Enterale voedingssondes

Ondervoeding is een toestand waarbij het lichaam niet meer naar behoren functioneert omdat het onvoldoende essentiële voedingsstoffen (koolhydraten, vetten en eiwitten) binnenkrijgt. In bepaalde situaties is het noodzakelijk om enterale voeding op te starten: u krijgt dan vloeibare voeding rechtstreeks in de maag of in het eerste deel van de dunne darm (het jejunum) toegediend via een fijne en soepele sonde.

De keuze van de sonde hangt af van uw  aandoening en van de verwachte duur van de enterale voeding. 

• In de meeste gevallen volstaat een sonde die via de neus wordt ingebracht — een zogenaamde nasogastrische of nasojejunale sonde — om uw voedingstoestand te verbeteren.

Wanneer enterale voeding op lange termijn nodig is, wordt de sonde rechtstreeks in de maag (gastrostomie) of in de dunne darm (jejunostomie) geplaatst via een endoscopische procedure in de Kliniek voor Digestieve Endoscopie.

De gastrostomie wordt uitgevoerd tijdens een gastroscopie. Om de plaatsing van de sonde te organiseren, zal de klinisch verpleegkundige gespecialiseerd in voeding of de gastro-enteroloog u zien om uw procedure voor te bereiden. Om uw ingreep voor te bereiden:

• Breng uw arts op de hoogte van uw medische voorgeschiedenis en van alle geneesmiddelen die u inneemt, in het bijzonder geneesmiddelen die de bloedstolling beïnvloeden: aspirine, Plavix, Sintrom, Xarelto, Eliquis, Pradaxa, Lixiana, Innohep, Fraxiparine (niet-volledige lijst).
• Meld elke bekende allergie.
• Blijf nuchter gedurende minstens 6 uur vóór het onderzoek: eet, drink en rook niet.
• Afhankelijk van uw situatie wordt het onderzoek uitgevoerd onder lichte sedatie of onder algemene anesthesie.

De ingreep wordt uitgevoerd door twee gastro-enterologen en duurt doorgaans tussen 15 en 30 minuten:

1. De eerste arts brengt via de mond een endoscoop (een fijne flexibele camera) tot in de maag.
2. De tweede arts bepaalt langs de buitenkant, dankzij het licht van de endoscoop, de beste plaats op de buikwand.
3. Na lokale verdoving wordt een kleine insnijding van enkele millimeters in de huid gemaakt.
4. De sonde wordt vervolgens van binnen naar buiten geschoven en op haar plaats vastgemaakt. Ze gaat rechtstreeks door de buikwand tot in de maag (een techniek die doorgaans "pull gastrostomy" wordt genoemd).

Na de procedure blijft u minstens 2 dagen in het ziekenhuis om er zeker van te zijn dat de enterale voeding via de gastrostomie goed wordt verdragen.

De meest voorkomende complicaties zijn pijn ter hoogte van de insteekplaats van de sonde, die doorgaans van voorbijgaande aard is. In zeldzamere gevallen kunnen bloedingen of een perforatie optreden; die worden snel opgespoord dankzij een CT-scan van de buik.

Voor uw ontslag zullen de diëtist(e) en de klinisch verpleegkundige voeding u uitleg geven over het type en de hoeveelheid enterale voeding die aangepast zijn aan uw situatie, alsook over het gebruik van de sonde thuis. Indien nodig wordt thuisverpleging georganiseerd vóór uw vertrek.

Zodra de sonde geplaatst is, is regelmatige opvolging essentieel voor het goede verloop van uw zorg:

• Regelmatige consultaties met de gastro-enteroloog en de klinisch voedingsverpleegkundige
• Dieetbeoordelingen om uw voedingsinname aan te passen aan de evolutie van uw situatie
• Bloedafnames om uw voedingsparameters op te volgen

Voor jonge patiënten: de overgang naar de volwassen leeftijd

Als u tot nu toe in de pediatrie werd opgevolgd, wordt de overgang naar een dienst voor volwassenen geleidelijk voorbereid vanaf de leeftijd van 16 jaar:

• Uw kinderarts zal contact opnemen met het volwassenenteam en alle informatie over uw gezondheid en behandeling aan hen bezorgen
• Er wordt een eerste gezamenlijke consultatie georganiseerd — in aanwezigheid van uw kinderarts en uw nieuwe behandelende arts — zodat u zich tijdens deze stap niet alleen voelt
• Indien nodig, kan de opvolging in beide diensten (pediatrisch en voor volwassenen) gedurende maximaal 6 maanden worden voortgezet om deze overgang in alle sereniteit te vergemakkelijken.

U kunt een afspraak maken voor een consultatie (via e-mail op ConsGastroMed [dot] erasme [at] hubruxelles [dot] be of telefonisch op +32 (0)2 555.35.04, of u kunt rechtstreeks contact opnemen met de dienst Gastro-enterologie van het H.U.B. op SecMed [dot] GastroMed [dot] erasme [at] hubruxelles [dot] be (SecMed[dot]GastroMed[dot]erasme[at]hubruxelles[dot]be)

U kunt ook contact opnemen met onze klinische voedingsverpleegkundigen Asuncion Ballarin ( asuncion [dot] ballarin [at] hubruxelles [dot] be (asuncion[dot]ballarin[at]hubruxelles[dot]be)), Valerie Burion (val%C3%A9rie [dot] burion [at] hubruxelles [dot] be (valérie[dot]burion[at]hubruxelles[dot]be)), en voor het Jules Bordet Instituut Ingrid Amorison (ingrid [dot] amorison [at] hubruxelles [dot] be).