Aortakleplijden

Aortaklepstenose
Aortaklepstenose is een vernauwing van de uitstroomklep van de linkerhartkamer (aortaklep). De vernauwing van de uitstroomopening leidt tot een verhoogde belasting van het hart, waardoor het op termijn kan falen als er geen behandeling wordt ingesteld.

Oorzaken van aortaklepstenose
Er zijn hoofdzakelijk drie oorzaken van aortaklepstenose:

• Een degeneratieve aandoening, die vaak voorkomt bij oudere patiënten. Deze degeneratie wordt bevorderd door arteriële hypertensie en mogelijk door atherosclerose, maar kan ook op jongere leeftijd optreden bij bepaalde aangeboren afwijkingen van de aortakleppen.
• Een bicuspide aortaklep, die voorkomt bij 1 tot 2% van de algemene bevolking. Door de structuur van de aortaklep (2 klepbladen in plaats van 3) verouderen de kleppen sneller. Een bicuspide aortaklep is dan ook een frequentere oorzaak van kleplijden bij jonge mensen.
• Acute reumatische koorts is een oorzaak die in Noord-Europa zeldzaam is geworden dankzij de vroegtijdige toediening van antibiotica bij keelontsteking bij kinderen.

• Angor of hartkramp: pijn op de borst die doorgaans bij inspanning optreedt en ook bij coronairlijden kan voorkomen.
• Syncope bij inspanning.
• Dyspneu (kortademigheid) treedt later in het ziekteverloop op.

Dit is de heelkundige ingreep waarmee de obstructie van de uitstroom uit de linkerhartkamer wordt opgeheven. Doorgaans bestaat deze ingreep uit een vervanging van de aortaklep door een biologische of mechanische prothese. In zeldzamere gevallen wordt de klep vervangen door de longklep van de patiënt (Ross-operatie). Een operatieve behandeling is aangewezen zodra er symptomen optreden.

Insufficiëntie van een hartklep, in dit geval meer bepaald van de aortaklep, betekent dat deze niet volledig kan sluiten. Daardoor lekt het bloed terug (regurgitatie) naar de hartkamer waaruit het afkomstig is. In dit geval stroomt het bloed dat vanuit de aorta werd uitgestoten terug naar de linkerhartkamer, waardoor deze “vermoeid” raakt.

• Acute reuma is in Europa een zeldzame oorzaak geworden. In dit geval gaat de insufficiëntie meestal gepaard met een stenose (zie hierboven). Men spreekt dan van een aortakleplijden.
• De bicuspide aortaklep (aangeboren morfologische afwijking).
• Infectieuze endocarditis is de meest voorkomende oorzaak van verworven acute aortaklepinsufficiëntie.
• Annulo-aortale ectasie: verwijding van de aortawortel die leidt tot verwijding van de klepring, waardoor de klepbladen elkaar niet meer raken.
• Geïsoleerde klepdysplasie, waarbij het klepweefsel degenereert.
• Dissectie van de aorta ascendens.
• Aortitis, zoals syfilis, de ziekte van Takayasu, de ziekte van Kawasaki, spondylitis ankylopoetica, de ziekte van Horton, de ziekte van Behçet enz.
• Bindweefselziekten zoals lupus erythematodes, het antifosfolipidensyndroom enz.
• Thoraxtrauma (uiterst zeldzaam).

• Dyspneu
• Lipothymie; syncope komt minder vaak voor.
• Vermoeidheid.

In eerste instantie is de behandeling medicamenteus om de patiënt te stabiliseren en verdere achteruitgang van de hartspierfunctie te voorkomen. Als de patiënt symptomen ontwikkelt of als de linkerkamer verslechtert (echografie), moet de klep worden vervangen door een biologische of mechanische prothese. In bepaalde gevallen kan de klep worden hersteld (bijvoorbeeld bij annulo-ectasie). Acute aortaklepinsufficiëntie (aortadissectie of endocarditis) vormt meestal een heelkundige urgentie.