Gezond ouder worden: hoe geriatrie een nieuw levenshoofdstuk opent

Interview met dr. Pierre Hanotier, Directeur van de dienst Geriatrie van het H.U.B.

In het ziekenhuis wordt geriatrie vaak verkeerd begrepen. Men ziet het als een plek van wachten, van opgeven, van het einde van het traject. De realiteit is heel anders: geriatrie begeleidt, ondersteunt, herstelt en wijst de weg. En vooral helpt ze om “goed ouder te worden” door kwetsbaarheden te voorkomen en zo te beschermen wat echt telt: autonomie, levenskwaliteit en de mogelijkheid om zichzelf te blijven.

In de gang van de dienst Geriatrie stapt een vrouw van 75 jaar vooruit, geconcentreerd, ondersteund door een kinesitherapeute. Haar pas is onzeker, maar haar blik trots: ze leert opnieuw lopen na een hospitalisatie. In een aangrenzende ruimte neemt een groep deel aan een zachte bewegingsworkshop: ademen, stretchen, opnieuw houvast vinden. Even verder praat een psychologe met een familie die op zoek is naar antwoorden, houvast en ademruimte. 

Dat is geriatrie. Geduldige zorg, collectief en diep menselijk.

“Wij begeleiden geen levenseindes, wij begeleiden levenscontinuïteiten,” legt Pierre Hanotier uit. Hij vat de missie van de geriatrische geneeskunde samen in één zin: “We behandelen niet alleen lichamen die ouder worden. We helpen mensen levend te blijven in hun eigen verhaal.”

Er zijn natuurlijk acute situaties: valpartijen, hartdecompensaties, plotse verlies van autonomie, cognitieve stoornissen die zich ontwikkelen. Dat zijn momenten waarop alles wankelt. Waar families proberen te begrijpen wat er gebeurt. Waar beslissingen samen worden genomen, in teamverband en in een open en transparante dialoog.

De kracht van de dienst ligt in haar multidisciplinariteit: artsen, verpleegkundigen, zorgkundigen, kinesitherapeuten, ergotherapeuten, psychologen, maatschappelijk werkers en diëtisten. Allen zijn betrokken bij de opvolging van de patiënten. Iedereen observeert een deel van de beleving. Samen stellen zij een gepersonaliseerd, holistisch antwoord samen, dat zorg draagt voor de persoon, maar ook voor wie hem of haar omringt. 

“Wanneer een oudere persoon ziek wordt, wankelt vaak de hele familie. Het is ook onze rol om hen te ondersteunen,” herinnert Pierre Hanotier ons.

… maar ook het leven begeleiden, op lange termijn

Wat geriatrie vandaag uitdraagt, is een nieuwe visie: goed ouder worden. Via verschillende programma’s wil de dienst gepersonaliseerde zorg aanbieden met: regelmatige evaluaties om mogelijke kwetsbaarheden te anticiperen; aangepaste fysieke activiteit voor spierversterking; eenvoudige en concrete voedingsadviezen; oefeningen ter stimulatie van het geheugen en de cognitieve functies in het algemeen; houvast om vertrouwen te behouden in het eigen lichaam en in zichzelf.

Deze begeleiding is er niet op gericht om patiënten jonger te maken, maar om hen toe te laten gezond ouder te worden en zo lang mogelijk te genieten van wat het leven hen te bieden heeft en wat hen gelukkig maakt: wandelen, koken, reizen, lezen, een instrument bespelen, schilderen, breien, autorijden, lachen, tijd doorbrengen met hun kinderen en kleinkinderen.

“Ouder worden betekent niet jezelf beperken. Het betekent leren op een andere manier voor jezelf te zorgen,” benadrukt Pierre Hanotier.

Een oproep aan een nieuwe generatie senioren

Het is tijd om het duidelijk te zeggen: geriatrie is geen plek waar men ‘op het einde wacht’. Het is een actieve, aandachtige en verfijnde medische discipline, die luistert naar patiënten en hun naasten. Vandaag zijn mensen van 75 jaar nog actief, nieuwsgierig en geëngageerd. Ook tot hen richt geriatrie zich. Onze ouders, onze grootouders, wijzelf morgen, hebben deze geneeskunde nodig, net zoals een kind pediatrische opvolging nodig heeft. Een geriater raadplegen vóór het slecht gaat, is zoals je fiets laten nakijken voordat de ketting breekt. Het is verstandig. Het is verantwoordelijk. Het is zorgen voor je vrijheid en je levenskwaliteit.

Conclusie

Ouderdom staat niet noodzakelijk gelijk aan achteruitgang. Het is een nieuw levenshoofdstuk dat geschreven wordt en dat, mits een goede voorbereiding, mooi, lang en krachtig kan zijn. Geriatrie is er precies daarvoor: niet om de tijd stil te zetten, maar om haar kwaliteit te geven.