Oncofertiliteit

Oncofertiliteit is een medisch specialisme dat gericht is op het behoud van de vruchtbaarheid bij personen met kanker, vóórdat zij starten met een behandeling die potentieel steriliserend is.

Waarom nadenken over vruchtbaarheid vóór de start van een kankerbehandeling?

Bepaalde behandelingen tegen kanker, de zogenaamde gonadotoxische behandelingen, kunnen de eierstokken of de teelballen beschadigen. Dit kan leiden tot een vermindering of zelfs een volledig verlies van de vruchtbaarheid.

• Bij meisjes/jonge vrouwen kan dit een premature ovariële insufficiëntie (POI) veroorzaken.
• Bij jongens/jonge mannen kan dit de zaadcelproductie blijvend aantasten.

Daarom is het essentieel om deze kwestie direct bij de diagnose te bespreken, zelfs als de behandeling van de ziekte dringend is. Snel overleg maakt het vaak mogelijk om de kansen op een kind in de toekomst te behouden.

Het zorgtraject oncofertiliteit aan het H.U.B

• Vaststelling van de kankerdiagnose
• Verwijzing naar het oncofertiliteitsteam (door de behandelende arts, oncoloog, hematoloog, pediater, enz.)
• Snel consult met ons gespecialiseerde team
• Evaluatie van de huidige vruchtbaarheid en de risico's die verbonden zijn aan de behandeling
• Bespreking van de beschikbare opties
• Toepassing van de technieken voor vruchtbaarheidsbehoud
• Gepersonaliseerde opvolging na de behandelingen

In het Universitair Ziekenhuis Brussel begeleidt een team dat gespecialiseerd is in oncofertiliteit patiënten gedurende hun gehele zorgtraject:

• Artsen-specialisten in fertiliteit en reproductieve geneeskunde (Fertiliteitskliniek van het Universitair Ziekenhuis Brussel)
• Referent-oncologen en -hematologen
• Endocrinologen
• Psychologen
• Coördinerend verpleegkundigen
• reproductiebiologen

Wij werken nauw samen met de oncologische teams van het Jules Bordet Instituut en de pediatrische teams van het Universitair Kinderziekenhuis Koningin Fabiola (UKZKF) om de therapeutische prioriteiten te respecteren en tegelijkertijd, indien mogelijk, fertiliteitspreservatie te integreren.

Onze specialisten

Voor meisjes / jonge vrouwen

1. Cryopreservatie van oocyten (eicellen)

• Voor wie? Puberale jonge vrouwen (die al menstrueren).
• Wat houdt het in? Na hormonale stimulatie gedurende een tiental dagen (zoals bij een in-vitrofertilisatie) produceren de eierstokken meerdere eicellen. Deze worden vervolgens via een punctie onder lichte anesthesie geoogst en daarna ingevroren.
• Wanneer is dit mogelijk? Als de behandeling met 2 tot 3 weken kan worden uitgesteld.

2. Cryopreservatie van embryo's

• Voor wie? Jongvolwassene vrouwen met een partner, die embryo's wensen aan te maken.
• Wat houdt het in? Na ovariële stimulatie worden de eicellen bevrucht met het sperma van de partner (of een donor) om embryo's te vormen, die vervolgens worden ingevroren.
• Bijzonderheid: Dit vereist een reeds gedefinieerd kinderwensproject.

3. Cryopreservatie van ovariëel weefsel

• Voor wie? Prepuberale meisjes of jonge vrouwen bij wie hormonale stimulatie niet mogelijk is.
• Wat houdt het in? Via een kleine chirurgische ingreep wordt een deel van de eierstok weggenomen. Het weefsel wordt vervolgens ingevroren. Het kan later worden teruggeplaatst om de natuurlijke ovariële functie te herstellen of een zwangerschap mogelijk te maken.
• Voordeel: Kan zeer snel worden uitgevoerd, zonder te hoeven wachten op de menstruatie.

4. Ovariële bescherming tijdens chemotherapie

• Voor wie? Puberale jonge vrouwen.
• Wat houdt het in? Er worden geneesmiddelen toegediend, genaamd GnRH-analogen, om de eierstokken tijdens de behandeling "in rust te brengen". Dit is op zichzelf geen methode voor fertiliteitspreservatie, maar het kan helpen om de schade te beperken.
• Beperkingen: Minder effectief dan de invriesmethoden, maar nuttig als aanvulling.

Voor jongens / jonge mannen

1. Cryopreservatie van sperma

• Voor wie? Puberale jonge mannen.
• Wat houdt het in? Vóór de start van de behandeling worden één of meerdere spermastalen afgenomen (via masturbatie) en vervolgens ingevroren.
• Voordeel: Eenvoudig, snel en niet-invasief. Het sperma kan gedurende meerdere jaren worden bewaard.

2. Cryopreservatie van testiculair weefsel

• Voor wie? Prepuberale jongens (die nog geen zaadcellen produceren).
• Wat houdt het in? Via een kleine chirurgische ingreep wordt een stukje testiculair weefsel weggenomen dat de stamcellen voor de latere productie van zaadcellen bevat. Dit weefsel wordt ingevroren voor toekomstig gebruik.
• Status: Deze methode is momenteel nog experimenteel, maar veelbelovend, vooral bij de allerjongsten.

Hoe kiest u de juiste optie?

De keuze is afhankelijk van:

• De leeftijd en de puberteitsstatus van de patiënt
• Het type kanker
• De urgentie waarmee de behandeling moet worden gestart
• De wensen van het kind / de tiener en de familie
• Eventuele medische contra-indicaties

Ons team begeleidt u bij elke stap om de verschillende opties toe te lichten, uw vragen te beantwoorden en de zorgverlening zo snel mogelijk te coördineren.

Gaat u binnenkort starten met een potentieel gonadotoxische behandeling? Weet u niet zeker of uw behandeling een invloed kan hebben op uw vruchtbaarheid?

Neem dan onmiddelijk telefonisch contact op met onze specialisten in de oncofertiliteit!

• Voor het reserveren van een cryopreservatie van sperma voor een patiënt, gelieve ons telefonisch te contacteren op het nummer +32(0)2 555 31 95.

  Voor alle aanvullende en niet-dringende vragen kunt u ons per e-mail bereiken via Oncofertilite [dot] FIV [at] hubruxelles [dot] be (Oncofertilite[dot]FIV[at]hubruxelles[dot]be).