Vroege artritis en reumatoïde artritis.

Reumatoïde artritis is een chronische en progressieve ontstekingsziekte die veel mensen in België treft, meestal op jonge leeftijd. In het Hôpital Erasme wordt deze aandoening behandeld door een gespecialiseerd team binnen de dienst Reumatologie.

Reumatoïde artritis is de meest voorkomende systemische auto-immuunziekte en treft ongeveer 0,5% van de bevolking. Als de ziekte niet correct wordt gediagnosticeerd en behandeld vanaf de eerste maanden na het ontstaan van de symptomen, kan dit leiden tot onomkeerbare gewrichtsschade. Een vroege behandeling van de ziekte kan het verloop ervan positief beïnvloeden en zo invaliditeit voorkomen.

De HERA-kliniek voor beginnende artritis ontvangt snel patiënten bij wie een inflammatoire artritis wordt vermoed en gebruikt geavanceerde technieken om zo snel mogelijk een diagnose te stellen.

Aangepaste hulpmiddelen
De klassieke aanpak via een systematische bevraging en klinisch onderzoek wordt aangevuld met een gewrichtsechografie, waarmee intra-articulaire ontsteking zichtbaar kan worden gemaakt en gewrichtserosies kunnen worden opgespoord nog vóór ze zichtbaar zijn op radiografieën.

Een bloedonderzoek, uitgevoerd door uw huisarts vóór de consultatie of voorgeschreven tijdens het eerste bezoek, levert bijkomende elementen om de diagnose te helpen stellen. Daarnaast worden bij alle patiënten radiografieën van de aangetaste gewrichten gemaakt.

Indien nodig wordt een meer uitgebreid onderzoek via MRI voorgesteld om de oorzaak van de pijn verder te verduidelijken. Al deze gegevens maken het mogelijk om binnen een week een diagnose van polyartritis te stellen en de nodige behandeling op te starten om de pijn te verlichten, de ontsteking onder controle te houden en de gewrichtsfunctie te verbeteren.

De artsen van de kliniek zorgen vervolgens voor een doeltreffende behandeling en een nauwgezette opvolging van de ziekte, en geven u alle nodige informatie over uw aandoening. Parallel hiermee biedt de structuur van de kliniek voor beginnende artritis contact met een gespecialiseerde verpleegkundige in reumatologie, een team van kinesitherapeuten en ergotherapeuten gespecialiseerd in reumatoïde artritis, evenals snelle toegang tot studies met nieuwe geneesmiddelen indien dit nodig blijkt.

Hoe een consultatie aanvragen?
Uw huisarts kan dit formulier gebruiken om u door te verwijzen naar de kliniek; u wordt dan binnen de 15 dagen ontvangen.

Wat is reumatoïde artritis?

Reumatoïde artritis (RA) is een chronische ontstekingsziekte die pijn, stijfheid en zwelling (ontsteking) van de gewrichten veroorzaakt. Gewrichten die ontstoken blijven, kunnen beschadigd raken en vervormen, wat kan leiden tot een handicap. Het synoviale membraan kan verdikken en ook de omliggende ligamenten, het kraakbeen en het bot kunnen worden aangetast.

Reumatoïde artritis treft typisch de gewrichten op symmetrische wijze: als bijvoorbeeld één hand aangetast is, zal de andere waarschijnlijk ook getroffen zijn.

Oorzaken van reumatoïde artritis

De exacte oorzaak van reumatoïde artritis is onbekend. Het gaat om een auto-immuunziekte, wat betekent dat het immuunsysteem van de patiënt zijn eigen gezonde cellen en weefsels aanvalt. Dit veroorzaakt ontsteking in de gewrichten en de omliggende weefsels. Vaak is deze ontsteking ook systemisch en kunnen andere organen zoals de longen en het hart worden aangetast.

Erfelijkheid is een risicofactor voor het ontwikkelen van reumatoïde artritis, en roken wordt eveneens erkend als een factor die het ontstaan ervan bevordert.

De ziekte treft meestal volwassenen tussen 30 en 50 jaar en vaker vrouwen, maar ze kan op elke leeftijd en bij beide geslachten voorkomen.

Symptomen van reumatoïde artritis

RA treft meestal de handen, polsen, enkels, voeten, knieën, schouders en ellebogen. Het begin van de ziekte kan geleidelijk en traag verlopen of juist plots en snel optreden. Elke patiënt kan verschillende symptomen ervaren, waaronder:

• Pijn
• Gewrichtsstijfheid, vooral ’s morgens
• Gewrichtszwelling
• Verminderde beweeglijkheid van de gewrichten
• Moeilijkheden bij dagelijkse activiteiten (een bokaal openen, een hemd dichtknopen enz.)
• Moeite om voorwerpen vast te nemen of te knijpen
• Vermoeidheid en gebrek aan energie
• Af en toe koorts

Deze lijst is niet volledig en deze symptomen kunnen ook voorkomen bij andere aandoeningen. Een medische consultatie bij een reumatoloog is noodzakelijk om een diagnose te stellen.

Diagnose van reumatoïde artritis

De initiële diagnose van RA vormt vaak een uitdaging: de symptomen zijn meestal mild en afwijkingen in bloedonderzoeken of radiografieën zijn nog niet zichtbaar. De reumatoloog zal een volledige anamnese en een gedetailleerd klinisch onderzoek uitvoeren. Verschillende diagnostische tests kunnen worden uitgevoerd:

• Radiografieën van de botten
• Gewrichtspunctie en afname van gewrichtsvocht om infecties, tekenen van ontsteking of kristallen op te sporen
• Bloedonderzoek naar ontstekingsmarkers zoals CRP en diagnostische markers zoals reumafactor en antilichamen tegen gecitrullineerde eiwitten (anti-CCP).
• Gewrichtsechografie en MRI: gespecialiseerde beeldvormende onderzoeken die gewrichtsontsteking en schade aan bot en kraakbeen opsporen

Duur van de ziekte

De meeste mensen met polyartritis worden geconfronteerd met een chronische ziekte, vaak met afwisselend periodes van hevige pijn (ontstekingsopflakkeringen) en periodes waarin de symptomen verbeteren. In zeldzame gevallen verdwijnen de symptomen volledig, wat een spontane remissie wordt genoemd.

Gelukkig kunnen de meeste patiënten dankzij de behandelingen die tegenwoordig beschikbaar zijn opnieuw een normaal leven leiden — iets wat zonder medicamenteuze behandeling onmogelijk zou zijn.

Behandelingen tegen reumatoïde artritis

Meestal gaat het om een medicamenteuze behandeling, maar kinesitherapie en een goed evenwicht tussen rust en lichamelijke activiteit kunnen eveneens helpen. Momenteel bestaat er geen genezing voor polyartritis, maar de behandeling helpt om de symptomen onder controle te houden en ontstekingsopflakkeringen en gewrichtsschade te voorkomen.

De behandeling verschilt van persoon tot persoon, afhankelijk van de ernst van de ziekte, bijkomende aandoeningen, andere medicamenteuze behandelingen en de voorkeuren van de patiënt. Het doel is om patiënten hun levensstijl te laten behouden, gewrichtspijn te verminderen en blijvende gewrichtsschade en invaliditeit te voorkomen.

De basis van de behandeling bestaat uit zogenaamde DMARD’s (disease-modifying antirheumatic drugs), ziekte-modificerende antireumatische geneesmiddelen die bedoeld zijn om de ontsteking te controleren en gewrichtsschade te voorkomen. Hieronder vallen klassieke geneesmiddelen zoals methotrexaat, leflunomide en sulfasalazine, evenals biologische geneesmiddelen (anti-TNFα, anti-IL6, CTLA4-agonisten en rituximab) en kleine synthetische moleculen (JAK-remmers), die tweedelijnsbehandelingen zijn.

Vaak worden deze geneesmiddelen gecombineerd met systemische ontstekingsremmers (NSAID’s en cortisone) en lokale behandelingen (intra-articulaire injecties met cortisone). Deze zijn nodig om de periode te overbruggen tussen de start van de DMARD-behandeling en het moment waarop deze werkzaam wordt, wat soms meerdere maanden kan duren.

In het Hôpital Erasme biedt het team voor reumatoïde artritis een globale zorgverlening op één enkele locatie, gaande van medische beeldvorming tot kinesitherapie, inclusief de opvolging van behandelingen en de bestrijding van pijn.