Migraine, veel meer dan hoofdpijn

Wat is migraine?

Migraine is niet gewoon «hevige hoofdpijn». Het gaat om een neurologische aandoening die wordt gekenmerkt door aanvallen die enkele uren tot meerdere dagen kunnen duren. De pijn is vaak pulserend, soms aan één kant van het hoofd gelokaliseerd en kan verergeren door lichamelijke activiteit. De pijn gaat vaak gepaard met misselijkheid en een verhoogde gevoeligheid voor licht, geluid of geuren. Bij sommige mensen wordt de aanval voorafgegaan door of gaat hij gepaard met een aura: gezichtsstoornissen, tintelingen, moeilijkheden om op woorden te komen of andere voorbijgaande neurologische symptomen. Wanneer de hoofdpijn zeer frequent wordt, met minstens 15 dagen cefalalgie per maand, waarvan minstens 8 met migrainekenmerken, spreken we van chronische migraine.

Behandelingen afgestemd op elke patiënt

De behandeling van migraine omvat twee grote luiken. De behandeling van de aanval heeft tot doel een aanval te onderbreken of te verminderen wanneer die optreedt. Afhankelijk van de patiënt kan daarbij onder meer gebruik worden gemaakt van paracetamol, ontstekingsremmers of triptanen. Wanneer de aanvallen frequent of bijzonder invaliderend zijn, kan een preventieve behandeling, ook onderhoudsbehandeling genoemd, worden voorgesteld. Het doel ervan is, bij regelmatig gebruik, de frequentie en de intensiteit van de aanvallen te verminderen. Verschillende geneesmiddelen die traditioneel in België worden gebruikt, kunnen deze rol vervullen: onder meer bepaalde bètablokkers, topiramaat, amitriptyline en candesartan.

En wanneer de gebruikelijke behandelingen niet volstaan?

Bij sommige patiënten slagen verschillende correct uitgevoerde behandelingen er helaas niet in de aandoening voldoende onder controle te krijgen. Volgens welbepaalde criteria kan dan sprake zijn van resistente of refractaire migraine. De therapeutische mogelijkheden voor deze patiënten zijn de voorbije jaren sterk uitgebreid.

Behandelingen die gericht zijn tegen CGRP, een molecule die een belangrijke rol speelt in de mechanismen van migraine, behoren tot de belangrijkste vooruitgangen. Vandaag bestaan er antilichamen tegen CGRP of tegen de receptor ervan, die via injectie worden toegediend, maar ook orale behandelingen die gepants worden genoemd. Voor sommige patiënten met chronische migraine vormen injecties met botulinetoxine (Botox®), die volgens een nauwkeurig protocol ter hoogte van verschillende spieren van het hoofd en de hals worden toegediend, eveneens een preventieve optie.

In België zijn de toegang tot en de terugbetaling van deze behandelingen onderworpen aan specifieke criteria. De neuroloog beoordeelt dit in functie van de voorgeschiedenis van elke patiënt.

Aquipta®: voortaan ook voor de behandeling van een aanval

Atogepant (Aquipta®) is een oraal geneesmiddel dat de CGRP-receptor blokkeert. Tot nu toe werd het gebruikt als preventieve behandeling van migraine. Een nieuwe indicatie breidt het gebruik ervan uit: Aquipta® kan voortaan ook worden gebruikt voor de behandeling van een lopende migraineaanval bij volwassenen, met of zonder aura. Deze ontwikkeling is bijzonder interessant voor sommige patiënten bij wie de gebruikelijke behandelingen van de aanval, met name triptanen, onvoldoende doeltreffend zijn, slecht verdragen worden of niet kunnen worden gebruikt.

En morgen? Een nieuwe piste vanuit de interventionele neuroradiologie

Ook het onderzoek voor patiënten met de moeilijkst behandelbare vormen gaat verder. Een bijzonder innovatieve piste wordt momenteel onderzocht: de embolisatie van de arteria meningea media. Deze slagader voorziet onder meer de hersenvliezen van bloed. De hersenvliezen omgeven de hersenen, zijn rijkelijk geïnnerveerd en spelen een rol in de mechanismen van cefalalgie. De procedure bestaat erin om via een kleine katheter die in een slagader wordt ingebracht bepaalde vertakkingen van de arteria meningea media te bereiken en vervolgens af te sluiten.

De eerste kleinschalige studies bij patiënten met refractaire chronische cefalalgie rapporteren bemoedigende resultaten. Bij sommige patiënten nam het aantal dagen met cefalalgie aanzienlijk af. Deze resultaten moeten echter voorzichtig worden geïnterpreteerd: het gaat nog steeds om een aanpak die wordt geëvalueerd. De doeltreffendheid en veiligheid ervan moeten nu worden bevestigd in grootschaliger onderzoek.

Binnen het H.U.B. zal de samenwerking tussen ons team dat gespecialiseerd is in cefalalgie en het team van interventionele neuroradiologen (Dr. Guenego, Dr. Bonnet, Dr. Boustia, Dr. Docquier en prof. Lubicz), ons in staat stellen deze nieuwe aanpak te onderzoeken en, binnen een gepast kader en bij zorgvuldig geselecteerde patiënten, te evalueren welke plaats deze kan innemen in de behandeling van refractaire chronische cefalalgie.

Meer informatie over Cefalalgie (Hoofdpijn)

Download uw hoofdpijndagboek (.pdf)