Ziekte van Parkinson: beter begrijpen om beter te begeleiden

De ziekte van Parkinson wordt vaak genoemd, soms gevreesd, maar blijft nog steeds slecht begrepen. Trillingen, een ziekte die alleen ouderen treft… er bestaan veel misvattingen. Toch zijn de kennis en behandelingen de afgelopen jaren aanzienlijk geëvolueerd.

Ter gelegenheid van een informatiedag voor patiënten, georganiseerd op zaterdag 11 april 2026, werpt Dr. Vincent Leclercq, neuroloog en specialist in bewegingsstoornissen aan de Kliniek voor Bewegingsstoornissen van het H.U.B, licht op de huidige realiteit van de ziekte en het belang van aangepaste zorg.

In tegenstelling tot wat vaak wordt gedacht, is de ziekte van Parkinson niet uitsluitend een ouderdomsziekte.

“Het is in de eerste plaats een ziekte van volwassenen,” legt Dr. Leclercq uit.

Gemiddeld verschijnen de eerste symptomen rond de leeftijd van vijftig jaar. Er bestaan echter vroege vormen, soms al vanaf de leeftijd van twintig jaar, maar ook diagnoses op 80 of 90 jaar.

De ziekte treft zowel mannen als vrouwen. In België gaat het om ongeveer 5% van de bevolking, wat het een veelvoorkomende aandoening en een belangrijk volksgezondheidsprobleem maakt.

De ziekte van Parkinson beperkt zich niet tot trillingen. Drie zogenaamde “cardinale” symptomen verdienen bijzondere aandacht:

1. Rusttremor, meestal aan één hand en aanvankelijk aan één kant, optredend wanneer de hand in rust is
2. Bradykinesie (traagheid van bewegingen): bewegingen worden trager en minder precies, het handschrift verandert, moeite met knopen dichtdoen, verlies van fijne motoriek
3. Loopstoornissen: het lopen vertraagt, de passen worden kleiner, het lichaam kan voorover buigen

Daarnaast zijn er talrijke niet-motorische symptomen, vaak minder zichtbaar maar zeer belastend:

• Spijsverterings- of urineproblemen
• Concentratiestoornissen
• Vertraagd denken
• Slikstoornissen

Deze symptomen vormen soms de belangrijkste klacht van patiënten. Bij twijfel is een doorverwijzing naar een gespecialiseerde raadpleging essentieel.

De ziekte van Parkinson is een van de weinige neurologische aandoeningen waarbij de diagnose voornamelijk klinisch wordt gesteld.

Ze berust op observatie van symptomen en neurologisch onderzoek. Aanvullende onderzoeken kunnen bij twijfel worden uitgevoerd, maar zijn niet systematisch. De aankondiging van de diagnose is vaak een schok. 

“Het is een moment dat het leven van de patiënt ingrijpend verandert,” benadrukt Dr. Leclercq.

Het team neemt de tijd om de diagnose mee te delen, vragen te beantwoorden, emoties te laten uiten en de basis te leggen voor een geruststellende begeleiding.

In de vroege stadia

De behandeling berust voornamelijk op dopatherapie: het aanvullen van het tekort aan dopamine in de hersenen.

De resultaten kunnen spectaculair zijn:

• Duidelijke verbetering van de symptomen
• Behoud van levenskwaliteit gedurende meerdere jaren

Patiënten kunnen lange tijd stabiel blijven, met opvolgconsultaties die vooral dienen om de behandeling aan te passen.

In meer gevorderde stadia

Na 5 tot 10 jaar kan de werking van medicatie schommelen. “On”-periodes wisselen af met “off”-periodes.

Geavanceerde therapieën kunnen dan worden voorgesteld:

• Subcutane pomp die continu dopamine toedient via een kleine naald
• Darmpomp die dopamine rechtstreeks in de maag toedient via een sonde geplaatst via endoscopie
• Diepe hersenstimulatie: een neurochirurgische ingreep waarbij elektroden in diepe hersenstructuren worden geplaatst en verbonden met een generator onder de huid, vergelijkbaar met een pacemaker. Deze continue stimulatie compenseert de verstoorde elektrische activiteit

Deze oplossingen zorgen vaak voor meer stabiliteit en een duidelijke verbetering van de levenskwaliteit.

De ziekte van Parkinson is een neurodegeneratieve aandoening.

Het verloop verschilt sterk van persoon tot persoon. Sommige patiënten evolueren zeer traag, anderen sneller. Momenteel is het niet mogelijk om het verloop precies te voorspellen.

Verlies van zelfstandigheid kan optreden, onder meer door:

• Loopstoornissen
• Valrisico
• Slikproblemen

Toch is er vooruitgang.

Vroeger leidden complicaties (vallen, verslikking, infecties) vaak tot overlijden. Vandaag sterft men niet meer aan de ziekte van Parkinson wanneer deze goed wordt opgevolgd.

Om de zelfstandigheid zo lang mogelijk te behouden en complicaties te voorkomen, werkt de raadpleging nauw samen met:

• Kinesitherapeuten
• Logopedisten
• Andere gespecialiseerde zorgverleners

“Dit evenement is belangrijk omdat de ziekte nog steeds weinig bekend is en vaak verward wordt met andere neurodegeneratieve aandoeningen. Omdat consultaties van 30 minuten om de drie maanden niet volstaan om alle aspecten te behandelen. Omdat naasten en mantelzorgers niet altijd de kans krijgen hun vragen of moeilijkheden te uiten,” legt Dr. Leclercq uit.

Op het programma:

• Thematische sessies door verschillende sprekers
• Duidelijke en toegankelijke uitleg
• Momenten voor uitwisseling en vraag-en-antwoord
• Een open en taboeloze dialoogruimte

Expertise valoriseren en banden versterken

Naast informatie voor patiënten en het brede publiek, zet deze dag ook de expertise van de gespecialiseerde Parkinsonraadpleging in de kijker:

• Een ervaren team
• Een multidisciplinaire aanpak
• Expertise in geavanceerde therapieën
• Menselijke en geïndividualiseerde begeleiding voor patiënten en hun naasten

Want de ziekte beter begrijpen, betekent ze ook beter beleven. En een goed geïnformeerde en omringde patiënt blijft een actieve speler in zijn zorgtraject.

Samen werken we aan een betere kennis en zorg voor de ziekte van Parkinson.