hen beter te informeren over de risico's van alcoholgebruik. Wat als we belastingen zouden inzetten als preventiestimulans?In sommige landen zijn er belastingen ingevoerd om de alcoholconsumptie te beperken. . "Misschien moeten we de Belgische beleidsmakers aanmoedigen om gerichte belastingen in te voeren op alcohol of producten die bingedrinken stimuleren, om zo de risicoconsumptie te beperken en bovendien maatregelen voor de volksgezondheid te financieren."  Laten we samen zorg dragen voor onze levers ... Bewustmaking, preventie en screening kunnen leverziekten voorkomen die soms ongeneeslijk zijn. "Vergeet niet dat we onze alcoholconsumptie idealiter tot het minimum beperken en dat wordt aanbevolen om als vrouw niet meer dan 2 glazen per dag te drinken en als man niet meer dan 3." Voor meer informatie of om een afspraak te maken voor een screening van uw levergezondheid, kunt u contact opnemen met de dienst Gastro-enterologie via e-mail op Cons [dot] GastroMed [dot] erasme [at] hubruxelles [dot] be (Cons[dot]GastroMed[dot]erasme[at]hubruxelles[dot]be) of telefonisch op +32 (0)2 555 35 04. 
Information
Algemene verdoving
Image Bereid u goed voor op de ingreep Image De dag voor de ingreep Image De dag van de ingreep
Rich page
Alle evenementen
Health issues
Allergologie 
Qu’est-ce que les allergies ? Image FR Does your child have a blocked nose,  sneezing fits or itching eyes? If so, your child may be allergic to pollen or dust mites.   Does your child have difficulty breathing, a persistent cough or is perhaps regularly diagnosed with bronchitis or bronchiolitis?  If so, your child may have asthma.   Does your child systematically have a skin reaction, bloating, stomach pain or even more serious reactions after eating a particular food? If so, your child may have an allergy or food intolerance.   Don’t hesitate to make an appointment with our pneumo-allergology service if you think one of these scenarios matches your situation.     Prise en charge Lors de la consultation, le médecin établira premièrement une anamnèse (historique des antécédents médicaux) détaillée du problème de santé de votre enfant. Par la suite, des examens complémentaires peuvent être proposés comme des tests d’allergie (tests cutanés ou dosage d’anticorps dans le sang), des épreuves respiratoires (pour les enfants à partir de 6 ans) et des tests de provocation orale (plus spécifiquement pour l’allergie alimentaire ou médicamenteuse). Ces tests permettent de confirmer le diagnostic ou de suivre l’évolution de la maladie de votre enfant. Enfin, un traitement et des conseils vous seront prescrits. Parfois, des avis à d’autres spécialistes sont demandés (diététiciens, dermatologues, ophtalmologues, ORL, …) pour optimaliser la prise en charge de votre enfant.  Conseils Si vous suspectez une allergie alimentaire grave ou une crise d’asthme sévère, rendez-vous aux urgences ou chez votre médecin ou pédiatre traitants pour recevoir les premières lignes de traitements et premiers conseils. Les délais pour nos consultations sont malheureusement parfois longs ; les médecins de 1ere ligne sont là pour vous épauler le temps d’attendre votre 1er RDV en penumo-allergologie.  Recherche  A l’H.U.B, et plus particulièrement à l’Hôpital Erasme, nous avons développé une expertise concernant la prise en charge de l’allergie alimentaire. Votre enfant sera vue en consultation conjointe d’allergologie alimentaire par le pédiatre allergologue et la diététicienne spécialisée en allergologie. Nous proposons des diagnostics précis et sûrs de l’allergie alimentaire afin de ne pas imposer un régime d’éviction de l’aliment si ce n’est pas nécessaire. Pour ce faire, nous faisons passer un test de provocation orale à votre enfant, en lui proposant de manger l’aliment suspect d’allergie, à dose croissante, à l’hôpital, afin de mettre en évidence les réactions allergiques et de les traiter adéquatement. En effet, les tests cutanés et dosages d’anticorps sanguins ne permettent pas toujours d’établir le diagnostic de manière sûre. Ce test de provocation orale nous en donne la certitude. Après avoir établi le diagnostic de l’allergie alimentaire de votre enfant, nous pouvons vous proposer une réintroduction de l’allergène au domicile suivant un protocole bien établi et personnalisé à votre enfant afin de le désensibiliser de son allergie ; le but est donc de ne plus le rendre allergique à cet aliment. Nos spécialistes Services associés
Allergologie 
Health issues
Alvleesklier
Wat is alvleesklierkanker? Kanker van de pancreas (alvleesklier) is de vierde doodsoorzaak door kanker. De voorbije jaren is de incidentie van deze kanker voortdurend toegenomen. We tellen nu 10-12 gevallen per 100.000 personen. Pancreas- of alvleesklierkanker ontwikkelt zich vanuit zogenaamde pre-kankerlaesies, waarvan sommige zich manifesteren als cystes in de pancreas. Naast een vorm van erfelijke aanleg zijn roken, diabetes, alcoholgebruik en obesitas risicofactoren voor deze kanker. Behandeling Wij hebben in onze instellingen het ‘Fast Track’-systeem ontwikkeld, meer bepaald een zorgtraject dat is afgestemd op snelle screening en diagnose bij elke persoon met klinische vermoedens van een pancreaskanker (wegens een niet te verklaren gewichtsverlies, geelzucht, buikpijn, diabetes de novo/gedecompenseerd) of radiologisch vermoeden, of in het kader van screening bij mensen met verhoogd pancreaskankerrisico (familiegeschiedenis, erfelijke chronische pancreatitis, ...). Na de diagnose van een pancreaskanker wordt een volledige stand van zaken opgesteld en besproken in het multidisciplinaire team, om de behandeling te oriënteren. Als de pancreaskanker wordt geëvalueerd als gelokaliseerd en verwijderbaar, kan pancreaschirurgie overwogen worden, eventueel na een inductiebehandeling (chemo- en/of radiotherapie). Indien de tumor niet verwijderbaar is of uitzaaiingen vertoont, wordt chemotherapie voorgesteld, eventueel in het kader van onderzoeksprotocollen. In België is de pancreaschirurgie sinds juli 2019 gecentraliseerd in 15 ziekenhuizen met de hiertoe vereiste ervaring (waarvan 6 Franstalige centra) en met een hoog aantal alvleesklieringrepen: dit met de bedoeling de kwaliteit van de zorg te blijven verbeteren. Het Erasmeziekenhuis is het belangrijkste Franstalige centrum wat betreft aantal pancreasoperaties per jaar. Onderzoek Het H.U.B is actief in de ontwikkeling van nieuwe therapeutische benaderingen en ligt ook aan de basis van een multicentrisch onderzoek (STEREOPAC) dat de impact van stereotactische (tumorgerichte) radiotherapie evalueert na neoadjuvante chemotherapie in de gelokaliseerde pancreaskanker. De dienst Digestieve oncologie is verbonden met het LGE (Laboratoire de Gastroentérologie expérimentale) van de geneeskundefaculteit van de ULB en met het GI Lab van het Jules Bordet Instituut waar diverse onderzoeksprojecten worden gevoerd, meer bepaald met betrekking tot de immunomoleculaire impact van de behandelingen tegen pancreaskanker. Sommige van onze artsen maken deel uit van diverse nationale en internationale expertgroepen: Belgian Group of Digestive Oncology, Belgian Pancreatic Group, Belgian Pancreatic Cancer Group, European Society of Digestive Oncology en European Society of Gastrointestinal Endoscopy. Onze specialisten Image Multidisciplinaire bilio-pancreatische pathologiegroep Aanverwante diensten Publicaties Preoperative treatment with mFFX or GemNab and iHDSBRT (STEREOPAC trial) Schrijvers : Bouchart et al Krant : BMC Cancer NAC associated with iHD-SBRT does not increase complications after PD Schrijvers : Navez J et al Krant: J Surg Oncol Stratification of Pancreatic Ductal Adenocarcinomas Based on Tumor and Microenvironment Features Schrijvers : Puleo et al Krant : Gastroenterology Assessment of response to chemotherapy in pancreatic ductal adenocarcinoma: Comparison between diffusion-weighted MR quantitative parameters and RECIST Schrijvers : Bali et al Krant : Eur J Radiol
Alvleesklier
Health issues
Alzheimer (ziekte van)
Wat is de ziekte van Alzheimer? De ziekte van Alzheimer is een progressieve neurodegeneratieve aandoening die voornamelijk het geheugen aantast, maar ook het taalvermogen, het denken, het redeneren en het vermogen om dagelijkse handelingen uit te voeren. Het is de meest voorkomende oorzaak van dementie bij ouderen. De ziekte evolueert langzaam over meerdere jaren en leidt tot een geleidelijk verlies van autonomie.Alzheimer, geheugenstoornissen en normaal ouder worden: het verschil makenAf en toe een naam of afspraak vergeten kan deel uitmaken van normaal ouder worden. Wanneer iemand echter recente gebeurtenissen vergeet, de weg kwijt raakt op vertrouwde plaatsen of voortdurend dezelfde vragen herhaalt, kan dit een teken zijn van een pathologische stoornis. Normaal ouder worden leidt niet tot verlies van autonomie, in tegenstelling tot de ziekte van Alzheimer.Waarom is een medische diagnose essentieel?Een vroege diagnose maakt het mogelijk om:De ondervonden moeilijkheden te begrijpenHet dagelijks leven beter te organiserenToegang te krijgen tot behandelingen (medicamenteus of niet) om de evolutie van de ziekte te vertragenBegeleiding te krijgen voor de patiënt en zijn/haar naastenOp termijn deel te nemen aan onderzoeksprotocollen en klinische studies Symptomen, oorzaken en risicofactoren Cognitieve, gedragsmatige en functionele symptomenCognitief: geheugenverlies, problemen met oriëntatie, spreken, begrijpen of plannenGedragsmatig: prikkelbaarheid, angst, depressie, agitatie, mogelijke hallucinatiesFunctioneel: verlies van autonomie in dagelijkse activiteiten (financiën beheren, maaltijden, verplaatsingen, hygiëne, …)Bekende biologische mechanismen (eiwitten, neurodegeneratie – vereenvoudigd)Geïdentificeerde risicofactorenRol van slaap, levensstijl en omgevingsfactorenDe ziekte houdt verband met de ophoping van twee abnormale eiwitten in de hersenen: bèta-amyloïde, dat plaques vormt, en tau, dat zich ophoopt in neuronen. Deze afzettingen verstoren de communicatie tussen cellen en veroorzaken hun degeneratie.Leeftijd (belangrijkste factor)Familiale voorgeschiedenis en genetica (APOE ε4)Cardiovasculaire factoren (hypertensie, diabetes, cholesterol, obesitas)Tabaks- of alcoholgebruikSedentaire levensstijlSociale isolatieHoofdtrauma’sSlaapstoornissen of depressieGehoor- of gezichtsverliesLuchtvervuilingEen slechte slaapkwaliteit, een onevenwichtige voeding, een sedentaire levensstijl of blootstelling aan vervuiling kunnen een rol spelen bij het ontstaan of de verergering van de stoornissen. Omgekeerd zijn fysieke activiteit, cognitieve stimulatie en sociale interactie beschermend. Kerncijfers en prevalentie in België Ongeveer 200.000 mensen leven momenteel met dementie in België, en sinds 2019 is dit de belangrijkste doodsoorzaak in het land geworden.De ziekte van Alzheimer vertegenwoordigt ongeveer 70% van de gevallen van dementie.Dit aantal zou tegen 2050 kunnen verdubbelen door de vergrijzing van de bevolking en de toename van risicofactoren. De maatschappelijke impact is aanzienlijk: verlies van autonomie, overbelasting van mantelzorgers en stijgende kosten voor het gezondheidszorgsysteem.(bronnen: Sciensano, WHO). Vroegtijdige Alzheimer: een nog weinig bekende realiteit Een vorm die vóór 65 jaar voorkomtDe ziekte van Alzheimer kan vroeger optreden, soms al vanaf de veertig of vijftig jaar. Men spreekt dan van een vroege vorm. Deze treft ongeveer 6 tot 9% van de patiënten (bron: KCE Report 2021).Specifieke uitdagingen (diagnose, beroepsleven, gezin)Frequent vertraagde diagnose (symptomen worden toegeschreven aan stress of depressie)Grote impact op beroeps- en gezinslevenProblemen met administratieve erkenning (pensioen, verzekering, sociale rechten)Belang van een gestructureerd en gespecialiseerd zorgtrajectEen gestructureerde, multidisciplinaire en vroege begeleiding is essentieel: neuroloog, neuropsycholoog, maatschappelijk werker, ondersteuning van mantelzorgers, deelname aan onderzoeksprogramma’s. Onze specialisten Onze specialisten Prof. Mélanie StraussAcademisch verantwoordelijke van de Geïntegreerde Geheugenkliniek (CIMe)Verantwoordelijke van de Functionele Eenheid Slaap bij Volwassenen (SomA)FunctieNeuroloog, ziekenhuisprofessorSpecialist in cognitieve neurowetenschappenSpecialist in slaap en waakzaamheidFNRS-onderzoeker Dr. Jean-Christophe BierVerantwoordelijke van de Geïntegreerde Geheugenkliniek (CIMe)Lid van het ethisch comité van het universitair ziekenhuis HUBVoorzitter van de Klinische Cel voor Ethische Reflectie - ErasmeFunctieNeuroloog, adjunct-kliniekhoofdSpecialist in cognitieve neurowetenschappen en gedragsstoornissen Klinisch onderzoek en innovatie: het REMEMBER-project De ziekte van Alzheimer begrijpen en anticiperenDoelstellingen van het REMEMBER-projectHet REMEMBER-project, gedragen door de Geïntegreerde Geheugenkliniek (CIMe) van het Erasme Ziekenhuis, heeft als doel de oorsprong van de ziekte van Alzheimer beter te begrijpen, vroege tekenen te identificeren nog vóór duidelijke geheugenproblemen optreden, en nieuwe niet-medicamenteuze therapeutische benaderingen te ontwikkelen. Concreet gebeurt dit via de opbouw van een grote patiënten-cohort die in de tijd wordt opgevolgd, met een uitgebreide evaluatie die hersenbeeldvorming, geheugentests, biologische analyses en slaapregistraties combineert.Slaap, geheugen en Alzheimer: een onafscheidelijk trioVandaag weten we dat slaap niet enkel een rustmoment is. Het speelt een fundamentele rol in geheugenconsolidatie en in het reinigen van de hersenen, met name via een systeem dat het “glymfatische” systeem wordt genoemd, dat vooral actief is tijdens de diepe slaap. Wanneer deze slaap verstoord is, verwijdert de hersenen bepaalde eiwitten minder efficiënt, zoals bèta-amyloïde en tau-eiwit, die zich abnormaal opstapelen bij de ziekte van Alzheimer. Het REMEMBER-project wil onder meer dit verband beter meten tussen slechte slaapkwaliteit, geheugenverlies en het ontstaan van karakteristieke hersenletsels.Waarom is dit belangrijk?Om risicopersonen beter te identificeren vanaf de eerste tekenen (lichte geheugenstoornissen, slapeloosheid, angst…) en snel aanpasbare risicofactoren aan te pakkenOm het ziekteverloop gepersonaliseerd op te volgenOm innovatieve benaderingen te testen, zoals auditieve stimulatie tijdens diepe slaap (CLAS) of het gebruik van immersieve virtuele realiteitWat verandert dit voor patiënten?Een meer nauwkeurige cognitieve en biologische evaluatie, uitgevoerd over enkele dagenSnellere zorg met een gepersonaliseerd behandelplanMogelijkheid om deel te nemen aan klinische studies of nieuwe therapieën te krijgenBetere informatie en langdurige begeleiding, samen met de familieEen project ondersteund door het Erasme FondsHet Erasme Fonds voor medisch onderzoek is een sleutelspeler in dit project. Dankzij deze steun kon de REMEMBER-cohort worden opgestart in een gestructureerde, innovatieve en mensgerichte omgeving. Het fonds financiert ook complexe analyses, gespecialiseerde apparatuur (zoals draagbare elektro-encefalografie) en onderzoekers die dagelijks betrokken zijn bij het onderzoek. De Geïntegreerde Geheugenkliniek Een innovatieve structuur ten dienste van patiënten, hun naasten en onderzoekGeconfronteerd met de snelle toename van leeftijdsgebonden cognitieve stoornissen en de verwachte komst van ziekte-modificerende behandelingen voor Alzheimer, heeft het Erasme Ziekenhuis - H.U.B in 2025, met steun van het Erasme Fonds, de Geïntegreerde Geheugenkliniek (CIMe) opgericht. Deze pionierende structuur combineert diagnose, zorg en hoogstaand onderzoek op één plaats, om patiënten en hun naasten een volledige, gecoördineerde en toegankelijke zorg te bieden.Als referentiecentrum biedt de CIMe een globale, menselijke en innovatieve aanpak. Elke patiënt krijgt een gestructureerd zorgtraject vanaf de eerste cognitieve klachten, met een grondige evaluatie, een gepersonaliseerd zorgplan en regelmatige opvolging, inclusief ondersteuning van mantelzorgers en familie.
Alzheimer (ziekte van)