Ontlastende stoma

Een stoma is het naar buiten brengen van een inwendig orgaan naar de huid.

Soms, wanneer het spijsverterings- of urinestelsel beschadigd, geblokkeerd of ziek is, moet het worden omgeleid. De chirurg zal het spijsverterings- of urinestelsel omleiden met een deel van de darm dat op de buik wordt aangesloten. Een zakje (een opvangzak) dat de stoelgang of urine opvangt, wordt op de stoma geplaatst.

De stoma wordt door een chirurg aangelegd en kan zijn:

• Tijdelijk: ze wordt geplaatst om een orgaan te laten genezen en later opnieuw gesloten.
• Definitief: ze is permanent wanneer de natuurlijke continuïteit niet kan worden hersteld.

De belangrijkste types zijn:

• Colostoma (dikke darm)
• Ileostoma (dunne darm)
• Urostoma (urinewegen)

Een stoma kan in verschillende medische situaties aangewezen zijn.

Digestieve indicaties

• Kanker van de dikke darm, het rectum of de anus
• Ziekte van Crohn of colitis ulcerosa
• Darmobstructie
• Perforatie of ernstige darmcomplicatie

Urinaire indicaties

• Blaaskanker
• Ernstige stoornissen van de urinefunctie
• Aangeboren afwijkingen
• Neurologische aandoeningen die de blaas aantasten

De beslissing om een stoma aan te leggen wordt per geval genomen, na medisch overleg en informatie aan de patiënt.

De terugkeer naar huis is een belangrijke stap. Met goede begeleiding worden de zorgen dagelijkse handelingen.

Stomazorg

• Reinig de huid rond de stoma met water
• Goed drogen voordat een nieuw hulpmiddel wordt aangebracht
• Vervang het zakje volgens de aanbevelingen (meestal om de 1 tot 3 dagen)
• Controleer of het materiaal goed hecht om lekken te voorkomen

Controle van de huid en de stoma

• De huid rond de stoma moet gezond blijven
• Elke roodheid, pijn of lekkage moet gemeld worden
• Observeer de grootte en hoogte van de stoma

Voeding en hydratatie

• Aangepaste voeding en hydratatie (afhankelijk van het type stoma dat u heeft)
• Bij een digestieve stoma kunnen bepaalde voedingsmiddelen de stoelgang beïnvloeden: bijvoorbeeld meer gas of geuren veroorzaken (kool, uien, koolzuurhoudende dranken)
• Volg de adviezen van de diëtist en uw stomaverpleegkundige tijdens uw operatie

Psychologische ondersteuning

Leven met een stoma kan emotioneel moeilijk zijn. Steun van naasten en zorgverleners is essentieel, en soms ook die van een psycholoog.

Sommige situaties vereisen bijzondere aandacht:

Contacteer uw stomaverpleegkundige als:

• Jeuk onder het zakje
• Herhaalde lekkages
• Aanhoudende huidirritatie of wond rond de stoma
   

Bij twijfel of vragen: één telefoontje is beter dan zich isoleren uit angst of bezorgdheid

Raadpleeg snel een arts als:

• De stoma zwart, paars of zeer pijnlijk wordt
• Er belangrijke bloedingen optreden
• Buikpijn, koorts, misselijkheid

Bij twijfel, blijf niet alleen: neem contact op met uw thuiszorgteam, de stomaverpleegkundige of ga indien nodig naar de spoedgevallen.

In het Academisch Ziekenhuis Brussel (H.U.B) begeleiden verschillende professionals stomapatiënten:

• Stomaverpleegkundige: belangrijkste contactpersoon voor zorg, educatie en aanpassing van het materiaal
  • Opvolging in het Erasmeziekenhuis: 02 555 56 30
  • Opvolging in het Jules Bordet Instituut: 02 541 03 02
• Specialist (chirurg, gastro-enteroloog, uroloog)
• Medisch secretariaat

’s Nachts of in het weekend, indien mogelijk wachten tot de volgende dag of maandag, contacteer uw thuisverpleegkundige of huisarts, of ga naar de spoedgevallen indien nodig.